PHẦN THỨ NHÌ

CÁC BẬC SIÊU PHÀM Ở MIỀN THẤT SƠN

CHƯƠNG II

Các Vị Giáo Chủ Hoằng Đạo Sau

Đức Phật Thầy Tây An

GS Nguyễn Văn Hầu.

II. ĐỨC BỔN SƯ (?-1909)

A. Thân Thế

Ngài chính danh là Ngô Lợi, lại còn có tên riêng là Hữu. Bởi vì Ngài thứ năm cho nên lúc mới ra đời cứu bịnh, người ta gọi Ngài là cậu năm Hữu.

Ngài còn có biệt tài về việc đi thiếp, nên người đời gọi Ngài là năm Thiếp.

Tướng Ngài nho nha, cách đi đứng dịu dàng, tánh tình hoà hưởn, dễ dãi và hay giả dạng đàn bà. Đối với tín đồ, Ngài tuỳ theo lớn nhỏ mà kêu gọi bằng anh chị hay cô bác chứ không gọi bằng con.

Ngài sanh trưởng tại Dội (gần Mộc Bài), chỗ giáp giới biên thùy Miên Việt, thuộc tỉnh Châu Đốc (1). Thân thuộc của Ngài hiện giờ tìm hỏi không còn thấy ai.

Cũng như Đức Phật Thầy Tây An, Ngài tự nhiên tỏ ngộ, hiểu thấu lẽ diệu huyền, không học mà thông và có rất nhiều pháp thuật.

B. Cứu Bịnh

Lúc Ngài mới ra đời cứu bịnh và rời nhà ra đi trong trường hợp nào, chưa tìm biết được, song có thể hiểu rõ rằng Ngài có đến Cù Lao Ba (thuộc thôn Vĩnh Trường, tỉnh Châu Đốc) trong khi dân chúng vùng này đang bị nạn dịch tả hoành hành. Ngài chỉ dùng nước lã, giấy vàng như Đức Phật Thầy Tây An để cứu độ bịnh nhân chứ không phải hao tốn thuốc men chi hết, thế mà bịnh nào cũng mạnh. Tiếng đồn vang khắp các nơi, dân chúng theo về quy y mỗi ngàymột đông, không sao kể xiết.

Ngài ở Cù Lao Ba một độ rồi lên vùng Thất Sơn, sang núi Dài, đến núi Tượng, đâu đâu Ngài cũng truyền dạy đạo đức và cứu bịnh giúp đời, thâu nhận tín đồ và dựng chùa thờ Phật.

Bở thinh thế của Ngài rất to cho nên nhà cầm quyền Pháp hồi ấy sợ lắm, thường tìm cách để bắt và tiêu diệt giáo phái của Ngài, song với các thay hình đổi dạng của Ngài (khi đàn bà con gái, lúc trẻ nít thơ ngây), người ta không tài nào hiểu nổi tông tích của Ngài ở đâu được.

C. Việc Phá Ếm

Chẳng những Ngài ở Cù Lao Ba và vào vùng núi Tượng mà thôi, Ngài còn vân du truyền đạo khắp nơi. Ngài có lần xuống Láng Linh hội kiến cùng Đức Cố Quản Trần Văn Thành trong hồi Ngài Cố Quản đang chiêu binh chống Pháp (cuộc gặp gỡ này không ngoài sự mưu tính công việc khởi nghĩa phục quốc.)

Một lần nọ, Ngài cùng mấy tín đồ đi lang thang trong vùng núi Nước (một hòn núi nhỏ trong vùng Thất Sơn. Trong khi ngắm xem phong cảnh, Ngài bỗng kêu tín đồ lại mà cho biết rằng tại đây có một cây ếm rất độc, có phương hại cho tương lai của dân tộc Việt Nam. Mấy người tín đồ ngơ ngác không biết gì. Ngài mới vừa chỉ vừa bảo rằng: "Dưới gốc ba cây da to lớn trước mặt kia, là chỗ có ếm!"

Hôm sau Ngài dẫn đến lối bốn năm chục người đệ tử, vác riều vác búa, có đeo theo khăn ấn để trấn áp tà ma rồi áp vào đốn hết cả ba cây đa ấy. Khi hạ được rồi, Ngài cho móc hết gốc rễ tận dưới đất sâu, thì quả nhiên, có một cây ếm bằng đá, chữ khắc đã lu mờ song hồi ấy còn có thể nhận ra được là của bọn người khách trú. Cái ếm ấy hiện giờ không còn thấy ở đâu, song bằng vào cái ếm để ở làng Nhơn Hưng (quận Tịnh Biên) mà ông Phạm Thái Chung đã lấy được thì sự thật vẫn hiển nhiên là có.

D. Trở Về Núi Tượng

Sau khi bôn ba đây đó, Ngài trở về núi Tượng mở rộng chùa chiền, quy tụ dân cư và lập nên mối đạo Hiếu Nghĩa như chúng ta thấy còn lưu truyền đến ngày nay.

Người ta thuật lại rằng lúc ở núi Tượng, một hôm có quân Pháp kéo đến ba vây để lùng bắt Ngài cùng các tín đồ tên tuổi trong đạo. Lúc ấy Ngài đang ngồi vót nan, bổn đạo rùng rùng kéo đến rất đông, báo cho Ngài hay và yêu cầu Ngài liệu phương để đem nhau đào nạn. Ngài nghe xong vẫn ngồi điềm nhiên làm việc và nói không hề chi.

