Con Đường Không Đường OSHO/Tâm Hà Lê Công Đa   Câu hỏi thứ nhất:     Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng? Một người nghiện rượu có thể trở thành một thiền sinh điểm đạo –sannyas, của Ngài? Đâu là trọng điểm của sannyas?     Thứ nhất: Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng? Không hề có một đạo lộ nào cả! Chân lý thực tại -Đạo, là không đường. Nếu bạn bắt đầu tìm kiếm một con đường, có nghĩa là bạn đang bắt đầu tìm kiếm một mục tiêu. Đường là tiền đề của mục tiêu nhắm đến. Không còn mục tiêu bạn không thể có con đường. Mục tiêu là tiền đề của cái tâm tham ái, và cái tâm tham ái chính là cõi ta bà thế gian -thế giới của bóng tối, khổ đau và địa ngục.   Thế nên, đừng hỏi về đạo lộ. Thiền là con đường không đường; thế nên, đó là sự nghịch lý.   Bạn hỏi: Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng?   Tôi sẽ kể cho bạn nghe hai giai thoại sau đây:   Thiền bảo rằng: Chúng ta không hề xa lìa Đạo bất cứ một khoảnh khắc nào cả, và như vậy, cái mà chúng ta có thể xa lìa không phải là Đạo. Buổi sáng và buổi chiều, đời sống và cái chết, chúng ta không thể nào rời khỏi nó bất cứ một gang tấc hay một giây phút nào.   Một hôm có một vị tăng tham vấn vị Thiền sư lỗi lạc của Trung quốc, Triệu Châu: “Đạo là gì?” “Ở ngoài cái hàng rào đó,” Triệu Châu trả lời ngay lập tức, “Vâng, thì ở ngay ngoài cái hàng rào đó.” Vị tăng chần chừ, “Không, đó không phải là cái tôi muốn hỏi, không phải là con đường nhỏ (tiểu lộ) ở ngoài cái hàng rào. Tôi muốn hỏi cái Đạo Lớn là gì?”   Chúng ta ai cũng biết là ông tăng này muốn nói đến cái Đạo Lớn chi phối vũ trụ, cái “đạo lộ dẫn đến ánh sáng vĩnh hằng” như câu hỏi của bạn. Vị tăng bảo, “Không, tôi không nói đến cái tiểu lộ ở phía ngoài hàng rào. Đừng có trả lời ngu xuẩn như vậy! Tôi đang nói đến cái Đạo Lớn –cái Tao, Dhamma, cái Đạo Lộ dẫn đến Thượng Đế cơ mà.”   Triệu Châu trả lời: “Thì đại lộ là con đường dẫn đến kinh đô đó.”   Những đại lộ, quốc lộ, siêu xa lộ! Dĩ nhiên là Thiền sư Triệu Châu đang đùa, nhưng là đùa với cái tâm đại từ bi. Ý ông ta muốn nói rằng, “Đừng hỏi về Đạo, bởi vì tất cả mọi con đường đều dẫn ta đi lạc lối, dẫn ta xa lìa Đạo.” Có con đường có nghĩa là nó sẽ dẫn bạn đi đến một nơi nào đó, bạn đang rời xa cái chỗ hiện tại của bạn –mà Thượng Đế thì đang có mặt ngay tại đó! Thực tại chân lý có mặt ở bất cứ nơi nào mà bạn hiện hữu; thế mà bạn lại lìa xa nó, và lạc lối. Bạn lại còn hỏi đến cái phương pháp nhanh nhất để đạt đến mục tiêu, trong khi bạn không hề xa rời mục tiêu bất cứ một giây phút nào.   Thế nên người ta mới nói: Chúng ta không hề xa lìa Đạo bất cứ một khoảnh khắc nào cả, và như vậy, cái mà chúng ta có thể xa lìa không phải là Đạo. Buổi sáng và buổi chiều, đời sống và cái chết, chúng ta không thể nào rời khỏi nó bất cứ một gang tấc hay một giây phút nào.   Lìa xa Thượng Đế là điều bất khả. Rất nhiều người tìm đến tôi và hỏi, “Tìm Thượng Đế ở đâu?” Và tôi hỏi họ, “Thế thì qúy vị lạc mất Ngài ở đâu vậy? Mất liên lạc ở chỗ nào. Tại đâu?” Thế là họ có vẻ bối rối.   Bạn không thể nào lìa xa Thượng Đế. Thượng Đế chính là đời sống của bạn. Bạn thở trong Ngài, tim bạn đập trong Ngài, mạch máu nhảy trong Ngài. Bạn sinh ra trong Ngài và sẽ chết trong Ngài. Bằng cách nào bạn có thể xa lìa Ngài được? Vô phương. Khoảnh khắc mà bạn rời xa Thượng Đế, bạn không còn sống nữa -Thượng Đế là đời sống.   Tuy nhiên chữa nghĩa đã tạo ra vấn nạn. Thế nên tại sao tôi bảo rằng tốt nhất là nên dùng chữ “Đời Sống”  với chữ Đ viết hoa thay cho “Thượng Đế”, bởi vì chỉ có như vậy bạn mới sẽ không nêu lên câu hỏi xuẩn động: “Đâu là Đạo Sống?” -Hừm?- trông có vẻ phi lý. Bạn cũng có thể hỏi một câu hỏi xuẩn động khác: “Đâu là Đạo dẫn đến Thượng Đế, cái ánh sánh vĩnh hằng?” Và rồi chuyện gì đang xảy ra ở đây? Bạn có thể thấy rằng vạn pháp là vĩnh cữu? Trong đó chứa đựng cái khoảnh khắc vĩnh cữu này? Cái tổng thể đã và đang hiện hữu và cái tổng thể triệu triệu năm sau đều được chứa đựng trong khoảnh khắc này? Bạn còn muốn cái vĩnh cữu nào hơn thế nữa?   Đừng có tham lam quá! Cái tham lam này chỉ tạo ra rắc rối phiền hà cho bạn. Nó sẽ tạo ra mối khắc khoải vĩnh cữu thôi!     Bạn hỏi: Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng?   Làm gì có bóng tối! Ngay cả bóng tối cũng là ánh sáng; vấn đề là bạn cần có đôi mắt để nhìn thôi. Bóng tối cũng là ánh sáng. Bạn có thấy chim cú nhìn mọi vật rất tinh tường trong bóng đêm không? Chúng có đôi mắt để nhìn.   Có một vị huyền môn Ấn Độ, người sáng lập ra một trường phái triết học tại Ấn tên là Vashishta. Ông ta có rất nhiều tên -người Ấn thường đặt ra nhiều danh hiệu để gọi người mà họ yêu thích, trong đó có một cái tên rất mực có ý nghĩa: Oulukya –Ông Cú! Thoạt nhìn có vẻ rất khác thường khi gọi một vị đại huyền môn là Ông Cú. Ông ta còn có một tên khác là  Oulukya darshan -triết học của Ông Cú. Tại sao? Tại sao nhân vật này mang tên Ông Cú?   Ông mang danh hiệu này bởi vì ngay cả trong bóng đêm ông ta có thể nhìn thấy ánh sáng; trong cõi ta bà này ông ta nhìn ra Thượng Đế, trong cái chết là cái vĩnh hằng, trong cái khoảnh khắc là vô tận, trong cái thân tướng là vô sắc tướng, trong khổ đau là cực lạc. Bởi có một cái nhìn sâu sắc như thế, ông được gọi là Oulukya –Ông Cú!   Tôi rất thích cái danh hiệu này. Chúng ta đã gọi Phật, Mahavir,… bằng những danh hiệu rất mực đẹp đẽ, nhưng vẫn không thể so sánh được với cái danh hiệu này –tính cách nhất thống ở trong đó. Ông Cú. Vâng, một người của trí tuệ viên mãn trở thành một con cú. Ngay cả trong tiêu cực ông ta có thể thấy mặt tích cực. Thế nên cõi ta bà không còn là cõi ta bà mà biến thành Tịnh Độ. Cái bình thường tỏa chiếu sự phi thường. Và rồi trong bất cứ khoảnh khắc bình thường nào cũng biến thành tuyệt vời, huyền nhiệm.   Thế nên bạn không cần phải dõi mắt tìm kiếm xa xôi ở đâu cả, và cũng không cần phải hỏi, “Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng?”