Tháng 6-2004, Hoàng- một đồng đội cũ của tôi ở trường sĩ quan, cựu đại úy quân đội nhân dân Việt Nam, con trai một vị tư lệnh chiến trường nổi tiếng thời đánh Mỹ và đánh Pol Pot- lái xe chở tôi chạy từ Đông sang Tây và cuối cùng đến trước bức tường Berlin. Hoàng nằm trong số những người Việt Nam đầu tiên leo qua phía Tây, thay v́ đủ kiên nhẫn để đập đổ cái mà Hoàng, cho đến ngày nay, vẫn coi là “bức tường ô nhục”.
Berlin cũng như nước Đức, sau Thế chiến thứ II, bị “xẻ làm tư” theo thỏa ước Potsdam. Cho dù Liên Xô phản đối, các nước Anh, Pháp, Mỹ sau đó vẫn trả lại quyền tự chủ cho người Đức trên phần lănh thổ mà ḿnh tiếp quản. “Kế hoạch Marshall” đă giúp Tây Đức phát triển rất nhanh dựa trên nền tảng tự do.
Năm 1948, Stalin ra lệnh phong tỏa, không cho vận chuyển lương thực thực phẩm từ Đông sang Tây. Nhưng vẫn không có người Tây Đức nào đi theo Stalin. Trong khi, trong suốt thập niên 50 đă có hơn 3,5 triệu người Đông Đức bỏ chạy sang Tây Đức. Ngày 1-8-1961, Tổng Bí thư Liên Xô, Krushchev, điện đàm với Ulbricht, Bí thư thứ nhất Đông Đức “đề nghị xây tường”. Ngày 12-8 năm đó, Ulbricht kư lệnh đóng cửa biên giới và “bức tường ô nhục” đă được người Đức cùng với “Hồng Quân Liên xô” nửa đêm “dựng lên lén lút”.
Bảo tàng Bức tường Berlin là một trong những bảo tàng vô cùng ấn tượng. Có thể t́m thấy ở đây những sự kiện bi thảm; nhưng, cũng có thể t́m thấy ở đây những câu chuyện hết sức li kỳ. Chỉ có với khát khao tự do con người mới có thể bất chấp sự hiểm nguy mà vượt thoát mănh liệt đến vậy. Lượng người dân Đông Đức bị bắn chết khi trèo qua bức tường Berlin không dừng lại ở con số 1.374; mới đây, Bảo tàng vừa cho bổ sung vào danh sách này những người không phải là dân “vượt biên” mà là lính biên pḥng Đông Đức. Hàng chục lính biên pḥng Đông Đức đă tự sát thay v́ chấp hành lệnh chính quyền bắn vào nhân dân, những người t́m kiếm tự do.
Chỉ cần đến Bảo tàng Bức tường Berlin là có thể hiểu v́ sao cả Đông Âu, tràn ngập xe tăng Liên Xô, thế mà vẫn đổ; có thể hiểu v́ sao Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu lấy ngày “23 tháng Tám là ngày tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và Phát xít”. Ngày 23-8-1939, Stalin đă bắt tay với Hitler, kư Hiệp ước phân chia Châu Âu. Chỉ một tuần sau, ngày 1-9-1939, Hitler đánh chiếm một phần Ba Lan; ngày 17-9-1939, Liên Xô xâm lược phần c̣n lại. Người của Stalin, ngay sau đó đă giết hại hàng trăm ngh́n người Ba Lan và đưa hơn một triệu người Ba Lan khác lưu đày viễn xứ.
Nếu như, chủ nghĩa Hitler chỉ kịp gây tội ác trong những năm tháng chiến tranh th́ chủ nghĩa Stalin lại tiếp tục hủy hoại con người ngay cả khi không c̣n tiếng súng. Sự hy sinh của hơn 20 triệu người Liên Xô, sự anh dũng của các tướng lĩnh, của Hồng quân là vô cùng vĩ đại. Nhưng, sự hy sinh ấy của nhân dân đă bị những người như Stalin tước đoạt. Liên Xô, quốc gia đóng vài tṛ quyết định trong cuộc chiến chống Phát xít, thay v́ được ghi nhớ như là “giải phóng quân” đă trở thành một lực lượng chiếm đóng và đă áp đặt lên Đông Âu một chế độ tước đoạt hết của con người những quyền căn bản.
Tại Đông Đức, sau 8 năm chiếm đóng, chính quyền do người Nga lập nên liên tục có những hoạt động thanh trừng nội bộ; khủng bố những người bất đồng; kiểm soát thanh niên; trong khi, thực phẩm th́ khan hiếm và đắt đỏ. Sau khi Stalin chết, hơn 1 triệu người dân Đông Đức đă xuống đường biểu t́nh. Chính phủ Đông Đức rút chạy vào tổng hành dinh của Hồng quân Liên Xô. Chính họ đă cầu cứu và “ngoại bang” đă dùng xe tăng thẳng tay đàn áp cuộc chống đối đâu tiên của nhân dân ấy.
Tại Hungary, sau năm 1945, cuộc bầu cử dân chủ chỉ đem lại cho đảng cộng sản Hungary 17%. Nhưng ngay sau đó, “toàn quyền Liên xô”, tướng Kliment Voroshilov đă buộc một thành viên không đảng phái trao ghế Bộ trưởng Nội vụ cho László Rajk, người của đảng cộng sản Hungary. László Rajk đă lập ra cơ quan an ninh quốc gia sử dụng cách mà Hitler đă làm trong thập niên 30: vu cáo, bắt bớ, tra tấn… tiêu diệt dần đối lập. Ngày 23-10-1956, người Hungary đứng dậy hô to “không cam chịu làm nô lệ nữa”. Nhưng, ngày 4-11-1956, xe tăng Liên Xô nghiến nát cuộc chính biến sau khi máy bay ném bom xuống Thủ đô Budapest: 2.500 người Hung bị giết; 200 ngh́n người khác phải trốn khỏi quê hương.
