TƯỞNG NIỆM CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG KIM ĐỊNH

Lễ Giỗ Thứ Mười Một  25-03-2008

               

 TIỂU SỬ CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG KIM ĐỊNH

 SƠ LƯỢC CHỦ THUYẾT KHOA HỌC VIỆT NHO và AN VI

 ẢNH HƯỞNG CỦA VIỆT NHO và AN VI TRÊN VĂN HOÁ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI

                                                                                                                 

                                                                                                           Đông Lan

                                                                                                                   

TIỂU SỬ CỐ TRIẾT GIA LƯƠNG KIM ĐỊNH

 

Triết Gia Lương Kim Định sinh ngày 15-06-1915 tại làng Trung Thành tỉnh Nam Định. Sau khi tốt nghiệp Triết tại Giáo Hoàng Chủng Viện  Saint Albert le Grand, Ngài dạy Triết Tây Phương tại Đại chủng Viện Quần Phương, Bùi Chu  từ năm 1943-46 và viết tác phẩm đầu tiên “ Duy Vật và Duy Thực” ( Sách sau này bị thất lạc) . Sau đó 1947 Ngài được cử đi du học ở Pháp nghiên cứu về văn minh Pháp, xă hội học, Triết học và  Nho Giáo tại Học Viện Cao Học Trung quốc học ( Institut des Hautes Études Chinoises, Paris). Trở về nước  năm 1958, Ngài dạy Triết học tại HọcViện Lê Bảo Tịnh Gia Định. Từ năm 1961-1975 , Ngài là Giáo Sư  Triết Đông Phương tại Đại học Văn Khoa Sàig̣n, Viện Đại học Vạn Hạnh, Minh Đức, Thành Nhân, An Giang. Trong thời gian này, Ngài đă sáng tác 19 tác phẩm Triết Học với nội dung xây dựng một Chủ Đạo Việt cho Dân Tộc, có tên Triết Lư An Vi và Việt Nho. H́nh ảnh một vị Giáo Sư  du học từ  Âu Châu về, nhưng lúc nào cũng chỉ với chiếc áo dài trắng của một nhà Nho đi dạy học giữa khung cảnh Tây, Mỹ hoá của các trường Đại học  tại miền Nam, 15 năm ấy với biết bao tâm t́nh, trí tuệ gửi gấm vào một Bộ sách Triết Lư An Vi, Giáo Sư Kim Định đă khơi sáng Ngọn LỬA VIỆT nhiệm mầu trong trái tim những người tuổi trẻ ưu tư giữa bao trào lưu vọng ngoại.

 

Vào cuối tháng 04/75, giữa cơn quốc nạn, Ngài được một người môn sinh  trung nghĩa t́m đến đưa Thầy sang miền đất tự do. Và tại Hoa Kỳ, Ngài vẫn miệt mài tiếp tục nghiên cứu và sáng tác những công tŕnh phục vụ Văn Hoá Dân Tộc.  Với phong thái của một nhà Nho luôn lạc quan, vui vẻ,  với cốt cách của một  Tiên ông thanh thoát trong Đạo Việt, Ngài  c̣n đi thuyết giảng khắp thế giới về  Chủ Đạo Việt hầu làm sống lại cái hồn nước đang thoi thóp giữa cảnh nước mất nhà tan.  Ngài đă  ra đi  ngày 25-03-1997 trong đau yếu, bệnh hoạn, cô đơn  tại nhà hưu dưỡng  thuộc ḍng Đồng Công Hải Ngoại, Carthage, Missouri, để lại công tŕnh một đời người là 32 tác phẩm Triết An Vi trong niềm Hoài Vọng Cố Hương và niềm Thao Thức Khôn Nguôi cho Tiền Đồ Dân Tộc Việt.

 

SƠ LƯỢC CHỦ THUYẾT KHOA HỌC VIỆT NHO và AN VI

  

    Chủ Thuyết Việt Nho bao gồm hai phần chính:

  1- Về Lịch Sử :  Khám phá  Nho Giáo là của Việt Tộc.

  2- Về Ư Nghĩa : Việt Nho là Nho hiểu theo cách Siêu Việt của Việt Tộc.

