|
TƯỞNG NIỆM CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG KIM ĐỊNH
Lễ Giỗ
Thứ Mười Một 25-03-2008
TIỂU
SỬ CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG KIM ĐỊNH
SƠ LƯỢC CHỦ THUYẾT KHOA
HỌC VIỆT NHO và AN VI
ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆT NHO và
AN VI TRÊN VĂN HOÁ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI
Đông Lan
TIỂU SỬ CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG
KIM ĐỊNH
Triết Gia Lương Kim Định sinh ngày 15-06-1915 tại làng
Trung Thành tỉnh Nam Định. Sau khi tốt nghiệp Triết tại
Giáo Hoàng Chủng Viện Saint Albert le Grand, Ngài dạy
Triết Tây Phương tại Đại chủng Viện Quần Phương, Bùi
Chu từ năm 1943-46 và viết tác phẩm đầu tiên “ Duy Vật
và Duy Thực” ( Sách sau này bị thất lạc) . Sau đó 1947
Ngài được cử đi du học ở Pháp nghiên cứu về văn minh
Pháp, xă hội học, Triết học và Nho Giáo tại Học Viện
Cao Học Trung quốc học ( Institut des Hautes Études
Chinoises, Paris). Trở về nước năm 1958, Ngài dạy Triết
học tại HọcViện Lê Bảo Tịnh Gia Định. Từ năm 1961-1975 ,
Ngài là Giáo Sư Triết Đông Phương tại Đại học Văn Khoa
Sàig̣n, Viện Đại học Vạn Hạnh, Minh Đức, Thành Nhân, An
Giang. Trong thời gian này, Ngài đă sáng tác 19 tác phẩm
Triết Học với nội dung xây dựng một Chủ Đạo Việt cho Dân
Tộc, có tên Triết Lư An Vi và Việt Nho. H́nh ảnh một vị
Giáo Sư du học từ Âu Châu về, nhưng lúc nào cũng chỉ
với chiếc áo dài trắng của một nhà Nho đi dạy học giữa
khung cảnh Tây, Mỹ hoá của các trường Đại học tại miền
Nam, 15 năm ấy với biết bao tâm t́nh, trí tuệ gửi gấm
vào một Bộ sách Triết Lư An Vi, Giáo Sư Kim Định đă khơi
sáng Ngọn LỬA VIỆT nhiệm mầu trong trái tim những người
tuổi trẻ ưu tư giữa bao trào lưu vọng ngoại.
Vào
cuối tháng 04/75, giữa cơn quốc nạn, Ngài được một người
môn sinh trung nghĩa t́m đến đưa Thầy sang miền đất tự
do. Và tại Hoa Kỳ, Ngài vẫn miệt mài tiếp tục nghiên cứu
và sáng tác những công tŕnh phục vụ Văn Hoá Dân Tộc.
Với phong thái của một nhà Nho luôn lạc quan, vui vẻ,
với cốt cách của một Tiên ông thanh thoát trong Đạo
Việt, Ngài c̣n đi thuyết giảng khắp thế giới về Chủ
Đạo Việt hầu làm sống lại cái hồn nước đang thoi thóp
giữa cảnh nước mất nhà tan. Ngài đă ra đi ngày
25-03-1997 trong đau yếu, bệnh hoạn, cô đơn tại nhà hưu
dưỡng thuộc ḍng Đồng Công Hải Ngoại, Carthage,
Missouri, để lại công tŕnh một đời người là 32 tác phẩm
Triết An Vi trong niềm Hoài Vọng Cố Hương và niềm Thao
Thức Khôn Nguôi cho Tiền Đồ Dân Tộc Việt.
SƠ LƯỢC CHỦ THUYẾT KHOA HỌC
VIỆT NHO và AN VI
Chủ Thuyết Việt Nho bao gồm hai phần chính:
1- Về Lịch Sử : Khám phá Nho Giáo là của Việt Tộc.
2- Về Ư Nghĩa : Việt Nho là Nho hiểu theo cách Siêu Việt
của Việt Tộc.