Sự ngột ngạt về chính trị và bế tắc về kinh tế trở thành t́nh trạng phổ biến ở Đông Âu. Năm 1967, sau khi trở thành Bí thư thứ Nhất Tiệp Khắc, Alexander Dubcek tiến hành cải cách. Dubcek cho phát triển kinh tế tự chủ hơn; các tù nhân chính trị được tha và báo chí bắt đầu có tiếng nói. Không chủ trương đa đảng, Dubcek chỉ có ư định xây dựng “chủ nghĩa xă hội nhân bản hơn”. Tuy nhiên, những nỗ lực của Dubcek càng mang lại sự thịnh vượng cho nhân dân th́ lại càng gây lo lắng cho Liên Xô. Cho dù không có “nổi dậy”, đêm 20-8-1968, xe tăng Liên Xô vẫn tiến vào Praha theo sau bởi hơn 165 ngh́n quân của khối Warsava.
Tại bảo tàng Bức tường Berlin, có một đoạn video gần như được liên tục phát, đó là trích đoạn phát biểu ngày 12-6-1987 của Tổng thống Mỹ Ronald Reagan: “Mr. Gorbachev, hăy phá bỏ bức tường này”. Thật khó để xác định ai là người đóng vai tṛ chính để kết thúc chiến tranh lạnh. Tuy nhiên, có thể bức tường Berlin đă không sụp đổ nếu như tháng 3-1989, Thủ tướng Hungary, Miklos Nemeth, khi có ư định “tháo gỡ hàng rào kẽm gai dọc theo biên giới” không nhận được tín hiệu từ ông Gorbachev: “Vấn đề an ninh biên giới là việc của ông Nemeth”.
Không có một dân tộc nào không nuôi khát vọng tự do ngay cả dưới họng súng của xe tăng và đại bác. Câu trả lời của ông Gorbachev đơn giản chỉ là trả cho người Hungary quyền tự quyết. Cái quyền mà người dân Đông Âu lẽ ra phải được hưởng kể từ 1945.
Cũng trong tháng 6-2004, tôi có đi qua một vài nghĩa trang quân Đồng Minh chết sau sự kiện Normandy. Những tấm bia ở đây nói rơ là nghĩa trang được lập bởi dân chúng địa phương góp đất và tiền để tưởng nhớ những người lính Anh, Mỹ, New Zeland, Australia… Những “nghĩa trang dân lập” ấy vẫn được ǵn giữ cho đến ngày nay với hoa tươi quanh năm. Trong khi, năm 2007, Tổng thống Nga Putin bị các quốc gia lân bang đặt trước t́nh huống phải kư sắc lệnh lập 7 văn pḥng đại diện tại Ba Lan, Hungary và các nước vùng Baltic để bảo vệ mộ của Hồng quân. Thật không phải khi đụng đến nơi tưởng niệm những người đă hy sinh. Nhưng, cái cách mà Putin cư xử với lân bang đă khiến họ nhớ lại thời Liên Xô và nhận thấy những tượng đài Hồng quân “không c̣n là một biểu tượng chống phát xít mà là biểu tượng của sự chiếm đóng”.
Bên cạnh những bao cát của Checkpoint Charlie, chốt gác giữa Đông và Tây Berlin, cũng luôn có hoa tươi. Có lẽ ngay chính người Mỹ, sau những chiến tranh Việt Nam, chiến tranh Iraq, cũng thèm khát h́nh ảnh của chính ḿnh trên bờ biển Normandy hay ở cái Checkpoint Charlie ấy. Từng là một người lính ở Campuchia tôi hiểu, không có người lính nào sẵn sàng hy sinh nếu không nghĩ, sứ mệnh của ḿnh là giải phóng. Nhưng, không chỉ những người đă nằm xuống, người lính thường kết thúc sứ mệnh sau khi buông súng, mà những việc có ảnh hưởng tới “các giá trị thiêng liêng” khi ấy mới thực sự bắt đầu. Một cuộc chiến không c̣n được coi là “giải phóng” nếu những ǵ mà nhân dân cuối cùng được hưởng không phải là độc lập tự do.
Huy Đức
1
Tiamo // 23/08/2009 // 7:45 pm
Cảm ơn anh Huy Đức v́ bài viết về lịch sử này.
2
Ha Thanh Hoang // 23/08/2009 // 8:07 pm
Để có thể hiểu được sự kiện “Bức Tường Berlin” chắc cháu phải vượt cái tường lửa trước bác Osin ạh! Kiến thức sách giáo khoa chỉ túm gọn vài ư.
Cảm ơn pác đă viết bài này, rất cảm xúc pác ạ! Và cháu rất vui khi biết bác cũng từng là một người lính ở Cambodia, như bố cháu, nhưng, ko biết con cái bác có bị gàn gàn tưng tưng không chứ cháu và những đứa trẻ khác – cùng hoàn cảnh có bố chiến đấu ở Cambodia về, đều chịu ảnh hưởng ít hay nhiều từ cuộc chiến này.
3
antoan // 23/08/2009 // 8:08 pm
Hay
4
hoàng trọc // 23/08/2009 // 8:09 pm
Anh !
Cám ơn A !
Những ǵ tôi muốn nói th́ ko thể viết ra được, …
Cám ơn A đă nói hộ !
5
Quê Hương // 23/08/2009 // 8:12 pm
Cám ơn anh HĐ đă viết bài này.
6
Nguyễn Triêu Dương // 23/08/2009 // 8:16 pm
Dũng cảm
7
HOA // 23/08/2009 // 8:25 pm
Tôi đồng ư với bạn một số điều, nhu cầu Masslow.có cơm ăn, áo mặc chỉ là bước khởi đầu .Sau này người ta c̣n cần nhiều hơn .
8
Quang // 23/08/2009 // 8:26 pm
Bai viet thiet hay. Cam on bac HD. Dung, chu nghia Stalin con tan bao hon ca chu nghia phat xit.