. Cái ánh sáng vĩnh hằng đó là ngay bây giờ và tại đây. Bạn đang chạy đi đâu? Nếu bạn chạy đi bất cứ nơi nào, bạn sẽ xa lìa xa cái ánh sáng vĩnh hằng này. Nó đang ở ngay trong bạn! Ngay chính trong khoảnh khắc này đây, bạn đang ở tận đầu nguồn! Điều này có lẽ tôi phải nhồi nhét vào bạn cả ngàn lần -để bạn nhớ rằng, ngay lúc này đây bạn đang ở tận đầu nguồn, không hề rời xa nó bất kỳ một khoảnh khắc nào cả. Chỉ việc nhận ra nó. Chỉ việc mở đôi mắt của bạn ra để nhìn!     Thuở Phật còn tại thế tại Ấn Độ, trong số những đệ tử của Đức Phật có một vị thánh tăng tên là Thế Thân (*). Ông ta nổi tiếng là một nhân vật rất mực thánh thiện. Được tuyên xưng như là một người tuân thủ nghiêm nhặt giới luật, tu tập tinh chuyên, giới hạnh không ai bằng. Ông ta là một trong số những môn đệ hàng đầu của Đức Phật tu theo khổ hạnh đầu đà.   Để giúp cho Thế Thân loại bỏ cái nhìn biên kiến chật hẹp, thánh tăng Gayata đã hỏi một người đệ tử của Thế Thân…   … Cái ông Gayata là một trong những đệ tử đã đắc quả A La Hán của ĐứcPhật. Dĩ nhiên ông ta không nổi tiếng bằng Thế Thân, bởi vì thiên hạ thường cứ thích thú với những chuyện xuẩn động. Đâu có ai bận tâm đến chuyện giác ngộ làm gì? Nếu bạn có giác ngộ đi nữa, đâu có báo chí nào đăng tải, thế nhưng nếu bạn giết người, chắc chắn chuyện này sẽ được đưa lên mặt báo ngay. Nếu bạn là một nhà đại khổ hạnh –hành hạ thân xác mình, sáng nào cũng tự đánh vào người hàng trăm bận- tên tuổi của bạn sẽ được đưa lên trang đầu của báo chí!   Vâng, Thế Thân nổi tiếng như là một vị sa môn rất mực thánh thiện -thế nhưng ông ta vẫn chưa đắc quả A La Hán. Gayata thì không nổi tiếng, chỉ một số ít người cùng trình độ chứng đắc mới biết đến ông. Gayata rất muốn giúp Thế Thân loại bỏ cái nhìn biên kiến chật hẹp của mình –cái phương cách tiếp cận đời sống như một kẻ bạo dâm của Thế Thân. Ông rất muốn cảnh giác Thế Thân rằng, “Ngài đang làm những chuyện không cần thiết. Chân Như đã hiện hữu ở đó! Ngài không cần phải bỏ đói mình. Ngài có thể ăn uống bình thường –sẽ không vì chuyện đó mà đánh mất Chân Như. Chân Như không hề phản đối cái chuyện thực phẩm. Ngài có thể ngủ thẳng giấc và cũng sẽ không phải vì chuyện này mà đánh mất Chân Như; ngủ cũng là một sinh hoạt tinh thần toàn hảo. Ngài cũng có thể bận thêm y phục khi trời lạnh, có thể ngồi dưới bóng cây khi trời nắng –và đây chính là bày tỏ sự tôn trọng Chân Như ở trong Ngài, vốn không hề rời xa một bước. Thực ra quả là chuyện bất kính trong khi Chân Như muốn vào ngồi tránh nắng dưới bóng cây mà Ngài thì lại cứ khăng khăng đứng giữa trời với cái nóng thiêu đốt, vì Ngài là một nhà tu khổ hạnh –Chân Như chắc chắn là muốn vào chỗ bóng im thôi, và không ngừng bảo, “Thế Thân, tìm chỗ tránh nắng đi!” Nhưng làm sao Ngài có thể tìm được? –cái bản ngã còn đang thực hiện cuộc hành trình. Chân Như lại lên tiếng, “Thế Thân, ta cảm thấy đói bụng rồi.” Thế nhưng Ngài sẽ trấn áp ngay, “Im đi! Cái con qủy Sa Tăng cám dỗ kia, im đi! Cái con qủy này đừng có cản đường, phá rối ta. Mi có biết ta là nhà tu khổ hạnh và ngày hôm nay ta đang tuyệt thực không? ”   Đã không biết bao nhiêu lần bạn hiểu lầm tiếng gọi của Thượng Đế là tiếng gọi của Qủy Sứ. Hãy luôn ghi nhớ điều này: Cái gì hợp với tự nhiên là thiêng liêng, thần thánh. Đừng gọi đó là đồ qủy sứ -bạn cứ luôn luôn cho đó là ma qủy.  Cái gì tự nhiên là thần thánh, cái gì trái tự nhiên mới là ma qủy.   Gayata chắc chắn là đã trông thấy chuyện này tiếp diễn hàng ngày và trở nên rất mực quan tâm: “Cái ông già khốn khổ này ngày càng trở nên nổi tiếng” –và bạn càng nổi tiếng chừng nào thì càng khó khăn để từ bỏ con đường mà mình đi.   Thế rồi Gayata đã hỏi một trong số những đệ tử của Thế Thân …   Thế Thân có rất nhiều đệ tử. Điều tự nhiên thôi, khi nào bạn làm chuyện gì đó khác lạ, xuẩn động so với thế nhân, bạn sẽ có rất nhiều người chạy theo. Cứ nhìn chung quanh thử xem, nếu bạn rất mực lành mạnh, tỉnh táo, bạn rất khó kiếm đệ tử. Còn nếu bạn dở hơi, điên điên khùng khùng, thiên hạ lại rất thích thú, họ trở nên tò mò và chạy theo bạn.   Gayata đã hỏi một trong số những đệ tử của Thế Thân, “Trưởng lão Thế Thân có thể chứng đắc Phật quả bằng con đường khổ hạnh với những kỷ kuật nghiêm nhặt này chăng?”   Người đệ tử trả lời: “Tu hành tinh chuyên nghiêm mật như thế làm sao sư phụ tôi lại không thể chứng đắc được?”   Gayata bảo, “Ta e rằng sư phụ của ngươi đang đi xa đường Đạo. Cho dù có thực tập nhiều bao nhiêu, lâu bao nhiêu, tất cả cũng chỉ là một màu mè trống rỗng mà thôi.”   “Thế thì Thánh Tăng đắc quả bằng phương cách tu tập nào mà lại chỉ trích phương cách của sư phụ chúng tôi?” người đệ tử chất vấn.   Gayata ôn tồn trả lời: “Ta không hề tìm kiếm Đạo cũng không hề chạy theo tà kiến, khi đãnh lễ Phật, tâm ta không hề khởi dậy lòng khiêm tốn hay kiêu hãnh, ta không thiền định lâu cũng như không bỏ sót nó, không tuyệt thực cũng như không ăn uống quá độ. Ta không hài lòng cũng không bất mãn, tâm ta vắng lặng không còn chút tham ái nào. Đó là tất cả những gì được gọi là Trung Đạo.”   Gayata đã trinh bày một cách dứt khoát, minh bạch rằng, vấn đê không phải là tìm Đạo, bởi vì Đạo vốn đã có sẵn trong mỗi con người, mà vấn đề hoàn toàn nằm ở chỗ để cho nó tự khẳng định. “Ta không cực đoan mà đi theo con đường trung đạo. Ta không tuyệt thực cũng không ăn uống quá mức. Ta không đi vào một thái cực quá độ nào, mà an bình tự tại trong trung đạo. Ta không kiêu hảnh cũng không khiêm nhường.” Một phát biểu tuyệt vời -  “Ta không kiêu hảnh cũng không khiêm nhường.”  Hãy lưu ý đoạn này.   Người khiêm nhường cũng chỉ là người kiêu hảnh đứng lộn đầu. Tính khiêm nhường cũng chỉ là một hình thái lộn ngược của kiêu căng, trong vị thế đảo ngược, như sang số ngược -của cùng một chiếc xe. Cũng vẫn là chiếc xe đó, không có gì thay đổi. Thoạt tiên bạn muốn chứng tỏ với thế gian rằng, “Ta là một cái gì đó.” Thế rồi hôm khác, bạn lại bắt đầu muốn chứng tỏ rằng, “Ta không là gì cả.” Bạn cũng chỉ làm một công việc duy nhất là chứng minh, tiếp tục chứng minh rằng “Ta không là gì cả.”   Thế nhưng cái ý niệm “Ta không là gì cả -chỉ là hạt bụi dưới chân người, rất mực khiêm tốn,” thì cũng vẫn là một sự khẳng định, ẩn dấu đằng sau đó vẫn là cái bản ngã. Một người khiêm tốn bậc nhất cũng vẫn mang theo trong họ cái bản ngã vi tế nhất. Hãy thử nhìn vào những người được gọi là khiêm tốn -những người cho rằng mình khiêm tốn- và rồi bạn sẽ nhận thấy rằng ẩn dấu đàng sau cái vẻ ngoài đó là một cái bản ngã cực kỳ vi tế.   