Về
khía cạnh lịch sử, thuyết Việt Nho của Kim Định xác nhận
2 vấn đề quan trọng:
Một là, dân Bách Việt làm chủ lănh thổ nước Tàu
ngày nay trước người Tàu. (Lạc Việt là một chi nhánh
chính của Bách Việt, là Dân Tộc Việt Nam bây giờ. )
Hai là, dân Bách Việt có Văn Hoá đặc sắc, đă đặt
NỀN MÓNG đầu tiên cho Nho Giáo sau này. Người Hán là dân
du mục, chiếm đất đai , thâu nhận văn hoá Bách Việt,
dùng chữ viết của họ viết nên Tứ Thư và Ngũ Kinh . Sau
này ai cũng bị lầm là Tứ Thư và Ngũ Kinh là của Văn Hoá
Tầu. Dĩ nhiên , ảnh hưởng pha trộn giữa các nền văn hoá
là sự giao lưu tất nhiên, nhưng vấn đề ở đây là Kim Định
đă khám phá được tính chất NỀN MÓNG của Việt Tộc trong
sự đóng góp vào Văn Hoá Nho Giáo Nguyên Thuỷ, và do đó
nhận ra được sự sa đoạ v́ yếu tố du mục của Hán tộc
trong Nho Giáo . Chủ thuyết Việt Nho đă đi trước khoa
học tân tiến . Thập niên 70, Tiến sĩ Wilheim Solheim II
giáo sư Nhân Chủng học taị Đại học Hawaii, dùng phương
pháp phóng xạ Carbon 14 để định tuổi các di chỉ khảo cổ
trong cuộc thám quật Non Nok Tha ở biên giới Thái – Lào
và Hang Thần ở Miến Điện, cho rằng người Hoà B́nh, tức
là Bắc Việt Nam,làm chủ nền Văn Minh Lúa Nước của các
của chủng tộc Việt tại Đông Nam Á. Sau đó, Hội nghị các
Khoa học gia về khảo Cổ quốc tế 1978 tại Berkeley, công
nhận chính miền Nam Trung Hoa là trung tâm văn hoá cổ
nhất. Và càng gần Việt Nam bây giờ th́ các công cụ có
niên đại cổ hơn. Tiếp theo tác phẩm nổi tiếng“ Eden in
the East”( Địa Đàng ở Phương Đông) của Bác sĩ Stephen
Oppenheimer năm 1997, dựa trên phương pháp kỹ thuật DNA
của Di truyền học, và các ngành khác như: nhân chủng
học, văn học dân gian, khảo cổ, hải dương học…để xác
quyết “ Đông Nam Á là cái nôi của Văn Minh Nhân Lọai”.
Và đường di chuyển của người Đông Nam Á là từ NAM LÊN
BẮC. Dưới sức ép của các khám phá khoa học kể trên, học
giới xôn xao, đến nỗi chính quyền Trung Quốc đă phải
lên tiếng trong tờ Beijing Review, ấn bản tháng Ba,ngày
23 - 29, 1998 , mục “ Culture and Science”, trang 31,
PHỦ NHẬN quyển “ Sử Kư” của Tư Mă Thiên, là quyển sử cổ
đại uy tín nhất của Trung Hoa , nay đă bị thất bại v́
đă KHÔNG ĐÚNG với sự thực lịch sử . Và bản tin này cũng
chính thức xác nhận lịch sử dân tộc và văn hoá Trung Hoa
BẮT NGUỒN TỪ PHƯƠNG NAM, là các tỉnh thuộc tộc BÁCH
VIỆT.