9
Lê Dũng // 23/08/2009 // 8:33 pm
Nếu sau khi thống nhất đất nước, b́nh thường hóa quan hệ sớm với Mỹ, để cho người dân hai miền ḥa giải và cùng xây dựng một nước VN mới không hận thù, chắc bây giờ nền KT Việt Nam cũng ngang bằng Malaysia và người dân có thể có quyền tự do, dân chủ. Nhưng những nguời chiến thắng coi như họ có toàn quyền thu chiến lợi phẩm, có quyền quyết định không chỉ sinh mạng chính trị mà cả đời sống hàng ngày của nhân dân, nên dân chúng mới lâm vào cảnh đói khổ. Chỉ đến khi đông âu sụp đổ, họ mới để cho nhan dân tự đổi mới để vượt qua nạn đói. Nhưng sau vài năm đổi mới, quyền lực tuyệt đối đă biến họ thành người lănh đạo đối diện với quyền tham nhũng tuyệt đối.
10
đi cho biết đó biết đây // 23/08/2009 // 8:38 pm
cám ơn anh HĐ viết cho độc gỉa một tư liệu , cái nh́n rơ hơn về lịch sử không những của một bức tường. Tui thích nhất là câu kết của anh “Một cuộc chiến không c̣n được coi là “giải phóng” nếu những ǵ mà nhân dân cuối cùng được hưởng không phải là độc lập tự do.”. Thoáng bức xúc bức tường của nước ta là đâu?
11
XC // 23/08/2009 // 8:51 pm
Xin lỗi, có nhiều điểm tôi không đồng t́nh với bài viết này. Bài viết theo tôi mang hơi hướng của chủ nghĩa xét lại. Có những sự việc trong lịch sử phải đứng tại thời điểm đó mới phán xét được. Thế hệ sau phải đặt sự kiện trong hoàn cảnh đó mới có thể đánh giá đúng.
12
W // 23/08/2009 // 8:54 pm
Quyền tự chủ là của nhân dân. Và nếu ai định nắm hay bóp cái quyền ấy th́ sớm muộn cũng trả giá ( Như chính phủ Đông Đức chẳng han). Nhưng hơn ngàn người ngă xuống! V́ một nhóm người nào đấy! Chân lư có cái giá như vậy hơi quá thật. Và phải chăng c̣n cần thêm chút ǵ kích cầu để mọi cái xảy ra theo quy luật tự nhiên : ” Ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh”
Những giá trị cần hướng tới dù sao cũng cần có người thực ḷng muốn lái con tàu ấy.
13
cam chui // 23/08/2009 // 9:25 pm
bài viết rất hay. Tôi cũng là người lính, từng tham gia chiến trường cam phu chia. Tôi hiểu thế nào là sự hy sinh, thế nào sự mất mất không đáng có. cho dù thời bấy giờ việc tuyên truyền là dữ dội hơn bầy giờ nhiều lần. Chiến tranh trên đất nước khác, v́ quyền lợi ǵ không biết nhưng thỉnh thoảng chứng kiến đồng đội minh ra đi tôi thành người kể từ đó.
ngày nay tôi đọc báo, sao tôi thấy ở cạnh anh Nga cũng giống như ở gần anh Trung cộng. Khát khao tụ do là vô hạn nhưng ai dám chắc ở gần những nuớc láng giềng có tư tưởng như thế liệu có an tâm.
Quyền tự do người là thiêng liêng, tiếc rằng hiện nay quyền này đang bị một bộ phận áp đặt. Đọc bà anh Huy Đức có lẽ giúp mọi người hiểu ra nhiều vấn đề hơn.
14
Bao cấp // 23/08/2009 // 9:27 pm
Đông Đức = Nước cộng ḥa dân chủ Đức = DDR
Chừng năm 1993 (nước Đức đă thống nhất), tôi đi qua Đông Đức, đổ xăng trên đường cao tốc gần Weima, thành phố văn hóa của Đức. Vào nhà vệ sinh, thấy có người đă viết:
DDR = Dumme Deutsche Rest (tạm dịch: Những người Đức c̣n lại ngu ngốc)
(cho tôi xin lỗi đến người Đức, cảm thấy bị xúc phạm, khi đọc đoạn này)
15
Nguyen Thanh // 23/08/2009 // 9:50 pm
Đọc bài này của anh, em hiểu hơn được nhiều điều, mà không thể t́m thấy trong các sách lịch sử dạy ở nhà trường.
Cảm ơn HD!
16
Ares // 23/08/2009 // 9:55 pm
Thực sự chỉ cần đặt thêm 1 vấn đề là Liên Xô không sụp đổ th́ tiếp theo sẽ là ǵ?
Tôi cũng như bạn W, chúng ta không nên xét lại lịch sử theo kiểu tam đoạn luận, mỗi thời đại đều có một thời điểm, hoàn cảnh. Thật ra có rất nhiều điều để nói, nhưng không thể thay đổi được, vấn đề là tại thời điểm đó th́ quyết định đó là đúng.
Cũng như có bạn nói, sau chiến tranh phải b́nh thường hóa với Mỹ để phát triển, nếu như bạn là Mỹ bạn có đồng ư nối lại quan hệ không? Có rất nhiều điều hay, đẹp có thể diễn ra, nhưng tựu trung lại là ǵ? Mỗi giai đoạn lịch sử đă qua phải đặt vào trong mối quan hệ tổng thể tại thời điểm đó, không nên lập lờ để theo một hướng nào đó.
17
Trung Nguyen // 23/08/2009 // 10:20 pm
Mot bai viet khong co trong giao an giang day cua truong pho thong tai Viet Nam xin cam on Anh da cho toi thay the gio xung quanh ta.Toi tat nguong mo Anh
18
Dzu // 23/08/2009 // 10:45 pm
Bài viết quá hay và súc tích cho chúng ta thấy rơ những vấn đề mà sách vở hay báo lề phải không bao giờ dám đụng đến . Qua đây cho thấy rằng Tự Do – Tự Do là chân lư và là mục đích khát khao ngàn đời của nhân loại .
Cảm ơn HĐ nhiều v́ những ǵ anh viết ra đây có giá trị rất lớn so với mục đích của người viết .