Gayata nói rằng, “Ta không khiêm tốn cũng không kiêu hãnh, ta không thiền định lâu cũng như không bỏ sót nó. Ta không hài lòng cũng không bất mãn -bởi vì đã không còn tham cầu thì làm sao còn chuyện hài lòng hay bất mãn? Ta đơn thuần chỉ tiếp tục ngắm nhìn cái trò chơi của tâm. Vô cầu. Đây là những gì được gọi là Đạo.”   Nếu bạn có thể đi vào cái trạng thái của tánh nhìn này tức là bạn đã đạt Đạo. Cái tánh nhìn này luôn luôn có mặt ở đó -bạn chỉ cần tiếp xúc với nó thôi.   Đâu là đạo lộ dẫn đến cái ánh sáng vĩnh hằng?   Con đường đó không phải là con đường hướng ngoại mà là hướng nội. Mà đó cũng chẳng phải là con đường –đó chỉ là sự tĩnh thức.     Vấn đề thứ hai,  bạn hỏi rằng: ? Một người nghiện rượu có thể trở thành một thiền sinh điểm đạo –sannyas, của Ngài?   Tạisao không? Nếu có người ghiền quyền lực, ghiền tình dục, ghiền bản ngã đã trở thành, tại sao lại không thể không có người ghiền rượu? Những kẻ ghiền nói trên mới thật là những người rất mực nguy hiểm. Nhà chính trị -kẻ ghiền quyền lực- điên cuồng lên, say sưa với quyền lực, là người nguy hiểm hơn cả. Kẻ ghiền rượu không đến nỗi nguy hiểm như thế. Kẻ ghiền rượu nhiều lắm thì cũng chỉ tự sát, nghĩa là tự hủy diệt bản thân mình. Thế nhưng nhà chính trị có thể hủy diệt cả toàn thế giới. Y là một tên sát nhân. Tự sát, thực ra, đó là sự tự do của bạn. Nếu bạn muốn kết thúc tánh mạng của mình, trong một thế giới tự do, sẽ không có ai nên can thiệp vào. Tại sao? Vì lẽ nếu bạn không còn muốn sống, bạn có quyền chọn lựa và quyết định; đó là đời sống của bạn.   Người ghiền rượu nhiều lắm là tự sát, thế nhưng người ghiền quyền lực, người ghiền bản ngã là những tay sát nhân, họ mới thực sự là những người nguy hiểm. Tuy nhiên điều nực cười là, những nhà chính trị luôn luôn tuyên bố rằng họ muốn cấm rượu hoàn toàn –trong khi họ là những người cực kỳ nguy hiểm! Bạn có bao giờ nghe chuyện có ai ghiền rượu lại gây ra những chuyện động trời trong lịch sử thế giới chưa? Họ có thể gây ra những sai lầm tai hại nào? –cùng lắm thì họ cũng chỉ té lăn vào cái rảnh nước nào đó ở bên đường thôi! Thế cũng được đi, đó là quyền tự do của họ. Có khi họ có thể la lối trong đêm hôm khuya khoắt –thì cũng có gì đâu?   Thế nhưng những người tham đắm quyền lực mới thực sự nguy hiểm. Bạn biết không? –Adolph Hitler không hề động đến một giọt rượu. Ông ta chẳng khác gì một ông đại thánh: không hút thuốc –không những không bao giờ hút thuốc mà còn chống lại việc hút thuốc; không ăn thịt -quả là điều khác thường, ông ta là người ăn chay như người Kỳ Na giáo, không rượu chè, và sống một cuộc sống rất kỷ luật, ngăn nắp. Ông ta thường thức dậy rất sớm, suốt cuộc đời như vậy và cũng đi ngủ sớm. Bạn không thể nào tìm ra một khiếm khuyết trong nhân cách của ông này. Nhân cách của ông ta rất toàn hảo –toàn hảo như ông thánh Mahatma Gandhi vậy. Thế nhưng rồi thì chuyện sai lầm gì đã xảy ra?   Một người với nhân cách như thế lại là người nguy hiểm vào bậc nhất trong lịch sử loài người. Giả dụ như ông ta rượu chè chút đỉnh có thể sự việc may ra đã phần nào tốt đẹp hơn. Chắc là ông ta đã không vươn lên tới tột đỉnh quyền lực. Phải không? Có thê là ông ta đã té lăn vào một cái mương nào đó, làm sao mà leo lên quyền lực được. Hoặc giả ông ta la cà với đàn bà con gái, chắc là ông ta đã không trở thành một tay nguy hiểm. Thế thì tại sao? Bởi vì với một con người có nhân cách như thế, ông ta đã đưa cả toàn thế giới đến một điểm mà cả nhân loại hầu như đứng trên bờ hủy diệt, tất cả quá khứ, những thành tựu về mặt ý thức của con người. Thế cho nên hãy cẩn thận với những ông đại thánh mahatma!   Còn ghiền rượu ư? Không có gì tệ lắm … Nếu bạn là một chính trị gia, có thể tôi có phần nào lưỡng lự khi điểm đạo cho bạn. Còn nếu bạn là một tay ghiền rượu, cũng chả sao. Bạn có thể trở thanh một sannya. Có thể may ra nhờ đó mà cuộc đời bạn thay đổi, bởi vì một người ghiền rượu, trên căn bản là một người tín ngưỡng, tôn giáo. Điều này cần nên được hiểu rõ.   Trong rượu có chút đỉnh hơi hướng tôn giáo –đó là sự thu hút. Tính cách thu hút của rượu chè là gì? Nó làm cho bạn quên đi chính mình. Quên hết cả bản ngã, khổ đau, bất hạnh, lo lắng. Quên tất cả. Nó kéo bạn ra khỏi cái thế giới này –cái thế giới địa ngục này. Nó mở cho bạn một cánh cửa riêng để bước vào một thế giới khác. Ít nhất là cũng trong vài khoảnh khắc, vài giờ đồng hồ, bạn không còn là một thành phần của cái cuộc sống kinh tởm này; bạn sống trong một thế giới tưởng tượng riêng tư của mình. Nó mang đến cho bạn một giấc mơ.   Thế nên tất cả mọi tôn giáo đều chống lại rượu bởi vì sự cạnh tranh. Tôn giáo cũng mở ra cho bạn một cánh cửa khác để thoát ly thực tại. Tôn giáo cũng mang đến cho bạn những kỹ thuật để bạn có thể buông bỏ cái bản ngã của mình, vĩnh viễn. Rượu chỉ có thể cho bạn tạm thời còn tôn giáo giúp bạn vĩnh viễn luôn. Tôn giáo còn có thể giúp bạn nhiều mặt khác, không phải chì giúp bạn quên đi lo lắng mà còn có thể buông bỏ nữa. Rượu chỉ là một phương tiện tạm thời. Cạnh tranh là như thế.   Những hiểu biết cá nhân của tôi về rượu chè là, tất cả mọi tôn giáo đều chống nó bởi vì họ thấy rằng: đây là một đối thủ cạnh tranh. Nếu thiên hạ trở thành rưọu chè say sưa, họ chẳng còn tha thiết gì đến tôn giáo nữa! Họ đã tìm ra cho mình một kỹ thuật riêng tư để thoát ly thực tại. Đâu còn cần đến những phương thức thiền định của Mahavir làm gì? Cũng không còn cần đến ông Phật, đến thiền -mất quá nhiều thời gian và công phu. Họ đã tìm ra một con đường tắt! Chỉ việc đi vào “tavern” và mọi chuyện đều OK! Những giây phút đó không chừng họ thấy mình là ông Phật!   Tôi có nghe một câu chuyện tiếu lâm về một anh lính như sau: Y là một tay hay chè chén say sưa. Nhưng anh ta là một anh lính tốt, rất được nhiều người thương mến. Thế nên có một lần vị tướng tư lệnh kêu y đến và bảo: “Nghe đây. Một người tốt như ngươi, được anh em đồng đội thương mến như ngươi, tại sao ngươi không bỏ tật chè chén say sưa đi? Nếu ngươi bỏ rượu, không chừng bây giờ ngươi đã lên tới Đại úy rồi.”   