Trị chứng đau gáy, vai, tay
TS. Nguyễn Chương
 |
|
Các vị trí đau gáy, bả vai, cánh tay. |
Đau vùng gáy, bả vai, cánh tay là chứng bệnh
thường gặp, do nhiều nguyên nhân khác nhau. Đó
là sự rối loạn các thành phần của đường cảm giác
ở tủy sống cổ, do quá tŕnh bị thương tổn, bị
kích thích đồng thời có ảnh hưởng tới tâm lư. Xử
trí chứng bệnh này có thể đơn giản hoặc phức tạp
tùy theo nguyên nhân gây bệnh, do vậy người bệnh
cần đến khám và điều trị tại các chuyên khoa
thần kinh để có kết quả tốt nhất.
Biểu hiện của chứng đau gáy, bả vai, cánh tay
Tùy theo từng mức độ của bệnh mà người bệnh có
những biểu hiện khác nhau trong chứng bệnh này.
Cơn đau có thể từ vùng gáy lan ra tai, cổ ở một
bên. Mức độ đau từ ít đến nhiều có ảnh hưởng tới
tư thế đầu - cổ. Cũng có thể cơn đau từ gáy lan
xuống bả vai, cánh tay ở một bên hay cả ở hai
bên. Có trường hợp cơn đau bả vai cánh tay ở một
bên, sau một thời gian người bệnh có cảm giác tê
mỏi ở tay bên đau - đây có thể là biểu hiện của
rối loạn phản xạ gân xương. Cũng có những người
bị đau lan sang hai bên và kèm theo cảm giác
chóng mặt, hoa mắt, ù tai, đi đứng loạng choạng,
khó nuốt (uống nước sặc, nghẹn), đồng thời có
thể xảy ra rối loạn chức năng, liệt các dây thần
kinh VIII, XI, X, XI...
Đặc điểm của vùng gáy cổ là các rễ thần kinh như
rễ tủy cổ, rễ sau (có vai tṛ cảm giác) và rễ
trước (có vai tṛ vận động) hợp thành một dây
thần kinh tủy cổ đi ra chi phối khoanh cơ thể
qua lỗ tiếp hợp. Do đặc điểm ở đoạn tủy cổ, đốt
sống cổ và đốt tủy cổ chênh nhau một đốt nên cần
chú ư đánh giá lâm sàng giữa khoanh cơ thể và
khoanh đốt sống nhất là các cơn đau (đau từ đốt
sống hay từ lỗ tiếp hợp). Màng cứng của tủy theo
rễ thần kinh ra tới lỗ tiếp hợp nên có những
viêm nhiễm khu trú ảnh hưởng và gây ra chứng
bệnh này.
Những yếu tố nguy
cơ dẫn đến chứng bệnh
Có nhiều nguyên nhân gây ra đau
vùng gáy, bả vai, cánh tay. Do vậy cần chú ư
những yếu tố sau:
Dấu hiệu đặc biệt của u hố sau: Đây là bệnh
thường gặp ở trẻ em, những người trẻ tuổi. Người
bệnh có những cơn nhức đầu dữ dội, cơn đau nhức
lan từ vùng chẩm phía sau đầu lan xuống gáy,
khiến cho người bệnh có cảm giác cứng gáy, rơi
vào tư thế “sái cổ”. Ngoài ra nhiều người c̣n có
hội chứng tăng áp lực trong sọ và dấu hiệu thần
kinh khu trú. Nếu có những dấu hiệu này cần đi
khám nay để kịp thời được phẫu thuật.
Đau vùng gáy, bả vai, cánh tay c̣n là triệu
chứng của ép rễ và ép tủy cổ: Cần phân tích giai
đoạn ép rễ (gây đau) và ép tủy (gây liệt các
đường dẫn truyền vận động và cảm giác). Do đặc
điểm cấu tạo chức năng của tủy sống cổ nên giai
đoạn ép rễ (gây đau nhất là đau gáy, bả vai,
cánh tay) thường kéo dài, nên dễ bị bỏ qua khi
phân định với ép tủy cổ. Có nhiều nguyên nhân
gây ép tủy cổ như u tủy cổ, viêm màng nhện tủy
cổ, lao...
Đau vùng gáy, bả vai, cánh tay do tổn thương đốt
sống cổ, do lao, do ung thư, do thoái hóa... Tổn
thương đốt sống cổ là do thoái hóa đốt sống cổ
thường gặp nhiều ở độ tuổi 40 - 50. Thoái hóa
đốt sống cổ nhất là ở lỗ tiếp hợp sẽ gây kích
thích dây thần kinh tủy, và lúc đó sẽ gây kích
thích đau theo khu vực chi phối của dây thần
kinh: Gáy - bả vai - cánh tay. Cũng cần xác định
chứng bệnh qua phim chụp Xquang cột sống cổ tư
thế chếch trước trái và chếch trước phải xem có
h́nh ảnh gai xương hay thu hẹp lỗ tiếp hợp gây
ra đau.
Điều trị và dự
pḥng
Tuỳ theo từng nguyên nhân các bác sĩ sẽ có những
phương pháp xử trí khác nhau. Nếu đă loại trừ
được những nguyên nhân chèn ép, có tổn thương
th́ điều trị chủ yếu là dùng thuốc giảm đau
thông thường, có thể bằng đường uống, bằng cao
dán. Người bệnh cũng có thể dùng vitamin E
400mg, ngày uống 1 viên nang, sử dụng đợt điều
trị từ 1 - 3 lọ. Ngoài ra có thể kết hợp biện
pháp xoa, ấn, gơ nhẹ nhàng vùng gáy, bả vai,
cánh tay.
Những người có hoạt động cúi nhiều, ảnh hưởng
đến cổ vai gáy (như diễn viên xiếc, nông dân,
công nhân...) nên có những bài tập thể dục dành
riêng cho các bộ phận này vào buổi sáng và tối
để khôi phục lại chức năng của các dây thần kinh
ở đây sau một ngày lao động vất vả. Những người
sử dụng máy tính, làm văn pḥng chỉ ngồi một chỗ
ít vận động cũng cần lưu ư đến chứng bệnh này.
Nếu có dấu hiệu đau nên đi khám ở các chuyên
khoa thần kinh để có chỉ định điều trị phù hợp,
tránh vặn kéo mạnh có thể gây tổn thương nặng
thêm các dây thần kinh ở đây.
TS. Nguyễn Chương
|
|
|