19
THI THỨC // 23/08/2009 // 10:55 pm
Tôi nghĩ bài viết này chắc chắn sẽ gây ra nhiều cuộc tranh luận cho mà xem.
Quan điểm của tôi bài viết này của bác Osin chưa thuyết phục lắm, có lẽ v́ khuôn khổ bài viết trên blog có hạn nên chưa thể hiện hết suy nghĩ của bác.
Trong chiến tranh TG II, tất cả các bên tham gia đều có những khoảng sáng, khoảng tối riêng của nó. Và các khoảng này đậm nhạt ra sao là tuỳ góc độ nh́n nhận của mỗi người. Lịch sử cho thấy Bức tường Beclin sụp đổ, nghĩa là phần phía Đông đă thất bại trong việc thuyết phục người dân qua những chính sách cai trị và thực sự đă không làm tốt bằng phần phía Tây. Nhưng điều này không có nghĩa là phía Đông chỉ là một địa ngục, c̣n phía Tây là vườn địa đàng. Xét cho cùng, người dân ở thời điểm đó chỉ có 2 lựa chọn mà thôi: Đông hoặc Tây.
Tất cả các chế độ, đảng phái khi cầm quyền đều có mục đích là “mỵ dân” và “quản lư” dân chúng thật chặt. Chỉ khác là phương pháp áp dụng trên thực tế có khôn khéo hay không để người dân hoặc là “không thể nhận ra” hoặc là “biết nhưng không muốn phản kháng” (nếu mỗi người có được một khoảng không gian cho riêng ḿnh – tự do). Với ư nghĩa đó, ở xă hội cũng tồn tại những bức tường, vấn đề là người dân (vốn không có nhiều lựa chọn) mong muốn có những bức tường thực sự “nhân bản”, hơn là những bức tường “giây thép gai – phi nhân bản”. Thực tế kiểu bức tường như vậy không hề ít ỏi trên thế giời này, thậm chí ngay tại VN./.
20
ADIEU! // 23/08/2009 // 10:56 pm
Nh́n lại toàn bộ quá tŕnh h́nh thành và tồn tại của Chủ nghĩa Cộng sản, chỉ có thể ghi nhận được 3 giá trị tích cực nhất mà nó đem đến cho loài người, đó là:
1. Giải phóng các dân tộc bị áp bức ra khỏi ách thống trị của giai cấp phong kiến, chủ nghĩa thực dân kiểu mới và chủ nghĩa phát xít.
2. Ḱm hăm sự bẩn thỉu của Chủ nghĩa Tư bản ở giai đoạn đầu đồng thời làm tṛn vai tṛ đối trọng buộc Chủ nghĩa Tư bản ngày càng sạch sẽ, văn minh và tiến bộ như ngày nay.
3. Biến giai cấp vô sản chân chính trở thành tầng lớp tư sản đỏ…
21
Chán // 23/08/2009 // 11:00 pm
Sáng mai sẽ mua báo SGTT thật sớm để xem có bài này trên đó hay không, dù biết rằng 99,99% là sẽ không có. Nhưng vẫn hy vọng vào 0,01% c̣n lại.
22
Ư kiến // 23/08/2009 // 11:08 pm
Cảm ơn Anh HD !
Anh đă nói tiếng nói của đồng bào, đồng chí, của đồng đội đă ngă xuống trong các cuộc chiến tranh Giải phóng và chiến tranh Bảo vệ Tổ quốc.
Sự đổ máu hy sinh của các thế hệ cha anh là thiêng liêng, cần phải đời đời ghi nhớ !
Câu kết bài viết của Anh là tuyệt hay !
Tất cả mọi sự hy sinh của các chiến sĩ và người dân chỉ có ư nghĩa khi các chính thể cầm quyền thấu hiểu và tôn trọng sự lựa chọn quyết định của họ.
Tuyệt đối không có bất cứ thứ chủ thuyết lư luận nào, sự bào chữa nào có thể biện minh cho sự tước đoạt quyền tự do lựa chọn quyết định cuộc sống của mỗi con người.
Sự sụp đổ của “Bức tường Berlin”, ” Bức tường ô nhục” là sự khẳng định bất diệt của quyền tự do con người !!!
Nó cũng là bài học cảnh tỉnh c̣n nóng hổi cho mọi thể chế và cá nhân mê muội coi thường quyền lực và sức mạnh của người dân !
23
Vu Van Dung // 23/08/2009 // 11:09 pm
Nếu nói như nhà báo Huy Đức, vậy thử đặt lại vấn đề như thế này xem sao: “Nếu” (lịch sử mà cứ “nếu” thì ko còn là lịch sử nữa rồi) chiến tranh VN, phía SG “thắng trận” thì sao? Liệu miền Bắc có tránh khỏi cái gọi là “thảm cảnh” (như cách mà sau 1975 nhiều người vẫn gọi) hay ko? Hay là cũng sẽ như vậy? Có lẽ sẽ chẳng có câu trả lời nào thỏa mãn cả “2 phía”. Như bạn gì bên trên nói, mỗi giai đoạn lịch sử đă qua phải đặt vào trong mối quan hệ tổng thể tại thời điểm đó, không nên lập lờ để theo một hướng nào đó.
Nhà báo HĐ đã từng là người lính, nhưng ở thời điểm đó, liệu người lính Huy Đức có nhận ra rằng cuộc chiến đó là “sai lầm” (ta cứ giả sử là có sai lầm đi) hay không? Và nếu nhận ra “sai lầm” thì liệu anh có can đảm dừng lại hay ko? Chắc là ko rồi. Anh “đứng” bên nào cũng vậy thôi, đều phải cuốn theo cái vòng quay của bánh xe lịch sử, a dừng lại thì nó cũng nghiền anh nát rồi nó chạy tiếp. Thời điểm này anh nhận ra thời đó là sai lầm vì bây giờ anh có nhiều dữ kiện, thông tin để đối chiếu, so sánh nhưng thời đó thì không. Stalin hay Putin hay Reagan cũng vậy thôi, mặc dù họ có khả năng điều khiển cái gọi là “bánh xe lịch sử” đó nhưng liệu họ có đủ can đảm dừng nó lại hay ko?
