Tâm Diệu
Trong một khám phá gần đây nhất, các
nhà khoa học thuộc viện đại học University of
Massachusetts ở Amherst Hoa Kỳ đă cho biết Soy Yogurt
tức sữa chua làm từ đậu nành và một số sản phẩm sữa chua
pha trộn trái cây có thể giúp kiểm soát cả bệnh tiểu
đường loại 2 lẫn bệnh cao huyết áp. Kết quả nghiên cứu
này đă được công bố trên tạp chí Thực phẩm Sinh hóa
«Journal of Food Biochemistry» số ra ngày 09-11-2006.
Giáo sư Khalidas Shetty, trưởng công
tŕnh nghiên cứu trên cho rằng mặc dù bệnh nhân tiểu
đường thường được khuyên không nên ăn đồ ngọt, song sữa
chua tỏ ra có vai tṛ đáng kể trong phương pháp điều trị
căn bệnh này.
Bệnh tiểu đường loại 2, chiếm đến 90
phần trăm các ca bệnh tiểu đường ở Hoa Kỳ gồm hơn 20
triệu người trong số 200 triệu người trên toàn cầu,
thường có liên hệ đến chứng bệnh béo ph́, cao áp huyết
và gia tăng lượng mỡ cholesterol trong cơ thể. Bệnh
thường được mô tả là hiện tượng tăng bất thường lượng
đường trong máu sau bữa ăn. Bệnh này có thể đưa đến
những biến chứng nguy hại cho sức khoẻ và tính mạng như
tai biến mạch máu năo, nhồi máu cơ tim, mù mắt, hư thận
và bất lực. Nếu để bệnh càng lâu th́ càng dễ bị nhiều
biến chứng. Tuy nhiên các biến chứng có thể tránh được
không xảy ra hoặc có thể làm chậm lại nếu lượng đường
trong máu được kiểm soát chặt chẽ thật gần với lượng
đường b́nh thường.
Được biết carbohydrates chứa trong
thực phẩm là nguồn cung ứng lớn chất đường cho cơ thể.
Trước khi chúng được tỏa ra nuôi bắp thịt và các tế bào
cơ thể, carbohydrates được phân thành những phân tử
đường nhỏ bởi các phân hoá tố (enzymes) trong ruột non.
Tiến tŕnh phân hóa này đ̣i hỏi tụy tạng (pancreas) phải
tiết ra các phân hoá tố «alpha-amylase» dùng để phá vỡ
các phân tử carbohydrates lớn thành các phân tử
carbohydrates nhỏ gọi là oligosaccharides. Màng tế bào
ruột non lại tiết ra các phân hoá tố «alpha-glucosidase»
để tiếp tục phân hoá oligosaccharides thành các phân tử
đường nhỏ hơn nữa rồi mới thẩm thấu vào máu. Bằng cách
kiềm chế sự hoạt động của các phân hoá tố này,
carbohydrates không được phân tán nhỏ một cách hữu hiệu
và làm chậm sự thẩm thấu vào mạch máu.
Ngoài hai phân hoá tố trên, các nhà
khoa học thuộc viện đại học University of Massachusetts
ở Amherst cũng nghiên cứu về tác dụng của phân hoá tố
thứ ba là Angiotensin- I converting enzyme (ACE-I), có
ảnh hưởng đến việc làm hẹp thành mạch máu, dẫn tới cao
áp huyết. Thuốc ACE inhibitors kiềm chế sự hoạt động
của phân hoá tố này là loại thuốc điều trị cao áp huyết
cho cả hai loại bệnh nhân tiểu đường và cao áp huyết.
«Các loại thuốc điều trị bệnh tiểu
đường đă tỏ ra có hiệu quả tốt trong việc chữa bệnh tiểu
đường nhưng vẫn c̣n có những hậu quả phụ (side
effects)», giáo sư Shetty đă nói như vậy. Những nghiên
cứu trước đây bởi giáo sư Shetty và các nhà khoa học
khác đă t́m thấy một số hợp chất thảo mộc có khả năng
kiềm chế sự hoạt động ba phân hoá tố kể trên. Sự kiện
này đă mở ra một đường hướng mới nhằm bảo vệ sức khoẻ,
ngăn ngừa bệnh tật cho con người bằng các hợp chất thảo
mộc mà chúng không có những hậu quả phụ do uống thuốc.
Chính v́ thế, giáo sư Shetty và các
cộng sự viên của ông đă thực hiện công tŕnh nghiên cứu
về sự ảnh hưởng của yogurt đối với con người. Ông mua 4
loại sữa chua bán trên thị trường: peach, strawberry,
blueberry và plain yogurt được chế tạo bởi bốn công ty:
Dannon, Stonyfield, Stop’n Shop, và Whole Soy (16 thứ).
Các nhà khoa học này đă lấy các mẫu thử của mỗi thứ và
thí nghiệm xem khả năng kiềm chế của chúng đối với ba
thứ phân hoá tố.