Một chập sau, quân Pháp tiến sát đến một bên bắn phá rất dữ dội. Bổn đạo có nhiều người lo sợ quá, kêu khóc vang lên và xin Ngài hãy chạy. Thấy thế, Ngài cầm mác đứng dậy dẫn đầu rồi bảo tín đồ hãy theo bóng Ngài mà đi. Liền đó, Ngài và một số người đông đảo như thế kéo ra ngang mặt quân Pháp mà không bị họ thấy được...

Thấy quân Pháp nghi ngờ và thường đến khuyấy nhiễu, Ngài bèn rời núi Tượng, sang qua núi Dài, cùng với một số tín đồ sẵn có tại đây, dựng lên chùa chiền và chăm lo đạo đức.

E. Khi Diệt Độ

Ngày 13 tháng 10 năm Kỷ Dậu (1909), Ngài đang mạnh giỏi như thường, bỗng kêu các đệ tử lại mà cho hay rằng Ngài sắp diệt độ, và dặn hễ khi thấy Ngài tắt thở thì hãy cứ để xác y nguyên như vậy đừng chôn, lo tu cầu và giữ gìn cho cẩn thận một thời gian thì Ngài sẽ trở lại (1)

Thế là nội ngày hôm ấy, Ngài tịch diệt. Tín đồ vâng theo lời dặn, giữ xác Ngài và đặt đàn tụng niệm kinh kệ luôn.

Biết Thầy đã liễu ngộ và có hẹn ngày trở lại, thấy anh em đồng đạo ở núi Dài có cái diễm phúc hơn là được giữ xác của Thầy, các ông Trò (2) ở núi Tượng bèn sắp đặt mưu lược, đang đêm kéo đến vây núi Dài, áp vào đánh đuổi những người giữ xác Đức Bổn Sư rồi cõng Ngài đem thẳng về núi Tượng (3).

Tại núi Tượng, các ông Trò lúc đầu giữ gìn phần xác của Đức Bổn Sư rất cẩn thận, họ để Ngài trong mùng nhiễu xanh phía sau bàn chánh điện trong chùa, rồi ngày đêm canh gác và tụng niệm không ngớt. Song chỉ được vài tháng như vậy, họ bắt đầu chểng mảng dần, sự giữ gìn không được kỹ càng nữa. Vì thế mà phần xác thịt của Ngài  bị chuột vào cắn mất một lóng tay. (4)

Một hôm các ông Trò xúm nhau vào thăm, thấy thế, họ lấy làm lo sợ tội lỗi với Thầy, nên bàn nhau đóng một cái rương, xong họ thỉnh xác Ngài đem để kín trong đó.

Sự tranh dành phần xác của Đức Bổn Sư do nhóm tín đồ chia rẽ nhau lâu ngày đã làm lọt đến tai quân Pháp ở Tịnh Biên. Họ kéo vào núi Tượng bao vây, quyết phen nầy tìm cho được Ngài, mặc dầu họ đã nghe biết là xác chết.

Hôm ấy nhằm lúc chỉ còn một số ít tín đồ ở giữ tại chùa. Thình lình nghe có quân Pháp đến, họ hãi kinh, không biết làm cách nào để giấu cho kịp xác của Thầy và để cho tự mình trốn tránh. Bỗng từ ngoài có một mãnh hổ rất to, nhảy a vào, hộc lên mấy tiếng vang cả rừng núi rồi đến giở rương, cõng xác Đức Bổn Sư chạy mất.

Từ ấy về sau, và mãi cho đến ngày nay, không ai nghe thấy được Đức Bổn Sư ở đâu nữa. Nếu có ai tò mò đến hỏi thăm các ông Gánh (là những người hiện giữ đạo Hiếu Nghĩa, sau lớp ông Trò) về đoạn này thì họ hạ giọng xuống, lắc đầu mà nói rằng:

- Chuyện ấy không thể nói được!

Ngài để lại cho đời một quyển Đồ Thư, trong ấy có chép chuyện biến thiên của đất nước, và tại Tam Bửu Tự ở làng An Định, quận Tịnh Biên, còn chạm vào cột một bài thi của Ngài. Xin chép y nguyên văn vào đây để làm dấu tích:

Thất minh thất ám lưỡng hề nghi

Phương tốn thường tồn bất khả khi.

Mặc vị thiên cao Thần Thánh viễn,

Yêu tu tiên úy tự gia tri.

Bồ đề niệm niệm vĩnh vô khổ,

Đắc pháp thành thân phước phóng thùy.

Giải thoát mê trần cam lộ sái,

Ma Ha Bát Nhã mật tâm trì.

GS Nguyễn Văn Hầu.

(Còn tiếp)

CHÚ THÍCH:

(1) Có thuyết nói Ngài hẹn đúng một trăm ngày sẽ trở lại.

(2) Ông Trò là các đại đệ tử của Đức Bổn Sư, danh từ này trong Đạo Hiếu Nghĩa đã thông dụng.

(3) Có người nói Đức Bổn Sư đã tiên tri có sự xô xát xảy ra giữa khối tín đồ của Ngài sau khi Ngài tịch, cho nên Ngài đã sai ông Trò lớn (người cầm đầu ở núi Dài), giỏi võ nghệ, đi xa để tránhsự đổ máu trong lúc tín đồ ở núi Tượng kéo sang núi Dài cướp xác Ngài.

(4) Một thuyết khác lại cho rằng Ngài tịch như vậy hai lần, một lần ở núi Tượng trước, tín đồ ở núi Tượng thấy lâu ngày bả nhả mới đem xác Ngài giáu trên Điện Kín, nên bị chuột cắn đứt một trái tai. Rồi sau sống lại, Ngài lại sang núi Dài cũng tịch y như trên đã nói.