24
D11 // 23/08/2009 // 11:12 pm
Đúng ngày 23.8 – 20 năm trước cả triệu người dân từ 3 nước vùng Baltic nắm tay nhau lập thành chuỗi người để phản đối Nga Sô Viết và mong muốn độc lập.
The three Baltic states have launched events to commemorate the 20th anniversary of the start of the drive for independence from the Soviet Union. It was on the 23rd August 1989 that the citizens of Estonia, Latvia and Lithuania took to the streets in a mass protest against Moscow. The date was chosen as it marked the 50th anniversary of the controversial Molotov-Ribbentrop pact between Moscow and Nazi Germany which carved up eastern Europe and gave the Soviet Union control over the Baltic states. It meant five decades of occupation.
20 years ago more than a million people joined hands in the three countries, forming a human chain 600 kms long. The peaceful protest stretched from the Estonian capital Tallinn to Vilnius in Lithuania via the Latvian capital Riga. The pressure for freedom was building, and within two years the Baltic states had won their independence and seen the collapse of the Soviet Union.
Nguồn: http://www.euronews.net/2009/08/23/baltic-states-commemorate-independence-drive/
25
GKP // 23/08/2009 // 11:13 pm
Hay, sâu sắc, cực kỳ sâu sắc! Đối với tôi th́ đây là bài viết hay nhất của nhà báo Huy Đức từ trước đến giờ mà tôi được đọc. Tinh hoa phát tiết?
Kể từ ngày 12.8.1961, khi nhà nước Cộng ḥa Dân chủ Đức dựng lên bức tường ngăn đôi Berlin bằng bê tông cốt thép, kẽm gai, th́ cũng đồng nghĩa với việc đă dựng lên một bức tường trong tâm tưởng chia đôi nhà nước Đông Đức với người dân nước nầy. Một sự ngăn cấm được thể hiện bằng một bức tường vật chất hoàn toàn đi ngược lại mong muốn của người dân, nhà nước không c̣n là người đại diện thực sự cho họ nữa!
Nhưng một bức tường vật chất th́ khó mà phát triển, cao lên măi măi, hay dài ra măi măi, bức tường trong tâm tưởng th́ lại có thể phát triển từng ngày thậm chí từng phút, từng giây. Đến một lúc nào đó, khi bức tường trong tâm tưởng kia đủ lớn, đủ dầy, đủ nặng, nó sẽ đè sập bức tường vật chất, bất kể đại pháo, xe tăng bảo vệ.
Xin hăy gỡ bỏ đi những những rào cản, những cấm ngăn, những bức tường vật chất bằng một thái độ thực sự cầu thị, th́ khi đó nhất hô bá ứng. “Ứng” đó mới thực sự là tiếng nói của người dân.
@XC (12)
Không phải xét lại đâu XC ạ, đó là “Chỉ tang mạ ḥe” binh pháp Tôn tử (tôi nghĩ vậy). Thân!
26
Minhhoang // 23/08/2009 // 11:17 pm
Ôi sao mà bác Huy Đức chẳng biết khéo ví von tí tẹo nào trong bài viết trên của bác, chẳng hạn như gọi bức tường ngăn cách Đông-Tây nước Đức là “Bức Tường Ô Nhục”. Thế th́ ḍng Bến Hải, hoặc vĩ tuyến 17 ở Việt Nam ḿnh th́ phải nên gọi thế nào đây? Em biết bác Huy Đức là một nhà báo, bác viết hay lắm, bác có can có trường, nhưng nếu nhà thơ Tố Hữu vẫn c̣n tại chức, tại vị và tại…thế th́ sẽ c̣n khối thằng khờ trong thế hệ của em, của bác vẫn phải c̣n ra rả trả bài “Khóc Sờ-ta-lin” mất thôi.
Nước Đức thống nhất đă vừa được hai mươi năm, cái giá phải trả là Tây Đức phải “gồng lưng” một tí gánh trọn cảnh tang thương mà người “anh em” Đông Đức của ḿnh đă phải chịu dưới xích xe tăng Nga, và một thiên đường đầy vọng ảo. Hai mươi năm chợp mắt đă qua, Đức vẫn luôn là cường quốc số một tại Châu Âu, và tinh thần quốc gia cộng thêm sự hiệp nhất, Đức vẫn luôn là biểu tượng để mọi người ở năm Châu-bốn Bể phải nghiêng đầu nể phục.
C̣n Việt Nam ta th́ sao? Hai miền Nam-Bắc được thống nhất hơn Đức nhiều năm hơn, nhưng sao “đồng bào” Việt vẫn c̣n thê lương quá vậy? Nông dân mất đất khiếu kiện nơi nơi, công nhân bị chủ Hàn, chủ Hán đánh đập thẳng tay. Giai cấp Công-Nông Việt nam giờ là thế đó. C̣n các bà Mẹ Việt Nam tương lai th́ sao? Muôn đứa sẽ mang họ Hàn, họ Mă, họ Cà-ri… và rồi bác Huy Đức cùng lũ chúng tôi cũng sẽ phải gọi đám trẻ nhỏ đó là “đồng bào” chẳng chạy đi đâu được.
Lê-nin có câu nói như vầy ” Ngu dốt cộng với sự nhiệt t́nh sẽ thành phá hoại”, có lẽ Sờ-ta-lin học hoài chẳng thuộc câu nói ấy cho nên với ḷng nhiệt t́nh cao độ, bao nhiêu triệu người Nga phải vong mạng và làm cho cái nôi của chủ nghĩa “Thiên đường” gần như bị xóa tan trên bản đồ chính trị thế giới. Thật tiếc quá thay.
27
yeu tu do // 23/08/2009 // 11:21 pm
tuỵet vời anh Huy Duc
28
Bức Tường Berlin « Tree's Blog // 23/08/2009 // 11:23 pm
[...] August 24, 2009 by anhdiep (Nguồn: Blog nhà báo Huy Đức) [...]