Ngoài thuyết Khoa Học Việt Nho, Ngài c̣n t́m về
các chất liệu thuần tuư Việt để xây dựng lại Lư Tưởng
Việt . Ngài đặt tên là AN VI . An Vi chính là ḍng Văn
Hoá Dân Tộc của Tổ Tiên Lạc Việt chúng ta. T́m về Nguồn
Việt , thuyết An Vi nghiên cứu từ kho tàng Huyền Thoại
từ thưở Vua Hùng dựng nước như sự tích Con Rồng Cháu
Tiên, truyện Trầu Cau, sự tích Phù Đổng Thiên Vương
v.v..,đến ḍng Ca Dao Nhân Bản , Ư Nghĩa đơn giản mà
sâu sắc của các hoa văn khắc trên Trống Đồng Việt Tộc,
hay là những con số huyền bí : Bộ số vài ba( số 2 – 3
), số 5, số 9 của Tâm Linh Việt. An Vi c̣n nhấn mạnh
đến các thể chế Nhân Chủ đặc thù của văn minh Việt
trong đời sống Làng Quê của Tổ Tiên ta như: Tự trị, bầu
cử , dân chủ, kính người lớn tuổi, phép vua thua lệ
làng, tôn trọng phụ nữ , trọng t́nh hơn lư. Những giá
trị nhân bản ấy cao hơn Tầu và Tây phương cùng thời rất
nhiều, ngay cả những thể chế dân chủ ngày nay cũng không
bằng. Từ những khía cạnh tiêu biểu trên của Văn Hoá và
Văn Minh Việt, thuyết An Vi đă chắt lọc Tinh Hoa Đạo Lư
Tổ tiên, soi sáng Chủ Đạo Việt cho con đường tiến hoá
của Dân Tộc. Do đó An Vi chính là Minh Triết Việt. Theo
Minh Triết An Vi Việt Đạo, con người có một mối tương
quan mật thiết , với nhau, với vũ trụ, vạn vật như sự
liên quan của các phần tử trong một cơ thể . Nếu phân
tách bằng Lư trí, mỗi con người , trong chính bản thân
ḿnh, đến những sinh hoạt với người khác, trong cuộc
sống luôn có những vấn đề khác biệt, mâu thuẫn, gây ra
những sư bận tâm, rối trí, bất an, đau khổ. Nhưng nếu có
một cái nh́n những đối nghịch trong đời sống với cái
Tâm bao la hơn, với T́nh cảm dung ḥa hơn, th́ nhận ra
mâu thuẫn, khác biệt là chuyện tự nhiên . Nhưng ḥa hợp
trong đối nghịch cũng chính là định luật của tự nhiên để
con người, thế giới, vạn vật tồn tại và phát triển. Câu
Chuyện CON RỒNG CHÁU TIÊN mở đầu Việt Đạo đă khai thị
cho chúng ta Minh Triết này. Người Việt xuất phát từ Một
Bọc Trăm Trứng của Mẹ Âu Cơ. Bọc đây là cái Bọc Tâm
Linh, Bọc T́nh Thương của Trí Tuệ con người khi tâm
thức c̣n sáng trong, hồn nhiên chưa bị lư trí sai khiến.
Khi bị lư trí làm lu mờ cái Tâm của ḿnh, con người sẽ
chỉ thấy sự khác biệt , mâu thuẫn và phải chia cách, bất
an, đau khổ . Ư nghĩa câu chuyện Tiên Rồng ly biệt , 50
con theo cha xuống biển, 50 con theo mẹ lên núi là sự
tai hại, huỷ diệt nếu chỉ sống với lư trí cứng rắn, sắt
đá. Nhưng đạo lư Việt trong câu chuyện Con Rồng Cháu
Tiên NHẤN MẠNH ở đoạn kêt . Đó là việc Mẹ Âu Cơ Tiên
nói với Cha Lạc Rồng , rằng: “ Có Việc Ǵ th́ Cùng Nghe
Nhau “ và hẹn gặp nhau ở “ Cánh Đồng Tương ”. Ư nghĩa
của hai câu Quan Trọng Nhất trong truyện Huyền sử Con
Rồng Cháu Tiên chính là Minh Triết Việt, là cái Trí Tuệ
và T́nh Thương để Người Việt sống c̣n. Cùng nghe nhau có
phải chính là hoà hợp dù mâu thuẫn ? Có phải là cùng
nghe lời nói phải của nhau, lời hợp Đạo Nước, hợp T́nh
Nhà, cùng nghe Đạo Lư Chung để được sinh tồn ? Và gặp
nhau ở Cánh Đồng Tương, có phải chính là bài học hỗ
tương, liên hợp trong mọi tranh chấp để Trăm Con Việt
măi được sống c̣n? Từ trước đến nay, đa số chúng ta,
không hiểu v́ lư do ǵ , cứ thường chỉ nhớ đến câu
chuyện Rồng Tiên Ly Biệt, chuyện chia con lên núi, xuống
biển của Huyền Sử Con Rồng Cháu Tiên. An Vi nghiên cứu
sâu xa và toàn diện Minh Triết của Tổ Tiên Việt để làm
sáng rơ lên cái HỒN của Đạo Lư Việt, cái ĐÁY tầng của
SỨC SỐNG VIỆT. Từ đó ta mới t́m được Chủ Đạo của Việt
tộc là THÁI H̉A. Ḥa Trời, Ḥa Đất, Ḥa Người. Con
Người chỉ sống thuận theo sự thật muôn đời ấy th́ mới
đạt được An Vui cho ḿnh và cũng là cho mọi người.