Người lính cười: “Thưa ông Tướng, ông nói cái gì vậy?  Mỗi khi tôi uống rượu tôi trở thành Đại Tướng! Đại uý? Nhằm nhò gì … Mỗi đêm rượu vào, tôi là Đại Tướng, thế mà ông lại cố gắng thuyết phục tôi trở thành … Đại úy!?”   Rượu là cánh cửa riêng tư bước vào tôn giáo. Chắc chắn không phải là cánh cửa tốt rồi, nhưng ít ra là tạm thời, trong khoảnh khắc. Theo hiểu biết của cá nhân tôi, nhân loại sẽ còn tiếp tục ghiền rượu cho đến khi nào tôn giáo trở thành một thứ rượu của họ! Cho đến khi nào càng có nhiều người trở nên tín ngưỡng, rượu chè sẽ vẫn còn tồn tại, nó sẽ không thể nào biến mất trên thế gian này. Tôi không hề là người chống lại rượu chè, Tôi có mặt ở đây là để đưa mọi người đến với con đường tín ngưỡng, thiền định, cầu nguyện. Một khi họ đi vào cầu nguyện, một khi họ nhận ra thực tại, họ sẽ bỏ rượu thôi. Tuy nhiên, cái thực tại phải được nhìn thấy trước.   Tôi cũng không bảo rằng trước tiên bạn phải bỏ tật chè chén nghiện ngập. Đó là điều bất khả. Tôi không đòi hỏi một chuyện bất khả. Tôi chấp nhận những giới hạn của bạn. Tôi tôn trọng bạn, thế nên tôi tôn trọng những giới hạn của bạn. Trong tôi không hề có sự lên án. Nếu bạn ghiền rượu, tôi thông cảm chuyện đó. Tôi cảm thấy tội nghiệp cho bạn, với lòng từ bi. Tôi hiểu là bạn đang ở trong trạng huống khó khăn. Có thể là bạn đang có đìều gì lo lắng, buồn khổ, bất hạnh. Đời sống quả thật là một gánh nặng. Gánh nặng đó đang tác động lên hệ thần kinh của bạn. Rượu là thuốc an thần giúp bạn thư giản.   Trong giây phút này đây, chẳng có gì là sai trái cả. Cũng OK thôi. Nhưng hãy bắt đầu kiếm tìm thực tại, kiếm tìm đồng tiền thực chứ không phải là bạc giả -đó là những gì mà sannyas mang đến. Bắt đầu đi vào cảnh giới thiền cho đến khi cái bản ngã biến mất. Một khi bản ngã biến mất, bạn đâu còn cần đến rượu chè. Để làm gì? Tôi đã từng quan sát và thấy rằng: Một khi người ta bắt đầu thiền định, uống rượu trở thành một việc khó khăn đối với họ. Và càng ngày nó càng trở thành một vấn nạn bởi vì bất cứ lúc nào họ uống rượu, họ mất hết tất cả mọi công phu mà họ đã đạt được trong thiền định. Bất cứ lúc nào họ uống rượu, họ đã quên hết tất cả cái trạng thái cực lạc mà họ đạt đến trong thiền định.   Rượu chè là phương cách để lãng quên thực tại. Nếu bạn đang khổ đau, nó giúp cho bạn quên đi khổ đau. Nếu bạn đang hạnh phúc nó giúp bạn quên đi hạnh phúc. Thế nên phương cách của tôi là, trước tiên giúp cho bạn cảm thấy chút ít hạnh phúc. Một khi bạn cảm thấy hạnh phúc, vấn đề còn lại là sự chọn lựa của bạn, tôi không quan tâm đến. Tôi không yêu cầu bạn phải từ bỏ nó, tôi chỉ nói rằng, “Bây giờ là sự chọn lựa của bạn.” Nếu bạn cảm thấy chút đỉnh hạnh phúc bạn sẽ không còn tìm đến rượu, bởi vì khoảnh khắc bạn uống rượu bạn lại quên đi mất cái hạnh phúc của mình. Nó chỉ có một tác dụng duy nhất là làm quên lãng, bất cứ cái gì -khổ đau, hạnh phúc… Một khi bạn bắt đầu thực sự sống thiền, giòng suối thiền khởi sự tuôn chảy ở trong bạn, một không gian mới bắt đầu, một hỷ lạc mới bắt đầu, ở đó không còn có chỗ cho rượu. Thế nên, vấn đề là, đó là sự chọn lựa của bạn. Khi bạn có trong tay hạt ngọc kim cương thật sự, tôi không tin là bạn lại chạy đi tìm đồ giả.   Và cuối cùng bạn hỏi: Đâu là trọng điểm của sannyas?   Thì giống y hệt như những gì mà bạn đang kiếm tìm thông qua rượu. Giống như khuôn đúc. Tuy nhiên rượu chỉ tạo ra một ảo ảnh, còn sannyas sẽ cho bạn thứ thiệt.     Câu hỏi thứ hai:   Còn nghệ thuật và giác ngộ thì sao? Khi ta sáng tác một bài thơ, một bức tranh, một tác phẩm điêu khắc, một bản nhạc, ta ở trong trạng thái xuất thần, có thể cảm thấy là mình rất gần với trạng thái nhập định. Thế nhưng, đây chưa phải hoàn toàn là tánh không -bởi vì vẫn còn có cứu cánh, mục tiêu. Ngài có thể thăng hoa loại sáng tạo này?   Nghệ thuật tùy thuộc ở bạn. Nếu bạn là một nhà bệnh lý học, nghệ thuật của bạn sẽ mang mùi bệnh hoạn. Nếu bạn giác ngộ, nghệ thuật của bạn sẽ tỏa chiếu ánh sáng giác ngộ. Nghệ thuật mang trọn vẹn phẩm chất của bạn.   Nếu bạn đi đến Ajanta, Ellora hoặc Khajuraho (5), bạn sẽ tìm thấy một loại hình nghệ thuật hoàn toàn khác biệt. Nếu bạn lắng nghe âm nhạc cổ điển, bạn sẽ tìm thấy một phẩm chất nghệ thuật khác biệt. Nếu bạn lắng nghe nền âm nhạc đương đại, bạn cũng sẽ tìm thấy một sự khác biệt như thế. Nếu bạn nhìn những họa phẩm của Picasso, ở chúng như toát ra mùi bệnh hoạn. Một cái gì đó rất mực đau yếu, trong con người Picasso cũng như trong cái thế giới được ông phản ánh lên những tác phẩm nghệ thuật của mình.   Chớ dại dột mà treo những bức tranh của Picasso trong phòng ngủ của mình, bạn sẽ gặp những cơn ác mộng ngay! Chúng biểu hiện cho cái xã hội này, cái xã hội ốm đau và mất trí. Thế nên nghệ thuật tùy thuộc ở bạn. Nghệ thuật không rơi từ trên trời xuống, nó đến từ nhà nghệ sĩ, nó mang cái hồn của nhà nghệ sĩ. Nó làm cho thế giới nhận ra họ -đó là những gì mà ta gọ;i là nghệ thuật. Đó là những gì mà bạn dấu kín trong đáy lòng mình, đem phơi bày ra trong họa phẩm, điêu khắc, lời thơ, ý nhạc,…Bạn làm cho nó ở trong tầm tay với của mọi người. Bạn mở rộng lòng mình ra.   Thế nhưng bạn chỉ phơi mở những gì đã được chất chứa ở trong đó. Vũ điệu của Nijinsky (6) không thể là vũ điệu của Meera (7). Triết thuyết của Nietszche không thể là triết thuyết của Phật đà. Chúng hoàn toàn đối lập.   Nghệ thuật bệnh hoạn phát xuất từ những xung đột nội tại, những căng thẳng, những yêu cầu của bản ngã. Nó giúp bạn thư giản cũng giống như một liều thuốc tẩy. Nếu bạn đang trong cơn giận dữ, bạn la lên hay đấm vào bất cứ cái gì đó –dù là chiếc gối- nó sẽ làm cho cơn giận của bạn hạ xuống. Bạn cảm thấy thư giản. Hiện nay có rất nhiều học viện ở phương Tây nghĩ rằng có thể dùng phương tiện nghệ thuật để chữa trị bệnh tâm thần –phương thức nghệ thuật trị liệu. Đây là một suy nghĩ đúng đắn. Nếu một người điên được trao cho cây cọ để vẽ, và nếu y chịu vẽ, điều này sẽ giúp cho công việc điều trị, bởi vì bất cứ những gì mà y vẽ ra sẽ làm cho y giảm bớt cơn điên. Y sẽ trút ra hết, y sẽ quẳng ra hết những gì chất chứa trong đầu. Thế là y sẽ cảm thấy như được trút đi một gánh nặng, được tẩy sạch.   