29
mầm xanh // 23/08/2009 // 11:31 pm
Cám ơn anh đă gởi bài này nhân ngày 23/8 “23 tháng Tám là ngày tưởng niệm các nạn nhân của chủ nghĩa Stalin và Phát xít”
rất mong mỗi tuần lại có những bài viết hay từ anh !
chúc anh , coong-top Việt Nam vững tay bút
30
Nhược Nữ // 23/08/2009 // 11:39 pm
Bác ơi,
Tường lửa th́ có được gọi là “ô nhục” k?
C̣n bọn ngày nào cũng leo rào như chúng em, nếu té lộn cổ th́ gọi là ǵ?
Cảm ơn bác v́ bài viết quá hay!
31
BẠN ĐỌC // 23/08/2009 // 11:56 pm
Câu kết luận của bài viết nầy nói rơ dụng ư của tác giả. Giải phóng đất nước để giành lại độc lập, tự do cho mọi người dân, nếu làm khác đi th́ sự hy sinh to lớn của cả dân tộc trong các cuộc chiến vừa qua không c̣n ư nghĩa. Tôi luôn quí trọng tinh thần thượng tôn dân tộc.
Ở trang LBT, có một bài nói về bức tường Berlin và mở rộng thêm về bức tường vô h́nh trong ḷng người Việt. Phải t́m cách tháo bỏ bức tường trong ḷng th́ mới mong vươn tới tự do, độc lập!
32
Tèo // 24/08/2009 // 12:01 am
@Ares: ở thời điểm đương đại tôi thấy hơi kệch cỡm nếu ai đó trong tay c̣n giữ khư khư cái mũ “xét lại” để chụp lên đầu người khác. Học từ quá khứ đó là tinh thần của bất kỳ người nào khi nh́n về lịch sử. Xét lại để xác định tương lai tốt đẹp hơn, tại sao không? Về quan hệ Mỹ Việt ngay sau khi kết thúc chiến tranh, theo hồi kư của nhiều nhân vật có vai vế trong chính quyền Việt Nam Cộng Sản thời đó và đầy rẫy nguồn tin khả tín khác nhau..Những cuộc thương lượng, mặc cả ngoại giao, bồi thường chiến tranh và b́nh thường hoá quan hệ giữa chính thể Việt Nam mới và Mỹ diễn ra khá nhộn nhịp ngay sau chiến tranh kết thúc…Mỹ đă chấp nhận bồi thường chiến tranh để b́nh thường hoá quan hệ, nhưng lúc đó VN cho rằng ḿnh đang ở thế thượng phong cộng với sau lưng là hai đàn anh Liên Xô và Trung Quốc nên cái “giá” của VN đưa ra quá đắt và Mỹ đă rút lui khỏi thoả thuận này. Nhiều quan điểm sau này nh́n nhận VN đă bỏ lỡ cơ hội b́nh thường hoá quan hệ với Mỹ trong thời gian đó..
33
Dr Blacky // 24/08/2009 // 12:20 am
Thương cha thương mẹ thương chồng
Thương con thương một,thương ông thương mười
Có người thương “Xít-ta-lin” như thế mà bác Osin nỡ đặt ngang hàng với Hitle sao?Hixxxx……Hixxxx
Cám ơn bác Osin nhìu về bài này.SGK lịch sử nhà trường đâu có viết thế này đâu.Chắc phải thăm nhà bác Osin thường xuyên thui.Mong bác luôn khỏe và nhớ cẩn thận với người “lạ” nhé!
34
Nguyen Nguyen // 24/08/2009 // 1:22 am
Bài viết ngắn mà nói được nhiều điều …quá hay ! Cảm ơn anh Huy Đức.
35
Tuan Nguyen // 24/08/2009 // 1:38 am
Cám ơn anh rất nhiều về bài viết này:”Một cuộc chiến không c̣n được coi là “giải phóng” nếu những ǵ mà nhân dân cuối cùng được hưởng không phải là độc lập tự do.”. Anh Huy Đức có thể cho em trích dẫn câu nói này của anh trong những bài viết trên blog của em không!
Chúc anh khỏe và mong anh bảo trọng.
36
ÔI QUÊ HƯƠNG TÔI ???? // 24/08/2009 // 1:50 am
Tôi đồng ư với nhiều bác là phân tích những vấn đề lịch sử nào th́ cần phải đặt trong bối cảnh lịch sử đó.
Nhưng phân tích lịch sử để làm ǵ? nếu không phải là để rút ra bài học cho thực tiễn, đặt nền móng cho tương lai và v́ sự tiến bộ của xă hội, con người.
Tuy nhiên, trong thực tế, không phải chế độ nào cũng coi trọng lịch sử, các bài học lịch sử (đặc biệt là những chế độ mà quyền lực tập trung ở 1 vài cá nhân). Thậm chí để bảo vệ chế độ đó, họ sẵn sàng sử dụng quyền lực của ḿnh để bóp méo, xuyên tạc lịch sử. Và tất nhiên, trong người dân sống trong những chế độ như vậy th́ chỉ có quyền tự do trên danh nghĩa, quyền tự do được nói ra từ những cái “mồm” của chế độ.
Sự ra đời của học thuyết về CNXH, CNCS là hoàn toàn tự nhiên, gắn liền với giai đoạn CNTB đă định h́nh và bắt đầu phát triển chủ yếu dựa vào h́nh thức cướp đoạt, bóc lột lao động ( hay sức lao động). Bần cùng hóa, sự phân hóa giàu nghèo trong xă hội giai đoạn này diễn ra rất mạnh. Người nghèo (nông dân, công nhân,…) trong xă hội ngày càng đông và họ cần có một cái ǵ đó để tin tưởng, mơ ước về tương lai của tầng lớp ḿnh. Học thuyết về CNCS ra đời để đáp ứng nhu cấp đó. Học thuyết về CNCS cũng có rất nhiều nhánh, nhưng một nhánh đă được đưa vào áp dụng và phát triển trong thực tiễn: nhánh học thuyết CNCS coi việc ‘đấu tranh giai cấp’ thông qua sử dụng “bạo lực cách mạng” để giải quyết mâu thuẫn, cải tạo xă hội là nền tảng.
