PHẦN THỨ NHÌ

CÁC BẬC SIÊU PHÀM Ở MIỀN THẤT SƠN

CHƯƠNG II

Các Vị Giáo Chủ Hoằng Đạo Sau

Đức Phật Thầy Tây An

GS Nguyễn Văn Hầu.

I. ÔNG ĐẠO ĐÈN hay ĐỨC PHẬT TRÙM (?-1875)

A. Thân Thế

Ngài tên thật là chi và sanh năm nào chưa tìm ra được. Quê ở sóc Lương Phi, núi Tà Lơn (núi này trong vùng Thất Sơn, ở góc núi Dài, về phía núi Tô, gần kinh tám ngàn), thuộc quận Tịnh Biên, tỉnh Châu Đốc.

Nghe Ngài xưng là Trùm của Phật sai xuống cứu đời, người ta gọi Ngài là Đức Phật Trùm; lại thấy Ngài trị bịnh hay dùng cây đèn sáp để đốt cho bịnh nhơn coi và ngửi mà hết bịnh, người ta còn gọi Ngài là ông Đạo Đèn.

Ngài vốn thật là người Cao Miên, lúc còn là thường nhân thì đầu cạo trọc, ăn mặc theo lối Miên, nhưng khi được sáng tỏ, Ngài để tóc và ăn mặc theo người Việt. Ngài có vợ và sanh được bốn người con gái. Hiện nay miêu duệ không thấy còn ai.

B. Trường Hợp Tỏ Ngộ

Năm Mậu Thìn (1868), quanh vùng Tà Lơn nhân dân bị bịnh dịch mà chết vô số. Khi ấy Ngài cũng mang bịnh rồi chết. Lúc chết về đêm, gia quyến Ngài định hoàn lại sáng sớm hôm sau sẽ đem ra hoả táng. Không ngờ trời rạng đông, Ngài tự nhiên sống lại và đi đứng mạnh giỏi như thường.

Nhiều người Cao Miên thấy vậy xúm lại mừng rỡ hỏi thăm. Ngài không trả lời bằng tiếng Miên mà chỉ nói tiếng Việt. Ngài còn bảo vợ con từ nay hãy ăn ở nói năng theo phong tục người Việt.

Vài hôm sau, Ngài bắt đầu nói giọng nử hư nử thực. Có ai hỏi Ngà tại sao thế, thì Ngài trả lời đại lược rằng:

Tuy là phần xác của Mên,

Hồn Trùm của Phật xuống lên dạy đời.

C. Bị Bắt

Từ ấy Ngài bắt đầu trị bịnh. Ban đầu còn cứu người về bịnh dịch tả, sau bịnh này êm rồi thì người ta đêm đến bịnh chi Ngài cũng trị được. Tiếng đồn vang dội khắp nơi, thiên hạ đêm nhau đến để quy y cầu đạo mỗi ngày một đông không xiết kể!

Bởi thế nên có bọn người Cao Mên ở Xà Tón đem lòng ganh tỵ, nhứt là họ thấy Ngài thâu nhận nhiều tín đồ người Việt thì lại càng ganh ghét thêm. Một hôm nọ, họ đến cáo báo với quân Pháp ở Châu Đốc, nói rằng hiệp cùng người Việt để mưu cuộc dấy binh chống Pháp. Liền theo đó Ngài bị bắt về Châu Đốc và không cần xét hỏi hư thực, người ta đem giam Ngài vào ngục.

Theo lời ông Nguyễn Phước Côn -tục gọi là ông Bảy Còn, hiện ở tổng Định Hoà, Long Xuyên- đã nghe kể lại thì trường hợp nầy cũng gần giống như trường hợp bị bắt của Đức Phật Thầy Tây An. Mặc dù Ngài bị giam cầm trong ngục thất, nhiều người vẫn thấy Ngài thong thả dạo chơi như người vô sự ở ngoài phố chợ. Bởi vậy, nhà cầm quyền Pháp hết sức nghi nan, họ bắt Ngài bỏ vào củi sắt rồi đem liệng xuống sông. Thế mà khi khiêng đến bến, Ngài vẫn điềm nhiên ngồi trong cũi hút thuốc lá như thường.