Có thể nói rằng chín mươi chín phần trăm nghệ thuật đều như thế. Sẽ là một điều chắc chắn rằng nếu người ta không cho phép Picasso cầm lấy cây cọ, ông ta sẽ điên ngay. Và Van Gogh (8) cũng thế. Cuối cùng rồi ông ta cũng phát điên.   Nghệ thuật thoát thai từ điên cuồng, mất trí, bệnh hoạn không phải là nghệ thuật thật sự. Gurdjieff (9) đã từng phân chia nghệ thuật ra làm hai loại, và ông gọi loại này là nghệ thuật chủ quan, và một loại khác -cụ thể như đền Taj Mahal (10) hay Khajuraho- là nghệ thuật khách quan. Bởi vì khi sáng tác xong, bạn buông cây cọ xuống kết thúc công việc, nhưng đồng thời họa phẩm sẽ bắt đầu có đời sống riêng của nó. Nếu trong họa phẩm của bạn có lưu dấu những đường nét của cơn loạn thần kinh, trong tương lai bất cứ ai thưởng ngoạn bức tranh này, suy nghĩ về nó, trong họ cũng sẽ dấy lên  một cảm giác bệnh hoạn tương tự như là tác giả -cũng cùng sự nôn mữa đó, cũng cùng cơn bệnh đó. Bức tranh trở thành một thứ mandala, một yantra (11). Đó là lý do tại sao ở phương Đông người ta dùng họa phẩm như là những yantras.   Một mô hình có thể được tạo ra để cho bạn khi nhìn vào đó nó cho bạn sự an bình. Cũng vậy, một mô hình được tạo ra để cho bạn khi nhìn vào là cảm thấy căng thẳng ngay. Nghệ thuật khách quan là loại hình nghệ thuật theo Gurdjieff mang lại cho con người yên lắng, an lạc, thanh thản và sự hoà điệu nội tâm. Còn loại nghệ thuật mang đến cho con người cảm giác bệnh hoạn, điên loạn, đồi trụy, không phải là nghệ thuật thực sự. Bạn có thể gọi đó là nghệ thuật, nhưng đó là sự dùng sai thuật ngữ.                        Còn nghệ thuật và giác ngộ thì sao?   Nghệ thuật chẳng có liên hệ trực tiếp gì đến giác ngộ, thế nhưng giác ngộ lại có rất nhiều tác động đến nghệ thuật. Trong khi có rất nhiều những con người giác ngộ hiện hữu trên trái đất này, một điều rất tự nhiên là họ đã sáng tạo ra những thế giới khác biệt, những loại hình nghệ thuật khác nhau. Nghệ thuật Thiền chẳng hạn, mang những phẩm chất độc đáo cá biệt của nó. Nhìn một bức tranh Thiền, bạn lắng sâu vào không khí Thiền vị, cơ hồ như nó chuyên chở bạn đến một thế giới khác biệt. Lắng nghe một ca khúc cổ điển, chẳng hạn như Bhagavad Gita, chỉ lắng nghe thôi, cho dù bạn không hiểu gì cả, cho dù bạn không biết tí nào về loại ngôn ngữ này, Sanskrit -chỉ lắng nghe thôi, cái giọng của nó, cái âm sắc của nó, cái âm nhạc, cái giai điệu của nó, và rồi bỗng dưng bạn cảm thấy một đại an bình khởi dậy ở trong bạn, một cơn mưa hoa phủ xuống ở trong bạn, một cái gì đó lâng lâng, nở hoa ở trong bạn.   Thế gian cần đến loại nghệ thuật giác ngộ này. Điều này không có nghĩa là ta tìm cách để dạy cho con người làm thế nào để sáng tác ra loại hình nghệ thuật như thế. Điều này chỉ có thể làm được khi con người khởi sự bước vào cốt lõi bên trong của chính hiện sinh mình.   Bất cứ lúc nào có ai đó đặt chân đến tận cốt lõi bên trong, nhất định là y rồi sẽ biểu hiện ra. Mỗi một kinh nghiệm giác ngộ chắc chắn sẽ bừng nở một ngàn lẻ một đóa sen ngát hương. Khi Đức Phật vào đại định, trở về quê nhà đích thực của mình, khi Ngài đã bản lai diện mục, Ngài bắt đầu nói pháp -những lời nói là sự biểu hiện. Khi Meera chứng đắc, bà bắt đầu nhày múa -điệu múa của bà là một biểu hiện.   Mỗi một người giác ngộ đều có cách thế riêng để biểu hiện ra những gì đã xảy đến với mình, bởi vì đó là một phần của sự giác ngộ, nó cứ tự nhiên tuôn trào ra, bạn không thể nào cầm giữ được. Tuy nhiên với mỗi một người giác ngộ, nó sẽ xảy ra trong những cách thế khác nhau. Đức Phật chưa từng nhảy múa, thế nên đây sẽ không là cách thế biểu hiện của Ngài. Ngài chưa từng ca hát, chưa từng làm thơ –đó không phải là sở trường của Ngài! Thế nhưng nếu bạn nhìn một cách sâu sắc, những dáng đi, cách ngồi của Ngài đã là một bài thơ, những cử chỉ, điệu bộ của Ngài đã là một điệu múa. Ngay cả khi Ngài ngồi Thiền Định dưới gốc Bồ Đề, lặng yên bất động, cũng là một khúc đại luân vũ ở bên trong. Chỉ những ai có đôi mắt biết nhìn mới có khả năng thấy được. Đó là cách thế biểu hiện của Đấng Giác Ngộ.   Thế nên mỗi một người giác ngộ sẽ có những cách biểu hiện khác nhau. Có người có thể trở thành một họa sĩ, có người sẽ trở thành một ca sĩ -tất cả đều tùy! Nó tùy thuộc vào những gì tiềm ẩn mà bạn đang canh cánh mang theo bên mình. Sự giác ngộ của bạn sẽ là một phương tiện chuyên chở cái tiềm ẩn này và sẽ được biểu hiện thông qua đó.   Tuynhiên cái nền tảng căn bản không phải là nghệ thuật –cái nền tảng căn bản là tam ma địa. Thế nên hãy đi vào tam ma địa trước, và rồi tất cả những gì mà bạn có thể dâng tặng cho thế gian này, sẽ được trao gửi. Tất cả những gì mà bạn muốn chia xẻ, sẽ được chia xẻ. Và cái bản ngã sẽ không bao giờ còn khởi dậy cho dù bạn đang họa, đang ca, đang múa -sẽ không bao giờ bản ngã còn khởi dậy nữa. Cũng sẽ không có bất kỳ động cơ thúc đẩy nào, không có bất kỳ sức bật nào ở phía sau. Và rồi dù cho không có bất cứ ai đến lắng nghe bạn, cũng sẽ không có gì mất mát. Bạn vẫn có mặt ở đó như một đóa hoa nở trong rừng sâu –chưa hề có người đặt chân đến, thế nhưng mùi hương của nó vẫn thơm lừng tỏa bay trong gió. Không có vấn đề gì cả.   Nhà nghệ sĩ ao ước được thể hiện. Còn với người giác ngộ, sự thể hiện là điều tự nhiên, nó giống như hơi thở; không hề phát xuất từ sự ước ao thèm muốn nào. Nhà nghệ sĩ không ngừng đấu tranh để san bằng trở lực, luôn luôn bị thúc đẩy, thế nên y sống trong triền miên căng thẳng. Không phải là chuyện tình cờ khi ta thấy những nhà nghệ sĩ thường bị những chứng bệnh tâm thần nhiều hơn so với thế nhân -họ căng thẳng quá mức. Họ phải không ngừng sáng tạo, phải tranh đua, phải chứng tỏ, cũng như phải lưu lại dấu ấn của mình trên thế gian này -tất cả đều là những nỗ lực của bản ngã.   Một người giác ngộ sống một cách thong dong tự tại. Vui đạo thả tùy duyên. Bất cứ chuyện gì xảy ra cũng không có gì khác biệt. Y đón nhận ân sủng và không ngừng ban phát ân sủng. Nếu có ai đó đón nhận, tốt; nếu không có ai, cũng tốt thôi.       Câu hỏi thứ ba:   Nếu tất cả những bản năng tình dục của con người được thả lỏng, có gì bảo đảm là họ không trở thành hoang dã?   