Trong thực hành, các quốc gia “tiến” lên CNXH hầu hết lại là quốc gia chưa trải qua CNTB hay CNTB chưa định h́nh, người nghèo (lực lượng chủ yếu của cách mạng) chủ yếu là nông dân, dân trí thấp.
Không thể không nhận thấy để CNXH có giai đoạn “phát triển rực rỡ” trên thế giới là có sự “giúp đỡ’ rất tự nhiên của Chủ nghĩa phát xít khi phát động thế chiến thứ II.
Đặc điểm chung nổi bật là, sau khi làm thỏa măn ban đầu lực lượng cách mạng chính ( nông dân ) trong giai đoạn đầu nhà nước “ kiểu mới” được h́nh thành th́ những giai đoạn tiếp theo nhà nước “ kiểu mới’ lại quay về thời kỳ trung cổ, quyền lực nhà nước lại rơi vào tay các ông hoàng của chế độ mới, ưa sử dụng bạo lực, giết chóc.
Với những ǵ đă diễn ra th́ ai cũng có thể biết được sau khi CM thành công th́ ‘đấu tranh giai cấp”, “bạo lực cách mạng” đă được sử dụng thế nào ở tất cả các quốc gia theo học thuyết CNCS nên không tổng kết nữa. Những ǵ mà người dân ở các nước thuộc LX cũ và các nước Đông Âu đă trải qua và hệ lụy c̣n lại của nó chắc ai cũng có thể biết nên cũng không bàn ở đây nữa.
Viết lộn xộn, mong các bác thông cảm.
37
Đọc giả của Osin // 24/08/2009 // 2:49 am
Một bài viết rất có giá trị lịch sử tại thời điểm này, cám ơn anh Huy Đức.
Có người nói bài viết của anh mang hơi hướng của “chủ nghĩa xét lại”, theo em nghĩ, bản thân lịch sử đă phải là “xét lại”. Chính những thế hệ sau xét lại thế hệ trước để có một cái nh́n khách quan, chứ sao lại phải đặt ḿnh vào hoàn cảnh thế hệ trước để xem xét?
Luật pháp luôn quy định kẻ có tội, người vô tội, c̣n hoàn cảnh chỉ tạo t́nh tiết giảm nhẹ hay tăng nặng thôi.
Em c̣n nhớ, hồi học tiểu học, có một bài thơ học thuộc ḷng, về nhà ê a đọc, là bố em lại ngồi cười mỉm (chẳng hiểu tại sao):
“…
Việt Nam có Bác Hồ
Thế giới có Stalin
Việt Nam phải tự do
Thế giới phải ḥa b́nh
…”
Đến giờ th́ em đă hiểu nụ cười ấy.
Nếu có ai đó không đồng ư với quan điểm anh Huy Đức, chắc giờ này trong sách giáo khoa vẫn c̣n bài thơ trên.
Ngưỡng mộ anh.
Kính.
38
Tin 24-8-2009 « BA SÀM // 24/08/2009 // 5:07 am
[...] Đức Bức Tường Berlin Ô [...]
39
Tự Hào Là Người VN? // 24/08/2009 // 5:49 am
Chào anh Ôsin và các bác,
Xin cám ơn anh Ôsin một lần nữa về một bài viết hay, dũng căm và cần thiết. Cầu mong anh và gia quyến được b́nh an.
Với bác XC (c̣m 12) và bác ARES (c̣m 17): đúng là khi xét lịch sử phải đặt ḿnh vào hoàn cảnh khi ấy nhưng em nghĩ anh Ôsin không phán xét lịch sử trong bài này. Lịch sử sẽ chẳng là ǵ nếu ta không học được bài học từ nó. V́ đă có 2 c̣m này nên em xin được mạo muội được ‘read behind the lines’: với những ‘tàu lọa, lao động lọa’ đang ngày càng trở nên quen, e rằng sẽ có một ngày lịch sử ở châu Âu sẽ lập lại trên dăy đất h́nh chữ S này. Rồi sẽ có một ‘bức tường ô nhục’ (hay lưỡi ḅ ô nhục) nếu chúng ta cứ chẳng làm ǵ (mặc dù cũng chẳng biết phải làm ǵ).
Em nghĩ như vậy, nếu có ǵ không phải, mong anh Ôsin cứ ‘tự ư đục bỏ’.
40
Tam Mao // 24/08/2009 // 6:07 am
Tôi không hoàn toàn đồng ư với tất cả những ǵ anh HĐ viết ra nhưng đa số những bài viết của anh đều rất hay, rất đúng, sâu sắc. Chứng tỏ, anh là người đọc nhiều, sàng lọc nhiều thông tin một cách khách quan, sáng suốt. Đúng là không nên xét lại lịch sử theo kiểu Tam Đoạn Luận (Như bạn Ares nói ở trên) nhưng giá như những con người làm nên lịch sử sáng suốt hoặc không bị lệ thuộc (kinh tế, chính trị…) bởi một thế lực nào đó th́ chắc chắn đất nước ta sẽ “dân giàu, nước mạnh, xă hội công bằng, văn minh” …hơn nữa! Đúng không anh HĐ? Nếu quan sát trong mấy năm gần đây th́ thấy rất rơ người Tàu họ rất giỏi. Đặc biệt là t́nh báo Tàu, có lẽ hơn ai hết, họ vận dụng Binh pháp Tôn Tử nhuần nhuyễn nhất. Cho nên, đến các quốc gia Châu Phi xa xôi mà họ vẫn khống chế được cả kinh tế, xă hội…, làm cho người dân ở đó phải biểu t́nh, nữa là…! “Tiền trách kỉ, hậu trách nhân”, có lẽ tại đa số các quốc gia Châu Phi, với những bộ máy nhà nước tham nhũng vào loại nhất thế giới, nên t́nh báo ngoại bang mới lũng đoạn được. Người ta có thể sản xuất hàng nhái, hàng giả vào loại rẻ nhất thế giới để bán cho dân nước nghèo kiếm lợi nhuận. Người ta có thể trao đổi, mua bán, hối lộ để khai thác tài nguyên của rất nhiều nước Châu Phi. Người ta có thể trúng thầu hàng loạt công tŕnh trọng điểm quốc gia của các quốc gia Châu Phi, vừa kiếm lợi nhuận, vừa kiếm việc làm cho người dân… vừa “lấy mỡ nó rán nó”! Đúng là người Tàu giỏi…QUÁ LẮM!