Về khía cạnh lịch sử, thuyết Việt Nho của Kim Định xác nhận 2 vấn đề quan trọng:

 

     Một là, dân Bách Việt làm chủ lănh thổ nước Tàu ngày nay trước người Tàu. (Lạc Việt là một  chi nhánh chính của Bách Việt, là Dân Tộc Việt Nam bây giờ. )

     Hai là, dân Bách Việt có Văn Hoá đặc sắc, đă đặt NỀN MÓNG đầu tiên cho Nho Giáo sau này. Người Hán là dân du mục, chiếm đất đai , thâu nhận văn hoá Bách Việt, dùng chữ viết của họ viết nên Tứ Thư và Ngũ Kinh . Sau này ai cũng bị lầm là Tứ Thư và Ngũ Kinh là của Văn Hoá Tầu. Dĩ nhiên ,  ảnh hưởng pha trộn giữa các nền văn hoá là sự giao lưu tất nhiên, nhưng vấn đề ở đây là Kim Định đă khám phá được tính chất NỀN MÓNG của Việt Tộc trong sự đóng góp vào Văn Hoá Nho Giáo Nguyên Thuỷ, và do đó nhận ra được sự sa đoạ v́ yếu tố du mục của Hán tộc trong Nho Giáo . Chủ thuyết Việt Nho đă đi trước khoa học tân tiến . Thập niên 70, Tiến sĩ Wilheim Solheim II giáo sư Nhân Chủng học taị Đại học Hawaii, dùng  phương pháp phóng xạ Carbon 14 để  định tuổi các di chỉ khảo cổ trong cuộc thám quật Non Nok Tha ở biên giới Thái – Lào và Hang Thần ở Miến Điện, cho rằng người Hoà B́nh, tức là Bắc Việt Nam,làm chủ nền Văn Minh Lúa Nước của các của chủng tộc Việt tại Đông Nam Á. Sau đó,  Hội nghị các Khoa học gia về khảo Cổ quốc tế 1978 tại Berkeley, công nhận chính miền Nam Trung Hoa là trung tâm văn hoá cổ nhất. Và càng gần Việt Nam bây giờ th́ các công cụ có niên đại cổ hơn.  Tiếp theo tác phẩm nổi tiếng“ Eden in the East”( Địa Đàng ở Phương Đông) của Bác sĩ Stephen Oppenheimer năm 1997, dựa trên phương pháp kỹ thuật DNA của Di truyền học, và các ngành khác như: nhân chủng học, văn học dân gian, khảo cổ, hải dương học…để xác quyết “ Đông Nam Á là cái nôi của Văn Minh Nhân Lọai”. Và đường di chuyển của người Đông Nam Á là từ NAM LÊN BẮC. Dưới sức ép của các khám phá khoa học kể trên, học giới xôn xao, đến nỗi chính quyền Trung Quốc  đă phải lên tiếng trong tờ Beijing Review, ấn bản tháng Ba,ngày 23 - 29, 1998 , mục “ Culture and Science”, trang 31, PHỦ NHẬN quyển “ Sử Kư” của Tư Mă Thiên, là quyển sử  cổ đại uy tín nhất của Trung Hoa , nay đă bị thất bại v́ đă  KHÔNG ĐÚNG với sự thực lịch sử . Và bản tin này cũng chính thức xác nhận lịch sử dân tộc và văn hoá Trung Hoa BẮT NGUỒN TỪ  PHƯƠNG NAM,  là các tỉnh thuộc tộc BÁCH VIỆT.

 