Điều trước tiên: Hoang dã thì có gì là sai trái? Tôi chẳng thấy có gì là bất ổn trong cuộc sống hoang dã. Quá văn minh không chừng càng nguy hiểm hơn -một chút hoang dã thế mà tốt. Và trong một thế giới tốt đẹp hơn, với những hiểu biết thêm về bản tánh con người, chúng ta sẽ cần giữ một sự cân bằng giữa văn minh và hoang dã.   Chúng ta càng ngày càng trở nên mất cân đối: chúng ta đã trở thành văn minh. Khi bạn trở nên quá mức văn minh, bạn trở nên một thứ đồ nhựa. Một đoá hồng hoang dại thật là xinh xắn –có thể là không bền bĩ lâu dài như một bông hoa nhựa, buổi chiều có thể nó không còn đó nữa, đã biến mất vĩnh viễn, nó chỉ nở hoa trong chốc lát, nhưng rất mực sống động. Hãy nhìn những con thú hoang –nó ẩn chứa những nét đặc biệt - khiến bạn phải ghen tức? Bạn có cảm thấy nét rực rỡ, sống động và như vậy phải chăng Thượng Đế đã thể hiện một cách thuần nhất lên chúng hơn là lên bạn?   Thế nên, trước tiên tôi chẳng thấy có gì là sai trái trong đời sống hoang dã. Nếu sự hoang dã của bạn không là sự hủy diệt cho bất cứ ai, thì đây là một thứ tôn giáo toàn hảo. Nếu nét hoang dã chỉ là một biểu hiện sự tự do, phóng khoáng của bạn và không đụng chạm tới tự do của người khác, không xâm phạm vào cuộc sống tư riêng của ai, thì đó là điều  tốt thôi.   Trong một thế giới phải chăng, ta nên chấp nhận mọi hình thức hoang dã của con người, với một điều kiện duy nhất: rằng, sự hoang dã của họ không là một bạo động đối với bất cứ ai khác. Hãy để cho họ hoàn toàn tự do. Nền văn minh phải là tiêu cực, không nên tích cực. Chức năng của cảnh sát, của nhà nước cần phải tiêu cực thay vì tích cực. Nó chỉ nên bảo bạn không nên làm cái gì chứ không phải bảo bạn phải nên làm cái gì, thế thôi. Bởi vì chúng ta sống trong xã hội, chúng ta sống với người khác, bạn không thể nào tuyệt đối hoang dã được. Bạn phải cẩn trọng đối với họ cũng như họ đã cẩn trọng đối với bạn. Vì hạnh phúc của bạn, họ đã phải chấp nhận một sự thỏa hiệp, và bạn cũng vậy; tất cả chỉ có thế.   Xã hội, nhà nước, luật pháp phải nên tiêu cực, thụ động. Họ chỉ nên chỉ ra một vài vấn đề cơ bản: Không nên đụng chạm đến những gì liên quan đến đời sống và hạnh phúc của tha  nhân. Còn những việc khác, cứ nên để rộng mở thoải mái.     Vấn đề thứ hai: Thần Ái Tình Eros là gốc rễ của tất cả những gì tươi đẹp trên thế gian này. Vì eros mà hoa nở, vì eros mà con chim cu gáy ngoài kia. Chim chóc ca hát nhảy múa cũng chỉ vì eros. Tất cả những gì vĩ đại, tráng lệ, huy hoàng nhất cũng chỉ vì vị Thần Ái Tình này –ngay cả tam ma địa cũng là sự nở hoa chín mùi của nguồn năng lượng gọi là eros. Thượng Đế cũng đẫm màu tính dục. Điều đó không cần chứng minh, bạn cứ việc nhìn ra chung quanh sẽ thấy. Toàn bộ hiện thể là tính dục.   Thế rồi cái ngày mà con người  bắt đầu suy nghĩ chống lại eros, con người bắt đầu rơi vào tình trạng bất bình thường. Và bởi vì cái eros này bị đàn áp, bị đè nén, con người ngày càng trở nên tàn tạ -bởi vì sự sáng tạo xuất phát từ eros. Từ eros mà trẻ con ra đời, và họa phẩm, và thơ nhạc, và ngay cả tam ma địa!   Một khi mà bạn đè nén cái eros này, sọ hãi nó, không còn tôn thờ cái ông thần tình yêu này nữa, thì rồi bạn sẽ làm gì đây? Tất cả mọi năng lực sáng tạo đều bị dập tắt, bạn trở nên hủy diệt -thế là chiến tranh, là bạo động, là gây hấn, là tranh đua, là đồng tiền, là quyền lực- tất cả đều khởi dậy. Con người đã phải gánh chịu quá nhiều hậu quả khổ đau bởi vì cái thái độ xuẩn động đối với eros này. Đủ mọi loại hư hỏng.   Có ai đó đang chạy theo tiền. Bạn có thể thấy sự hư hỏng này chăng? -tiền đối với họ đã trở thành thượng đế. Thay vì đàn bà, bây giờ họ chỉ yêu tiền. Có người thì chỉ yêu chiếc xe hơi của mình, có người chạy theo quyền lực. Đây là những đứa con hư của eros, và rồi họ trở nên những con người rất mực nguy hiểm. Lẽ ra họ không nên có mặt trên thế gian này. Những Thành Cát Tư Hãn, Tamerlaine, A Lịch Sơn Đại Đế, Adolf Hitler, Stalin, Mao Trạch Đông- những con người nguy hiểm cho nhân loại. Họ là những người rất mực hủy diệt. Niềm vui của họ là phá hủy. Bất cứ lúc nào mà nguồn năng lực sáng tạo bị ngăn chặn, không còn được tuôn chảy theo hướng tự nhiên, nó trở thành men chua, nó trở thành trái đắng, nó trở thành độc dược.   Con người không hề gặp khổ nạn vì Eros mà vì chống-Eros. Khi bạn chống-Eros thì ông thần Thanatos -Thần Chết- lên ngôi. Thanatos trở thành Thượng Đế của bạn. Bạn thờ phượng thần chết. Tiền bạc là cái chết, và chính trị, và bản ngã cũng thế. -tất cả những thứ sặc mùi tử khí này trở thành rất mực quan trọng đối với bạn. Và bạn thì đang thờ phượng những thần tượng chết chóc này.   Bạn hỏi tôi: Nếu tất cả những bản năng tình dục của con người được thả lỏng, có gì bảo đảm là họ không trở thành hoang dã?     Có thể. nếu họ được ban cho hoàn toàn tự do ngay lập tức, trong thời điểm đó họ có thể trở thành hoang dã. Nhưng đó chỉ là giai doạn chuyển tiếp lâm thời –và lý do không nằm trong eros. Lý do chỉ vì trong suốt bao nhiêu thé kỷ qua nó đã không ngừng bị đè nén, đàn áp. Cũng chẳng khác gì một người đã bị bỏ đói hằng bao nhiêu năm. Bây giờ bỗng dưng bạn cho y được hoàn toàn tự do -bạn cho y cái chìa khoá vào nhà bếp. Vâng, chắc chắn là y sẽ trở nên hoang dã trong ít lâu, nhưng có gì sai trái đâu? Trong một vài ngày y sẽ ăn ngấu nghiến tất cả những gì đang có, nhưng chỉ trong vài ngày thôi. Từ lâu đã bị ám ảnh bởi đồ ăn, bây giờ y sẽ chỉ ăn, chỉ uống, sẽ chỉ nghĩ đến một điều duy nhất, đồ ăn và đồ ăn –trong tâm y chỉ nổi lên hình ảnh của đồ ăn thôi. Tuy nhiên nguyên nhân chính không phải là cơn đói; nguyên nhân chính là vì bạn đã bỏ đói y quá lâu.   Vâng, đúng như vậy. Tuy nhiên những ông tu sĩ, những ông giáo hoàng, những ông shankaracharyas của bạn thì cứ không ngừng bảo rằng không nên thả lỏng cái ông thần tình yêu Eros này, bằng không con người sẽ trở nên hoang dã. Thế nhưng cái nguyên nhân không nằm ở eros, cái nguyên nhân nằm ở những ông giáo hoàng của bạn. Họ là nguyên nhân duy nhất. Họ đã bỏ đói nhân loại quá lâu, họ đã làm què quặt nhân loại quá lâu –dĩ nhiên là có lý do tại sao họ lại làm què quặt đi cái eros của con người.   