41
dan dden // 24/08/2009 // 6:17 am
Có lẽ đây là bài duy nhất viết từ trong nước bởi người “trong cuộc”về chủ nghĩa Stalin và các hệ quả.Sao không dẫn thêm các b́nh luận “nẩy lửa” của báo ND trong những ngày đó:sự kiện Tiệp,Ba Lan,Đông Đức ,Hungary ..và các hệ quả những sự kiện đó đối với người Việt?Nhiều anh em đă đi suốt trên Cổng Trời,Hà Giang ..v́ hoan nghênh chút chút các anh em Tiệp,Ba Lan…Đành rằng mỗi sự kiện phải đặt trong hoàn cảnh lịch sử nhưng các bài học lịch sử phải được nhắc lại và suy ngẫm v́ lịch sử là do con người tạo dựng !!Cám ơn HD làm tôi nhớ tới những người bạn đă được “vinh dự” “đi suốt” trong những năm đó !
42
Free // 24/08/2009 // 6:24 am
Bài thật tuyệt! Tks bác Osin.
Bức tường Berlin là vật thể hữu h́nh, có vững chắc đến mấy cũng dễ dàng phá được. Oải nhất là phải đối mặt với những bức tường vô h́nh (88), ở đó hầu hết người dân không dễ nh́n thấy, hoặc vượt qua nằn ranh giữa sự “độc tài” và “tự do”!
43
Le Cuong // 24/08/2009 // 7:01 am
@XC: Bác nói: “Có những sự việc trong lịch sử phải đứng tại thời điểm đó mới phán xét được. Thế hệ sau phải đặt sự kiện trong hoàn cảnh đó mới có thể đánh giá đúng.”
Vậy liệu bác đă nghĩ chỉ 10 năm hay 20 năm nữa, bác sẽ nh́n lại hoàn cảnh bây giờ thế nào chưa?
Những ǵ bác HĐ viết ra ở đây chỉ đơn giản là 1 phần của lịch sử, cần phải cho mọi người biết. Nếu bác đă học lịch sử th́ chắc chắn bác biết rằng sau mỗi sự kiện đều phải rút ra những bài học, ư nghĩa và kết luận (mặc dù ở trường là học thuộc ḷng, có ư kiến ǵ khác giáo viên th́ không có điểm cao).
Toàn bài của bác HĐ là dữ liệu lịch sử và kết luận “Một cuộc chiến không c̣n được coi là “giải phóng” nếu những ǵ mà nhân dân cuối cùng được hưởng không phải là độc lập tự do.?”. Vậy chủ nghĩa xét lại ở đây theo bác là ǵ?
Cảm ơn bác Huy Đức!
44
Nam // 24/08/2009 // 7:17 am
@XC, @ARES: vấn đề là đúng cho ai? cho nhân dân hay thiểu số cầm quyền????
45
Ái Quốc // 24/08/2009 // 7:50 am
Giữa người Việt với người Việt có bức tường Bá Linh không? Ở ngay tại Đức, chính người Đức c̣n thấy rằng bức tường “ḷng” ngăn cách và đối địch giữa người V với người V c̣n cao hơn bức tường Bá Linh.
Cho tới khi nào chúng ta c̣n ngần ngại đặt thẳng vấn đề ḥa giải ḥa hợp dân tộc sau cuộc nội chiến nồi da xáo thịt và có phương cách giải quyết, bức tường ngăn cách trong ḷng dân tộc Việt vẫn c̣n cao. Và như vậy, đó là điều mà ông bạn có cái “lưỡi ḅ” hằng mong đợi. Ông bạn đó đă từng khuyên lănh đạo miền Bắc, hăy chiến đấu chống Mỹ đến người Việt Nam cuối cùng. Đó là người láng giềng 4 tốt.
46
A Sủng // 24/08/2009 // 7:55 am
Bài viết rất hay. Bài viết cũng cho thấy Ôsin không những là nhà báo mà c̣n thực sự là một sử gia. Viết ra và phổ biến những sự kiện lịch sử khách quan tưởng đơn giản nhưng chỉ có sử gia thực thụ mới làm được. C̣n loại sử gia mà chỉ làm theo những người muốn uốn nắn lịch sử th́ …chán lắm rồi.
47
So sánh // 24/08/2009 // 8:03 am
Theo osin :
“…………. Chỉ có với khát khao tự do con người mới có thể bất chấp sự hiểm nguy mà vượt thoát mănh liệt đến vậy. Lượng người dân Đông Đức bị bắn chết khi trèo qua bức tường Berlin không dừng lại ở con số 1.374; mới đây, Bảo tàng vừa cho bổ sung vào danh sách này những người không phải là dân “vượt biên” mà là lính biên pḥng Đông Đức. Hàng chục lính biên pḥng Đông Đức đă tự sát thay v́ chấp hành lệnh chính quyền bắn vào nhân dân, những người t́m kiếm tự do……..”
1.374 chưa phải là lớn để quan tâm
Bác osin có cách nào thống kê xem bao nhiêu người “vượt biên” chết v́ biển & băo chứ không phải v́ súng đạn
C̣n dân tộc nào anh hùng hơn khi dám cưa bom vào thời b́nh chỉ để lấy ….. phế liệu
48
Trí tuệ là ǵ ? // 24/08/2009 // 8:15 am
Cũng một bài học có người đọc qua đă sáng ra ngay , có người nghĩ măi 20 , 30 năm vẫn không hiểu được
49
Khanh // 24/08/2009 // 8:26 am
Cám ơn Tác giả. Cũng khá lâu mới lại được đọc bài viết hay thế này từ Blog Osin.