     Ngoài thuyết Khoa Học Việt Nho, Ngài c̣n t́m  về các chất liệu thuần tuư Việt  để xây dựng lại Lư Tưởng Việt . Ngài đặt tên là AN VI . An Vi chính là ḍng Văn Hoá Dân Tộc của Tổ Tiên Lạc Việt chúng ta. T́m về Nguồn Việt , thuyết An Vi nghiên cứu từ kho tàng  Huyền Thoại từ thưở Vua Hùng dựng nước như sự tích Con Rồng Cháu Tiên, truyện Trầu Cau, sự tích Phù Đổng Thiên Vương v.v..,đến ḍng Ca Dao Nhân Bản , Ư Nghĩa  đơn giản mà sâu sắc của các hoa văn khắc trên Trống Đồng Việt Tộc, hay là những con số  huyền bí  : Bộ số  vài ba( số 2 – 3 ), số 5, số 9 của  Tâm Linh  Việt. An Vi c̣n nhấn mạnh đến  các thể chế Nhân Chủ đặc thù của văn minh Việt trong đời sống Làng Quê của Tổ Tiên ta như:  Tự trị, bầu cử , dân chủ, kính  người lớn tuổi, phép vua thua lệ làng, tôn trọng phụ nữ , trọng t́nh hơn lư.  Những giá trị nhân bản ấy  cao hơn Tầu và Tây phương cùng thời rất nhiều, ngay cả những thể chế dân chủ ngày nay cũng không bằng.  Từ những khía cạnh tiêu biểu  trên của Văn Hoá và Văn Minh Việt, thuyết An Vi đă chắt lọc Tinh Hoa Đạo Lư Tổ tiên, soi sáng Chủ Đạo Việt cho con đường tiến hoá của Dân Tộc. Do đó An Vi chính là Minh Triết Việt. Theo Minh Triết An Vi Việt Đạo, con người có một   mối tương quan mật thiết , với nhau, với vũ trụ, vạn vật như  sự liên quan của các phần tử trong một cơ thể . Nếu phân tách bằng Lư trí, mỗi con người , trong chính bản thân ḿnh, đến những sinh hoạt với người khác, trong  cuộc sống luôn có những vấn đề khác biệt, mâu thuẫn, gây ra những sư bận tâm, rối trí, bất an, đau khổ. Nhưng nếu có một cái nh́n những  đối nghịch trong đời sống với cái Tâm bao la hơn, với T́nh cảm dung ḥa hơn, th́ nhận ra mâu thuẫn, khác biệt là chuyện tự nhiên . Nhưng ḥa hợp trong đối nghịch cũng chính là định luật của tự nhiên để con người, thế giới, vạn vật tồn tại và phát triển. Câu Chuyện CON RỒNG CHÁU TIÊN mở đầu Việt Đạo đă khai thị cho chúng ta Minh Triết này. Người Việt xuất phát từ Một Bọc Trăm Trứng của Mẹ Âu Cơ. Bọc đây là cái Bọc Tâm Linh, Bọc T́nh Thương của Trí Tuệ  con người khi tâm thức c̣n sáng trong, hồn nhiên chưa bị lư trí sai khiến. Khi bị lư trí làm lu mờ cái Tâm của ḿnh, con người sẽ chỉ thấy sự khác biệt , mâu thuẫn và phải chia cách, bất an, đau khổ  . Ư nghĩa câu chuyện Tiên Rồng ly biệt , 50 con theo cha xuống biển, 50 con theo mẹ lên núi là sự tai hại, huỷ diệt nếu chỉ sống với lư trí cứng rắn, sắt đá. Nhưng đạo lư Việt trong câu chuyện Con Rồng Cháu Tiên NHẤN MẠNH  ở đoạn kêt . Đó là việc Mẹ Âu Cơ Tiên   nói với Cha Lạc Rồng , rằng: “ Có Việc Ǵ th́ Cùng Nghe Nhau “ và hẹn gặp nhau  ở  “ Cánh Đồng Tương ”. Ư nghĩa của hai câu Quan Trọng Nhất trong truyện Huyền sử Con Rồng Cháu Tiên chính là Minh Triết Việt, là cái Trí Tuệ và T́nh Thương để Người Việt sống c̣n. Cùng nghe nhau có phải chính là hoà hợp dù mâu thuẫn ? Có  phải  là  cùng nghe  lời nói phải của nhau, lời hợp Đạo Nước, hợp T́nh Nhà, cùng nghe Đạo Lư Chung để được sinh tồn ?  Và gặp nhau ở Cánh Đồng Tương,  có phải chính là bài học hỗ tương, liên hợp trong mọi tranh chấp để Trăm Con Việt măi được sống c̣n?  Từ trước đến nay, đa số chúng ta, không hiểu v́ lư do ǵ , cứ thường chỉ nhớ đến câu chuyện Rồng Tiên Ly Biệt, chuyện chia con lên núi, xuống biển của Huyền Sử Con Rồng Cháu Tiên.  An Vi nghiên cứu  sâu xa và toàn diện Minh Triết của Tổ Tiên Việt để làm sáng rơ lên cái HỒN của Đạo Lư Việt, cái ĐÁY tầng của SỨC SỐNG VIỆT.  Từ đó ta mới t́m được Chủ Đạo của Việt tộc là THÁI H̉A. Ḥa Trời, Ḥa Đất, Ḥa Người.  Con Người chỉ sống thuận theo sự thật muôn đời ấy th́ mới đạt được An Vui cho ḿnh và cũng là cho mọi người.