Nếu bạn muốn biến con ngưòi trở thành những tên nô lệ, phương cách duy nhất là tiêu diệt cái eros của họ. Một người mà cái eros của mình hoàn toàn sống động là một chủ nhân ông thực sự. Một người mà cái eros của mình đơm bông sẽ  không còn quan tâm đến bất cứ chuyện gì. Y sẽ không sẵn sàng để tham dự bất cứ cuộc chiến tranh nào, những cuộc chiến xuẩn động Việt Nam, Triều Tiên hay bất cứ nơi đâu. Một người thực sự yêu thương dan díu với đời sống, tận hưởng niềm vui và hạnh phúc trong đời sống sẽ không tha thiết đến chuyện trở thành một ông tổng thống hay thủ tướng. Một người thực sự sống trong eros của mình cũng sẽ không hề bận tâm đến chuyện đến chùa hay nhà thờ, bởi vì y đã tìm thấy ngôi đền thực sự của Thượng Đế. Tình yêu của y sẽ là tiếng kinh cầu. Như vậy đâu còn chỗ đứng cho những ông tu sĩ, những chính trị gia, những tên hiếu chiến, và những người sống trên những nỗi ám ảnh của bạn? Thế nên những năng lượng của bạn cần phải được hủy diệt, bạn phải được sắp đặt như thế nào đó để khởi sự bước vào những hướng lầm lạc. Một người mà eros đã bị tiêu hủy sẽ trở nên rất mực nhu nhược.   Đó là những gì mà người ta đã làm. Bạn có bao giờ trông thấy một con bò mộng và một con bò thiến chưa? Có gì khác biệt? Cái khả năng tính dục của con bò mộng bị tiêu hủy, nó trở thành một con bò thiến. Đây là một sinh vật rất đáng thương. Con bò mộng thì rất mực sống động, có một chút gì đó thiêng liêng. Tại Ấn Độ chúng ta thờ phượng con bò mộng như một ông thần. Y là kẻ bảo vệ của thần Shiva –không phải là con bò thiến, không bao giờ. Con bò thiến thì rất là ngoan ngoản, dễ dạy –còn bò mộng …Tại sao? Bởi vì bò mộng tràn đầy nhựa sống dục tính, một eros hoàn chỉnh; nét tươi đep chỉ có thể hiện hữu ở con bò mộng. Còn bạn nhìn con bò thiến đang lầm lủi kéo chiếc xe bò -một tên nô lệ! Nếu bạn muốn biến con người thành nô lệ, hủy diệt cái eros của họ, hủy diệt cái bản năng tình dục của họ, thế là xong. Đó là lý do tại sao mà người ta đã làm chuyện này từ xưa  đến nay.   Trong tương lai, Eros phải được trở thành một thứ tôn giáo. Vâng, Tình Yêu phải được lên ngôi, và cái ông thượng đê đích thực là Thượng Đế chỉ có thể là Eros. -bởi vì eros là năng lực sáng tạo, mà chúng ta gọi Thượng Đế là Đấng Sáng Tạo.   Những gì xảy ra cho con người hôm nay cũng là những gì đã xảy ra cho con người trong quá khứ.   Bạn chỉ có thể hạnh phúc khi nào cái eros của bạn được thanh thỏa. Nhưng nó không bao giờ thanh thoả bởi một ngàn lẻ một thứ trở lực. Bạn đã bị đẩy vào con đường lầm lạc và ở đó bạn đã cật lực phấn đấu. Một ngày kia bạn trở thành một đại gia, bạn đã không ngừng chờ đợi cái ngày bạn trở thành người giàu nhất thế giới, cái ngày ấy bây giờ đã trở thành hiện thực! Thế rồi bỗng dưng bạn cảm thấy cũng chẳng có gì vui! Sự chờ đợi chỉ hoài công thôi. Bạn đã bước đi về một hướng mà ở đó không thấy một khả năng nào của niềm vui có mặt.   Mà niềm vui thì rất mực đơn giản. Bạn chỉ việc để cho nhịp đời tuôn chảy trong bạn một cách tự nhiên, niềm vui là một hiện tượng tự nhiên. Nó là một hiện tượng tự phát. Bạn không cần phải chờ đợi cho đến cuối hành trình mới tìm thấy nó –nó đang là bây giờ và ở đây.     Tôi có nghe câu chuyện tiếu lâm sau đây:   Một bà già đang ngồi đong đưa trên chiếc ghế  xích đu với con mèo đực Ba Tư nằm ngoan ngoản dưới chân mình. Bỗng dưng một bà tiên hiện ra hỏi bà có muốn nêu lên một điều ước gì không. “Vâng,” bà già trả lời, “Tôi ao ước được trở thành thiếu nữ trở lại.” Bà tiên phẩy tay –và thế là trong nháy mắt bà già biến mất, trở thành một cô thiếu nữ mười tám rất mực yêu kiều! “Bây giờ ngươi còn muốn ta ban cho ngươi một điều ước nào nữa không?” Bà tiên hỏi. “Ồ, vâng, tôi muốn có bên cạnh mình một chàng thanh niên tuấn tú.” Quay sang con mèo, bà tiên phẩy tay. Ngay chỗ đó đứng bật dậy một chàng trai anh tuấn. Người thanh niên này quay nhìn người thiếu nữ một cách buồn rầu và thở dài: “Bây giờ chắc là cô sẽ phải hối hận thôi vì trước đây cô đã mang tôi đến thú y sĩ để thiến mất rồi!”   Đó là những gì đang xảy ra –nhân loại đã bị thiến! Bạn có thể có tiền rừng bạc biển nhưng bạn sẽ không có niềm vui. Bạn sẽ có tất cả những quyền lực trong tay, nhưng bạn sẽ không có niềm vui. Bạn có thể được mọi người kính trọng, nhưng bạn sẽ không có niềm vui. Niềm vui chỉ khởi dậy từ eros.   Và đây là điều cuối cùng mà tôi muốn nói với bạn: Chỉ kinh qua eros mà eros mới được thăng hoa, không còn con đường nào khác. Chỉ kinh quan eros rồi một ngày bạn mới có thể siêu việt qua nó. Bất cứ cái gì được sống trọn vẹn mới có thể thăng hoa. Cắt đứt có nghĩa là bạn chưa sống một cái gì đó thực sự trọn vẹn. Thế nên những người chưa thực sự sống trọn vẹn với eros của mình sẽ luôn ở trong tình trạng sợ hãi, vẫn luôn bị cầm tù ở trong đó.  Tình dục của họ đã đi vào não bộ. Nó có thể đã biến mất trong xác thân nhưng vẫn tồn tại ở trong đầu -một nơi hoàn toàn không đúng chỗ!   Những người đã sống đời sống tình dục của mình một cách bình thường tự nhiên, không ức chế, không kiêng kị, đến một ngày nào đó tự nhiên nó sẽ biến mất –không qua đấu tranh mà bằng hiểu biết. Sự thăng hoa sẽ đến, đó là cái mà ta gọi là phạm hạnh -brahmacharya.   Brahmacharya là mùi hương cuối cùng của eros. Phạm hạnh không hề chống lại eros mà là mùi hương rốt ráo của eros. Đây là eros vi tế nhất, trong thể tính hoà điệu với năng lượng tình dục của một người, ở một điểm mà người nam khôngcần người nữ nữa và ngược lại. Một người đã tròn đầy viên mãn, đã lần hồi khám phá ra con người nữ nội tại của chính mình. Nhìn vào đôi mắt của bao nhiêu người nữ khác, y cảm nhận được con người nữ bên trong của chính mình. Nhìn vào đôi mắt của bao nhiêu người nam khác, sống, xuyên suốt vào hiện sinh của họ, nhìn sâu vào chiếc gương soi, người nữ kia tìm ra chính mình, khám phá ra con người nam nội tại ở trong mình.   Hãy nhớ rằng, một người nam là vừa nữ lẫn nam, một người nữ đồng thời cũng là vừa nam lẫn nữ. Cả hai đều được mang theo trong mỗi con người. Sẽ đến một điểm mà con người nam và người nữ trong ta gặp gỡ. Trong Mật Thừa –tantra, chúng ta gọi đó là yoga nadha.   