Lối
suy tư, cảm nghĩ có tính cách toàn thể, bao dung trên
con đường đi t́m Chân Lư của An Vi lại càng giá trị ,
phù hợp với Khoa học Vật Lư vi thể với thuyết Tương đối
của Einstein đầu thế kỷ 20 và thuyết lượng tử sau này .
V́ ng̣ai việc cách mạng trong khoa học, vật lư vi thể đă
dẫn đến một cuộc cách mạng trong tư duy. Khoa học cổ
điển của vật lư Newton đưa đến phương pháp Tư Duy Phân
Tích (Analytical Thinking), tức là chẻ nhỏ , cô lập thế
giới , là tư duy một chiều, xa sự thực . Thí dụ như các
quan niệm có tính “ DUY” như duy linh, như duy vật.
Khoa học vật lư vi thể mang lại lối suy tư mới, ṭan
diện hơn, sống động hơn , gần với chân lư hơn ,gọi là
“Tư Duy Hệ Thống”(Systems Thinking). Bằng ngôn ngữ thời
đại, với cách suy tư khoa học tân tiến nhất, Thuyết An
Vi đă khám phá ra Minh Triết Thái Hoà của Việt Đạo đă
Tiếp Cận Chân Lư Muôn Đời Của Vũ Trụ, Nhân Sinh . Cố
Triết Gia đă đưa chúng ta trở về với Đạo Lư mà thực
hiện chữ H̉A cho bản thân, và mọi mâu thuẫn xă hội.
Mọi sự khác biệt , chia rẽ, v́ đảng phái, tôn giáo, giai
cấp, tư lợi…là sản phẩm của tư duy phân tích . Lối tư
duy phân tích rất giới hạn, v́ xa chân lư toàn diện, nên
có tính hủy diệt. VIỆT là VƯỢT QUA, VƯỢT LÊN .
Thực hiện Đạo Việt, ta sẽ Vượt Qua, Vượt Lên các bất
đồng mà giải quyết các mâu thuẫn theo VIỆT ĐẠO THÁI H̉A
, để An định tinh thần nước Việt , người Việt được An
Vui, dân tộc Việt trường tồn .
ẢNH HƯỞNG CỦA AN VI và VIỆT
NHO TRÊN VĂN HOÁ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI
Lư
Tưởng cao quư và thực tiễn ấy không chỉ là ư thức của
một cá nhân. Đó là niềm tin, sức sống chứa đựng cả một
hành tŕnh 5000 năm xương và máu của dân tộc Việt . Nên
Chủ Thuyết An Vi và Việt Nho đă và đang có ảnh hưởng sâu
xa đến những bậc thức giả, bất kể tôn giáo, đảng phái,
trước và sau 1975, cũng như trong và ngoài nước.
Thật thế, trước khi có chủ thuyết Việt Nho và An Vi ra
đời, văn hoá miền Nam Việt Nam chịu ảnh hưởng của Tây
Phương, các học giả đều viết sách , báo dựa theo các
sách và tài liệu của thực dân, phong kiến , có cái nh́n
coi thường văn hoá của ḿnh, sai lạc với lịch sử thực
của dân tộc. Chỉ khi Kim Định hùng hồn minh chứng nguồn
gốc và giá trị của chủng tộc Việt qua các công tŕnh
nghiên cứu công phu, với trực giác bén nhậy, bao trùm,
của trí tuệ một thiên tài triết học, th́ từ sau đó, các
suy nghĩ và trước tác của những bậc thức giả mới bắt đầu
thay đổi. Trước kia, ít ai dám đề cập mạnh bạo đến bao
cái giá trị , cái ư nghĩa sâu sắc của các truyện Huyền
thoại dân tộc như truyện Con Rồng Cháu Tiên vừa tŕnh
bày trên, hay nếp sống chất phác nhưng đạo đức, đượm
t́nh nghĩa con người nơi chốn làng quê. Sau này, phong
trào Về Nguồn Việt đă trở thành chủ đề cho nhiều lĩnh
vực văn hoá đại chúng. Người ta bớt “Tây” hơn, bớt “ Mỹ”
hơn…trong biên khảo về văn hoá Việt. Đôi khi một vài học
giả chưa đủ th́ giờ t́m hiểu sâu rộng về nền Văn Minh và
Văn Hoá Cổ Việt, c̣n theo “ Việt” một cách quá khích