Nhiều người tín đồ của Ngài giả dạng khách thương buôn để đến thăm dò tin tức; họ thấy Thầy bị hành hạ như vậy thì đau lòng hết sức, định bụng rằng Ngài không tài nào sống được. Nhưng trái lại, một chặp sau, họ thấy Ngài xả tóc ung dung đi đứng trên đường.

Người ta hết sức thử thách mà không chết, có lần họ đem Ngài bỏ vào vạc dầu sôi, Ngài an nhiên không chút sợ sệt, và khi đem ra, Ngài không bị một vết phỏng nào.

D. Bị Đi Đày

Thấy như vậy, người Pháp tuy có mến phục tài năng, nhưng thâm tâm còn sợ nỗi nếu thả Ngài ra thì quần chúng còn càng tin tưởng thêm, mà chính cái tin tưởng ấy sẽ gây cho Ngài một thế lực mạnh mẽ, vì thế nên họ cho đày Ngài ra hải ngoại.

Trong lúc ở hải ngoại, người ta bắt Ngài đi làm việc và chăn heo như những tội nhân thường phạm khác. Hễ mỗi sáng sớm, mỗi người phải lùa lên núi hai con heo cho ăn, rồi chiều đến lại lùa về. Khác hơn các tù phạm khác, Ngài chỉ kêu hai con heo mà người ta đã cắt cho Ngài lại mà dặn nó sau khi đi ăn rồi phải trở về. Thế là hai con heo răm rắp vâng lời, khỏi phải phiền Ngài đi theo giữ như kẻ khác.

Ở đây một thời gian, Ngài bị nhà chức trách Pháp cho uống nước cường toan (eau régale) là một chất độc giết người, mà Ngài vẫn thêm mạnh. Lại xét thấy Ngài hiền lành, không có gì đáng cho là nguy hiểm lắm, họ bèn tha Ngài về.

Trước khi xuống tàu về xứ, có người tù phạm tên là Quăng -bấy lâu cũng bị đày như Ngài- than thở rằng không biết số phận mình sẽ ra sao, và bao giờ mới được về quê quán. Ngài thấy vậy bảo Quăng đừng lo gì cho nhọc, nội trong bảy ngày nữa cũng sẽ được thả ra như Ngài vậy. Quả thật đúng y như lời Ngài nói, một tuần sau Quăng được đưa về.

E. Trở Về Tà Lơn

Sau lúc được trả tự do, Ngài được người Pháp phát cho một cây súng hai lòng để đi săn chơi, song họ buộc Ngài mỗi một tuần lễ, cứ lệ ngày thứ hai thì phải có mặt để trình diện. Ngài tuy theo lệnh nhưng vẫn còn có thì giờ trở về sóc Tà Lơn  mà cứu độ bệnh nhân và nhắc nhở cho người đời sớm lo tu tỉnh.

Nơi đây Ngài thường lên núi lấy sáp đem về để xe đèn trị bịnh. Người ta không biết sáp ở đâu mà hễ cứ mỗi lần Ngài đi lấy thì những người đi theo không tài nào gánh hết được.

Cũng nơi vùng Thất Sơn có một lần Ngài sắp đặt một cuộc cúng tế có đông đủ tín đồ. Người nhà than rằng không thể nào lo được chén bát để dọn ăn cho đủ. Ngài bảo rằng không hề chi, trên non không thiếu gì những vật ấy.

Thế rồi hôm sau, Ngài cho ít người môn đệ đem gióng gánh theo chân Ngài lên núi để mượn đồ. Ngài dẫn đến một nơi nọ có hầm sâu, cây cối chung quanh sầm uất, rồi chỉ cho họ lấy, và dặn muốn lấy bao nhiêu tùy ý, nhưng hãy đếm để về sau hòng trả lại cho đủ.

Khi xong đám, mấy người tín đồ quảy gánh chén bát lên núi để trả lại chỗ cũ, nhưng có điều rất lạ là họ cố tìm mà không gặp được chỗ hầm đã lấy, họ đành phải gánh trở về. Sau phải nhờ Ngài dẫn lên chỉ chỗ mới trả được.

Cứ nhiều lần như vậy, nên trong tín đồ của Ngài có người đưa ý kiến chặt cây và cột gút cỏ lại để làm dấu, rồi đợi khi vắng Ngài, họ lén lên để tìm coi. Nhưng họ cũng thất vọng, những dấu họ làm bửa trước không sao kiếm được, mặc dầu họ là đám người rất quen thuộc đường rừng.