Có lẽ bạn đã từng trông thấy bức tượng rất mực ý nghĩa của thần Shiva, ardharnarishwar –bán nam bán nữ. Thần Shiva đã được trình bày như một con người bán nam bán nữ. Một sự gặp gỡ rốt ráo, một thực sự giao cấu, sự giao cấu của vũ trụ. Khi điều này xảy ra, một người trở thành bậc phạm hạnh -brahmacharin. một người đã đạt đến độc thân thực sự. Đó là trinh nguyên rốt ráo; không có nhu cầu cần đến người khác, nhu cầu này đã tan biến.     Câu hỏi thứ tư:   Làm sao tôi có thể hiểu được thực sự Ngài đang trao gởi điều gì?     Có ba cách: Cách thứ nhất, thông dụng nhất nhưng cũng nông cạn nhất –thông qua lời nói. Đây chỉ là những mảnh rời chắp vá và như thế bạn rất có khả năng là sẽ hiểu lầm tôi thay vì hiểu tôi. Ngôn ngữ vốn không đầy đủ. Có những sự việc, ý niệm vượt ra ngoài nó. Nhưng đây vẫn là phương tiện thông dụng nhất, là cái mà chúng ta đã được đào tạo, huấn luyện –chỉ hiểu ý nghĩa của chữ.   Và chúng ta cũng biết một điều rằng khi tôi sử dụng một chữ, bạn nghe nó, bạn chỉ nghe cái âm thanh của chữ đó chứ bạn không nghe được cái ý nghĩa của nó. Cái ý nghĩa mà tôi muốn nói ra bị bỏ xó qua một bên. Thế nên lời nói tuôn ra như một cái võ sò trống, bạn là người nhét cái ý nghĩa vào đó. Cái ý nghĩa đó là của bạn.   Như vậy, đây không phải là một phương cách đúng đắn. Bắt đầu với nó thì được, nhưng bám víu vào nó, nó sẽ chẵng dẫn bạn đến nơi nào sâu sắc cả.   Hãy nghe câu chuyện sau đây:   Một chàng trẻ tuổi ngoan đạo vừa cưới vợ. Trong đêm tân hôn hai người vừa mới cởi bỏ xong y phục, sửa soạn nếm cái hương vị của tình yêu, tuy nhiên trước khi lên giường, anh chàng đề nghị cả hai cùng qùy xuống để cùng nhau cầu nguyện cho sức khoẻ và những lời hướng dẫn.   “Cầu nguyện sức khoẻ là đủ rồi. Phần còn lại để em lo,”  cô nàng trả lời.     Ý nghĩa luôn luôn đến từ bạn. Bạn là người khoác cho nó cái ý nghĩa. Lắng nghe một câu chuyện khác:   Một buổi chiều chủ nhật, ông cha sở đang thả bộ bên đường thì trông thấy một đứa bé đang chơi đùa với một cái gì đó ở bên cạnh đường mương. Tiến gần lại, ông thấy đó là một cái chai chứa đựng một thứ nước rất trong, bên ngoài có dán nhãn hiệu, “Acít Sulphuric – H2SO4” Vị cha sở bảo: “Con không nên chơi với cái này. Đưa cho Cha đi.” “Không!” Thằng bé le lưỡi chế diễu, “Bleahhhhhhh! Nói chuyện lạc đề!” Vị cha sở chặc lưỡi, “Thiệt là con nít bây giờ! Này, bé ngoan, đưa cái đồ qủy ấy cho Cha.” “Không!” “Thôi được rồi,” vị Cha sở dịu giọng. Ta sẽ đem cho ngươi một cái này để chơi, vui lắm.” Ông trở về nhà thờ lấy một chai nước thánh mang lại và bảo thằng bé: “Đây là nước thánh, rất mầu nhiệm. Ta sẽ đánh đổi cho ngươi cái chai kia. Được không?” “Không!” Thằng bé trả lời, “Nước thánh gì mà nước thánh, nước rửa chân của ông thì có!” “Ô, không phải đâu!” Vị cha sở bảo, “Ta sẽ cho ngươi biết sự tuyệt vời của nó như thế nào. Mới hôm trước đây, ta chỉ nhỏ vài giọt lên bụng của một người đàn bà là một hài nhi vọt ra liền.” “Nhằm nhò gì!” thằng bé liến thoắng, “Mới hôm qua đây, tôi chỉ nhỏ vài giọt này lên hòn “bi” của con chó là nó vọt cái vù, qua mặt cả chiếc xe hơi luôn!”   Như tôi đã nói, ý nghĩa luôn luôn đến từ bạn, thế nên đừng quá bám chặt vào lời. Tôi có thể đã phải dùng đến nó, nhưng nó đã trở thành của bạn. Cái khoảnh khắc mà bạn gom chúng lại, chúng là của bạn,   Và đây là tầng bậc thứ hai: Không để tâm vào lời mà lắng nghe những cử chỉ, điệu bộ. Không lắng nghe ngôn ngữ mà là những khoảng cách giữa lời -đọc giữa hai hàng chữ. Không lắng nghe những gì tôi nói mà là cảm nhận –thông qua yêu thương, thông qua tin cậy. Như vậy, cái tầng bậc thứ nhất là của cái đầu. Cái tầng bậc thứ hai là của trái tim. Cái tầng bậc thứ nhất là của suy nghĩ, lý luận, tranh cãi; tầng bậc thứ hai là của cảm nhận, của tình cảm. Cái thứ hai phần nào khá hơn cái thứ nhất -chỉ khá hơn thôi, chứ không phải là cùng tột, rốt ráo. Bởi vì cảm giác cũng tùy thuộc vào sự lý giải của mỗi người, cũng giống như là sự suy nghĩ -chỉ khác nhau ở mức độ, nhưng cũng  chỉ là sự lý giải. Bạn sẽ là người lý giải chúng.   Cảm thọ –đó là tất cả ý nghĩa của sannyas. Một cử chỉ từ phía bạn cho thấy rằng bạn muốn có mặt cùng với tôi, thân ái cùng với tôi, rằng bạn không cần phải đề phòng, bạn mở lòng ra, tin cậy ở tôi, bạn rất sẵn sàng để làm một chuyện –đó là, bạn sẽ không tự bảo vệ mình chống lại tôi. Sannyas là một sự từ bỏ, đâu hàng. Bạn đặt mình trong vị thế không bảo vệ, không an toàn, có thể bị tổn thương. Tôi có thể làm hại bạn –đó chính là sự rủi ro! Sự rủi ro này phải được chấp nhận; thế nên đó là lý do tại sao phải cần đến sự can đảm.   Khi bạn có mặt cùng với một vị Thầy … Nếu bạn có thể tìm thấy một ông Thầy mà bạn tin yêu, lúc đó bạn có thể hiểu được thông điệp của ông ta mà không cần phải thông qua lô-gic, lý luận, tranh cãi. Tuy nhiên đó cũng chưa phải là rốt ráo.   Cái rốt ráo là thông qua hiện hữu. Thứ nhất thông qua suy nghĩ, thứ hai thông qua cảm nhận, và thứ ba là sống, hiện hữu. Đó là cái rốt ráo, đó là cái mà phương Đông chúng ta gọi là satsang -chỉ cần sự có mặt của ông Thầy là đủ.   Bayazid sống với ông Thầy trong suốt mười hai năm -chỉ ngồi bên cạnh Thầy! Có người hỏi Bayazid, “Ông Thầy đã dạy bạn được những gì?” Bayazid trả lời: “Ông ta không dạy gì cả. Chỉ đơn thuần nói rằng: “Ngồi yên. Im lặng. Quanh quẩn bên ta.” Chỉ có mặt quanh quẩn bên cạnh ông ta thôi, tôi cũng đã chứng đắc.”   Có một nhịp giao cảm trong sự có mặt. Đã có nhịp giao cảm trong tư tưởng, trong cảm thọ, thì cũng có nhịp giao cảm trong sự có mặt. Và cái cảm thức trong suốt nhất là sự có mặt.   Bạn  khởi sự bằng cái đầu, tự nhiên thôi, thế nhưng đừng bị kẹt lại ở đó. Tiến về phía yêu thương. Nếu cái đầu giúp bạn chuyển hướng về thương yêu, bạn đã sử dụng nó một cách đúng đắn. Nhưng rồi cũng đừng kẹt lại ở cảm thọ. Tiến thêm một bước nữa. Nếu bạn sử dụng trái tim mình cho sự hiện hữu, bạn đã sử dụng nó rất mực đúng đắn. Bây giờ điều cần thiết là sự có mặt ở đây. Không có gì để nói và cũng không có gì để nghe. Có một cái gì đó để biết, nhưng không có gì để nói, không có gì để nghe. Có một cái gì đó được thẩm thấu, tưới tẩm -hiện hữu. Có một cái gì đó để quan hệ với.   Và câu hỏi cuối cùng:   Osho, Đối với tôi Ngài trông có vẻ như một người khùng?!   CÁM ƠN!   Tâm Hà Lê Công Đa

              [ NSLONGHOA ]