hơn, chối bỏ hết những ǵ liên quan đến Tàu, mặc dù sự
liên quan ấy đă đảo ngược vị trí: Việt Tộc đă làm chủ
đất nước Tàu từ cả miền Nam sông Hoàng Hà đến bờ Thái
B́nh Dương trước khi Tàu lập quốc. Tàu mới chỉ thành lập
năm 221 trước Tây lịch, sau khi Tần Thuỷ Hoàng đánh
chiếm các bộ tộc trung nguyên mà địa vực vẫn chưa qua
được xa sông Dương Tử. Triết Gia Kim Định đă chứng minh
chính Việt Tộc đặt nền móng cho Nho Giáo Nguyên Thuỷ,
chính Người Việt dạy tổ tiên người Tàu - vốn là dân du
mục Tây Bắc, trồng lúa khô, lúa tắc - cách trồng lúa Mễ,
lúa nước, cùng các nếp sống văn minh định cư nông
nghiệp .Thuyết Kim Định từ những thập niên 1960 đă soi
sáng sự thực của lịch sử văn hoá và văn minh Việt,
trước cả Khoa Học tân tiến như đă tŕnh bầy ở trên. Cho
nên, ta phải nên hănh diện về khám phá khoa học của chủ
thuyết Việt Nho, Việt Nho nói lên sự thực lịch sử, đ̣i
CHỦ QUYỀN VĂN HOÁ cho Việt Tộc. Dân tộc ta đă có một nền
Triết Việt lâu đời. Càng thâm tín giá trị Việt Nho th́
càng định được hướng tiến thích hợp cho đất nước Việt,
con người Việt . Gốc Rễ Việt có sâu th́ cây Việt mới
vươn cao.
Hiện nay, tuy chế độ Cộng sản vẫn c̣n tại quê nhà, nhưng
một trào lưu về nguồn vẫn phát triển nhanh chóng. Nếu
thời trước 75, tại miền Bắc, thuyết của Marx, Lenin là
cái tán tụng duy nhất của trí thức, th́ sau này, vào
miền Nam, có cơ hội tiếp cận với Tư Tưởng Kim Định, các
học giả Cộng Sản đă thay đổi tư duy thấy rơ: Trần Ngọc
Thêm của Đại Học Thành Phố HCM, tác giả cuốn sách biên
khảo về Văn Hoá Việt, nhờ đọc được khoảng 10 cuốn sách
của Kim Định, rồi xử dụng làm phong phú , đặc biệt cho
cuốn sách ấy, nên được sự lưu tâm của học giới. Tác giả
đă xử dụng rất nhiều phát kiến của chủ thuyết An Vi và
Việt Nho cũng như các phạm trù : Âm Dương, Tam Tài, Ngũ
Hành, các ư niệm về dân tộc tính như Hoà Hài, Dung Hợp…
Ngoài ra, một học giả khác Nguyễn Huệ Chi cũng đă bắt
đầu tham khảo sách Kim Định và viết bài tham luận. Họ
cũng đă đưa tiểu sử Ngài vào Tự Điển Bách Khoa tại Việt
Nam . Gần đây, các bài theo tư tưởng Việt Nho xuất hiện
trên báo chí, đang ảnh hưởng dần vào đại chúng… Tuy
nhiên, v́ sống trong chế độ mất tự do, mà tự do là nguồn
sáng tạo chân thực, nên các tác giả và tác phẩm của các
học giả tại quê nhà c̣n bị nhiều giới hạn trong tư duy
của một chế độ. Nhưng v́ Tự Do là nhu cầu, bản chất của
con người, nên khuynh hướng t́m hiểu An Vi và Việt Nho
của giới trẻ tại Việt Nam đang hướng ra hải ngoại, nơi
các môn sinh của Ngài đang An Vi trong nhiệm vụ kế
thừa. Sự quan tâm này của giới trẻ Việt Nam tại quê nhà
là một dấu chỉ của ḍng sống Tâm Linh Việt tiếp tục chảy
cho một MÙA XUÂN VINH VƯỢNG MỚI.
Mà
Cố Triết Gia Lương Kim Định , người Khai Sáng Mùa Xuân
Việt ấy đă qua đời cách đây đúng mười một năm.
Ngày hôm nay, trong niềm đau nhớ Thầy ra đi với mộng
tưởng An Vi và Việt Nho chưa thành, kính dâng Thầy nén
Tâm Hương và Niềm Tin Bất Diệt trong con.
Đông Lan
Slide show Tưởng Niệm
Cố GS Kim Định. (Click here,
Please!)
|