 

Lối suy tư, cảm nghĩ  có tính cách  toàn thể, bao dung  trên con đường đi t́m Chân Lư của An Vi   lại càng giá trị ,  phù hợp với  Khoa học Vật Lư vi thể với thuyết Tương đối của Einstein đầu thế kỷ 20 và thuyết lượng tử sau này . V́ ng̣ai việc cách mạng trong khoa học, vật lư vi thể đă dẫn đến một cuộc cách mạng trong tư duy.  Khoa học cổ điển của vật lư Newton đưa đến phương pháp Tư Duy Phân Tích (Analytical Thinking), tức là chẻ nhỏ , cô lập thế giới , là tư duy một chiều,  xa sự thực . Thí dụ như các quan niệm có tính “ DUY” như duy linh,  như  duy vật. Khoa học vật lư vi thể  mang lại lối suy tư  mới, ṭan diện hơn, sống động hơn , gần với chân lư  hơn ,gọi là “Tư Duy Hệ Thống”(Systems Thinking).  Bằng ngôn ngữ thời đại, với cách suy tư khoa học tân tiến nhất,  Thuyết An Vi  đă khám phá ra Minh Triết Thái Hoà của Việt Đạo đă Tiếp Cận Chân Lư Muôn Đời Của Vũ Trụ, Nhân Sinh . Cố Triết Gia  đă đưa chúng ta trở về với Đạo Lư  mà thực hiện chữ H̉A cho bản thân, và mọi mâu thuẫn  xă hội.  Mọi sự khác biệt , chia rẽ, v́ đảng phái, tôn giáo, giai cấp, tư lợi…là sản phẩm của tư duy phân tích . Lối tư duy phân tích rất giới hạn, v́ xa chân lư toàn diện, nên có tính hủy diệt.  VIỆT là  VƯỢT QUA, VƯỢT LÊN .

 

Thực hiện Đạo Việt, ta sẽ Vượt Qua, Vượt Lên  các bất đồng mà giải quyết các mâu thuẫn theo VIỆT  ĐẠO THÁI H̉A , để An định tinh thần nước Việt , người Việt được An Vui, dân tộc Việt trường tồn .

 

ẢNH HƯỞNG CỦA AN VI và VIỆT NHO TRÊN VĂN HOÁ VIỆT NAM HIỆN ĐẠI

 

Lư Tưởng cao quư và thực tiễn ấy không  chỉ là ư thức của một cá nhân. Đó là niềm tin, sức sống chứa đựng cả một hành tŕnh 5000 năm xương và máu của dân tộc Việt . Nên Chủ Thuyết An Vi và Việt Nho đă và đang có ảnh hưởng sâu xa đến những bậc thức giả, bất kể tôn giáo, đảng phái, trước  và sau 1975, cũng như trong và ngoài nước.

Thật thế, trước khi có chủ thuyết Việt Nho và An Vi ra đời, văn hoá miền Nam Việt Nam chịu ảnh hưởng của Tây Phương, các học giả đều viết sách , báo dựa theo các sách và tài liệu của thực dân, phong kiến , có cái nh́n coi thường văn hoá của ḿnh, sai lạc với lịch sử thực của dân tộc. Chỉ khi Kim Định hùng hồn minh chứng nguồn gốc và giá trị của chủng tộc Việt  qua các công tŕnh nghiên cứu  công phu, với trực giác bén nhậy, bao trùm, của trí tuệ một thiên tài triết học, th́ từ sau đó, các suy nghĩ và trước tác của những bậc thức giả mới bắt đầu thay đổi. Trước kia, ít ai dám đề cập mạnh bạo đến bao cái giá trị , cái ư nghĩa  sâu sắc của các truyện Huyền thoại dân tộc  như  truyện Con Rồng Cháu Tiên vừa tŕnh bày trên,  hay nếp sống chất phác nhưng đạo đức, đượm t́nh nghĩa con người  nơi chốn làng quê.  Sau này, phong trào Về Nguồn Việt  đă trở thành chủ đề cho nhiều lĩnh vực văn hoá đại chúng. Người ta bớt “Tây” hơn, bớt “ Mỹ” hơn…trong biên khảo về văn hoá Việt. Đôi khi một vài học giả chưa đủ th́ giờ t́m hiểu sâu rộng về nền Văn Minh và Văn Hoá Cổ Việt, c̣n  theo “ Việt” một cách quá khích hơn, chối bỏ hết những ǵ liên quan đến Tàu, mặc dù sự liên quan ấy đă đảo ngược vị trí:  Việt Tộc  đă làm chủ đất nước Tàu từ  cả miền  Nam  sông Hoàng Hà đến bờ Thái B́nh Dương trước khi Tàu lập quốc. Tàu mới chỉ thành lập năm 221 trước Tây lịch, sau khi Tần Thuỷ Hoàng đánh chiếm các bộ tộc trung nguyên mà địa vực vẫn chưa qua được xa sông Dương Tử. Triết Gia Kim Định đă chứng minh chính Việt Tộc đặt nền móng cho Nho Giáo Nguyên Thuỷ, chính Người Việt dạy tổ tiên người Tàu - vốn là dân du mục Tây Bắc, trồng lúa khô, lúa tắc - cách trồng lúa Mễ, lúa nước, cùng các nếp sống văn minh định cư  nông nghiệp .Thuyết Kim Định từ những thập niên 1960 đă soi sáng sự thực  của lịch sử văn hoá và văn minh Việt, trước cả Khoa Học tân tiến như đă tŕnh bầy ở trên. Cho nên, ta phải nên hănh diện về  khám phá khoa học của chủ thuyết Việt Nho, Việt Nho nói lên sự thực lịch sử, đ̣i CHỦ QUYỀN VĂN HOÁ cho Việt Tộc. Dân tộc ta đă có một nền Triết Việt lâu đời. Càng thâm tín giá trị Việt Nho  th́ càng định được hướng tiến thích hợp cho đất nước Việt, con người Việt . Gốc Rễ Việt có sâu th́ cây Việt mới vươn cao.