Để cho phân biệt được tín đồ của Ngài và của các tôn phái khác, Ngài phát cho mỗi người đệ tử một bâu áo có hai khuy hai nút, còn những thân chủ đến trị bịnh thì ngài chỉ cho một khuy một nút mà thôi.

G. Trường Hợp Tịch Diệt

Ngài ra đời giáo đạo được bảy năm thì tịch diệt nhằm ngày 21 tháng Muời Một năm Ất Hợi (1875). Ngài còn lưu lại cho đời một bổ "Sám Giảng" khuyên đời tu niệm và tiên đoán việc thời cơ.

Lúc Ngài tịch, có xảy ra một việc rất lạ, tưởng không thể bỏ sót được.

Một hôm, trước ngày tịch diệt, Ngài cho vợ con và tin đồ biết trước rằng  Ngài sẽ về cõi Phật. Thế rồi Ngài bỏ nhà lên núi mà không trở về.

Sau mấy hôm quá ngày trình diện mà không thấy Ngài đến, quân Pháp cho lính vào tận sóc Lương Phi để tìm kiếm, và sau khi nghe nói Ngài đã tịch rồi, họ  nhứt định cho là nói dối, bèn bắt hết cả vợ con của Ngài giải về Châu Đốc, buộc phải có mặt Ngài thì họ mới thả vợ con ra.

Trước tình trạng rắc rối ấy, có người tín đồ trung thành của Ngài tên là ông Việm, hết lòng nguyện vái rồi lặn lội lên vùng Thất Sơn để tìm Ngài mà cầu xin giải cứu.

Sau mấy hôm tìm kiếm hết sức vất vả, ông Việm mới gặp được Ngài đang ngồi trong hang đá, cùng nói chuyện với những bậc dị nhân.

Thấy ông Việm, chưa đợi ông này tường thuật, Ngài tự nhiên đã hiểu rồi. Ngài bảo ông Việm hãy về trước rồi Ngài sẽ theo sau, và dặn rằng Ngài chỉ rán độ cho một phen này, sau thì tự lo liệu lấy.

Khi đến nhà, Ngài bảo tín đồ đóng cho một cái hòm, rồi tự mình trải vào một cái khăn bằng vải rất rộng. Xong, Ngài vào nằm trong đó, sai người đậy nắp lại cẩn thận rồi đi báo cho Pháp hay. Được tin đã kiếm được xác Ngài, quân Pháp kéo vào xem xét, thì quả nhiên, nhưng họ chưa tin rằng chết thiệt, bảo cứ gác thẻ dưới nắp hòm rồi để đó, hễ vài ba ngày thì họ vào một lần để dở ra khám nghiệm.

Sau khi đã khám nghiệm đủ cách mà không thấy Ngài còn có chút gì là người sống -mặc dầu xác Ngài vẫn không hôi thối- nhà cầm quyền Pháp thả hết vợ con Ngài ra, rồi hạ lệnh đem chôn Ngài, trước mặt cho họ trông thấy.

Từ ấy về sau, Ngài không có trở về nhà nữa. Nhưng thỉnh thoảng Ngài có cho người ta xem thấy Ngài còn lảng vảng trong vùng Thất Sơn.

Hiện giờ nghe đâu Ngài còn có một người nữ tín đồ ở tại sóc Tức (1), tục gọi là bà Bảy, sống hơn một trăm tuổi mà vẫn còn khoẻ mạnh, lại cứ một ngày một trẻ dần, đọ với con bà người ta thấy bà trẻ hơn nhiều. Nghe nói bà có xin phép "Ơn Trên" để đi vào viếng cảnh trong ruột núi Cấm, nhưng chưa được lịnh, chẳng biết có quả thật như vậy không!

Trong khi đi sưu tầm tài liệu cho quyển sách nầy, vì tình thế khó khăn không cho phép, nên chúng tôi chưa đến gặp tận mặt bà được. Xin chờ lại một dịp sau.

GS Nguyễn Văn Hầu.

(Còn tiếp)

CHÚ THÍCH:

(1) Ngả ba ông Cấm đi Ba Chúc, đi rẻ về phía Tịnh Biên lối một ngàn thước thì đến nhà bà Bảy.