 

Hiện nay, tuy chế độ Cộng sản vẫn c̣n tại quê nhà, nhưng một trào lưu về nguồn vẫn phát triển nhanh chóng. Nếu thời trước 75, tại miền Bắc, thuyết của Marx, Lenin là cái tán tụng duy nhất của trí thức, th́ sau này, vào miền Nam, có cơ hội tiếp cận với Tư Tưởng Kim Định, các học giả Cộng Sản đă thay đổi tư duy thấy rơ: Trần Ngọc Thêm của Đại Học Thành Phố HCM, tác giả cuốn sách biên khảo về Văn Hoá Việt, nhờ đọc được khoảng 10 cuốn sách của Kim Định, rồi xử dụng làm phong phú , đặc biệt cho cuốn sách ấy, nên được sự lưu tâm của học giới.  Tác giả đă xử dụng rất nhiều phát kiến của chủ thuyết An Vi và Việt Nho cũng như các phạm trù : Âm Dương, Tam Tài, Ngũ Hành, các ư niệm về dân tộc tính như  Hoà Hài, Dung Hợp… Ngoài ra,  một học giả khác Nguyễn Huệ Chi cũng đă bắt đầu tham khảo sách Kim Định và viết bài tham luận. Họ cũng đă đưa tiểu sử Ngài vào Tự Điển  Bách Khoa tại Việt Nam .  Gần đây, các bài theo tư tưởng Việt Nho xuất hiện trên báo chí, đang ảnh hưởng dần vào đại chúng… Tuy nhiên, v́ sống trong chế độ mất tự do, mà tự do là nguồn sáng tạo chân thực, nên các tác giả và tác phẩm của các học giả tại quê nhà c̣n bị nhiều giới hạn trong tư duy của một chế độ. Nhưng v́ Tự Do là nhu cầu, bản chất của con người, nên khuynh hướng t́m hiểu An Vi và Việt Nho của giới trẻ tại Việt Nam đang hướng ra hải ngoại, nơi các môn sinh của Ngài đang An Vi trong  nhiệm vụ kế thừa. Sự quan tâm này của giới trẻ Việt Nam tại quê nhà là một dấu chỉ của ḍng sống Tâm Linh Việt tiếp tục chảy cho một MÙA XUÂN VINH VƯỢNG MỚI.

Mà Cố Triết Gia Lương Kim Định , người Khai Sáng Mùa Xuân Việt ấy đă qua đời cách đây đúng mười một năm.

 

Ngày hôm nay, trong niềm đau nhớ Thầy ra đi với mộng tưởng An Vi và Việt Nho chưa thành, kính dâng Thầy nén Tâm Hương và Niềm Tin Bất Diệt trong con.

 

Đông Lan

 

Slide show Tưởng Niệm Cố GS Kim Định. (Click here, Please!)

 

              [NSLONGHOA]

HOME GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT HỌC TR̀NH HỘI ĐỒNG GIẢNG HUẤN THƯ VIỆN SINH VIÊN VỤ NSLONGHOA
For any questions, send Email to:  phvpghh@aol.com
Copyright © 2003. PhatHocVienPGHH. All rights reserved.
Revised: 03/30/08