Kết quả cho thấy trong tất cả mẫu thử
nghiệm th́ sữa chua làm từ đậu nành pha trộn thêm
blueberries có khả năng kiềm chế mạnh mẽ nhất các hoạt
động của cả ba phân hoá tố đă nói ở trên. Điều này có
nghĩa là sữa chua làm từ đậu nành pha trộn blueberries
có khả năng mạnh nhất chế ngự bệnh tiểu đường loại 2 và
chứng cao áp huyết. Đứng thứ nh́ là sữa chua làm từ đậu
nành không pha trộn. Sữa chua pha trộn peach và
strawberries cũng có ảnh hưởng tới hai phân hoá tố:
alpha-amylase và alpha-glucosidase.
Các khoa học gia cũng t́m xem các chất
chống ô-xy hóa và các hợp chất có lợi cho hệ thống tim
mạch, gọi là phenols và polyphenols, có trong các loại
sữa chua khác nhau. Kết quả thí nghiệm cho thấy sữa
chua làm từ đậu nành có nhiều chất chống ô-xy hóa và
polyphenols nhất (115 micrograms per mililitre), thứ nh́
là blueberry yogurt với 95 micrograms per mililitre.
Từ nghiên cứu trên, các nhà khoa học
đưa ra lời khuyên rằng một chế độ dinh dưỡng giầu thực
phẩm rau đậu và trái cây cùng với tập thể dục thường
xuyên có thể ngăn chặn và giúp kiểm soát bệnh tiểu đường
và huyết áp cao. Với sữa chua, nhất là sữa chua đậu
nành cần được xem là một phần quan trọng không thể thiếu
trong thực đơn hằng ngày. Ngoài việc giúp điều hoà
lượng đường trong máu và áp xuất máu như các nhà khoa
học vừa khám phá, sữa chua đậu nành c̣n rất giàu các vi
khuẩn sống có ích cho cơ thể và mang lại nhiều lợi ích
thiết thực cho sức khỏe như tăng hệ miễn dịch, giúp bảo
vệ “vùng kín” của phụ nữ nhờ kích thích cơ thể tăng tiết
men chống nhiễm khuẩn tiết niệu, giúp ngăn ngừa chứng
viêm khớp, giúp cải thiện vệ sinh miệng, chống hơi thở
hôi và ổn định hệ tiêu hoá đối với những người có vấn đề
rối loạn đường ruột.
CÁC LÀM SỮA CHUA ĐẬU NÀNH (SOY YOGURT)
Sữa chua là sản phẩm của quá tŕnh lên
men đậu nành và có thể được chế biến rất dễ dàng từ hạt
đậu nành hoặc từ sữa đậu nành có bán sẵn trên thị trường.
Hiện nay trên thị trường ở Hoa Kỳ cũng như ở Việt Nam có
bán nhiều loại sữa đậu nành đóng hộp khác nhau. Chúng
ta có thể dùng nguyên liệu sẵn có này để chế thành sữa
chua đậu nành theo công thức của viện đại học University
of Illinois như sau:
Soy Yogurt Recipe (University of
Illinois)(*)
Nguyên Liệu:
- 4 cups sữa đậu nành (soymilk either
commercial or home made)
- 2 tới 3 tablespoons yogurt cái có
bán trên thị trường, loại không pha trộn bất cứ thứ ǵ
(plain commercial yogurt như Dannon Plain Yogurt, etc)
- 5 tablespoons đường mía nâu (cane
sugar)
- 1 teaspoon vanilla flavor or other
flavor as desired
- Optional: trái cây xay nhuyễn
Cách Làm:
1. Đun nóng sữa đậu nành lên đến 194°F
(90°C).
2. Bỏ thêm đường và khuấy đều cho tan
đường. Thêm flavor, nếu muốn.
3. Để nguội sữa xuống tới 122°F
(50°C). Bỏ thêm yogurt cái, khuấy đều và tránh làm sủi
bọt, xong múc sữa vào các hũ thuỷ tinh rồi đậy nắp lại.
4. Sắp các hũ này vào ḷ hấp
(incubator) hay ḷ nướng (oven) ở nhiệt độ 106°F (41°C)
trong khoảng 5 tiếng đồng hồ. Sau bốn tiếng rưỡi hấp,
dùng dụng cụ đo độ chua pH của yogurt. Khi pH đạt được
4.3 hay độ chua muốn, chuyển các hũ yogurt vào tủ lạnh
giữ ở 36°F (2°C).
5. Sau 12 giờ làm lạnh là có thể dùng
được.
Option: Có thể làm yogurt với trái cây,
bằng cách thêm 2 hoặc 3 teaspoons trái cây xay nhuyễn ở
dưới đáy mỗi hũ thuỷ tinh. Sau đó mới múc hỗn hợp sữa
với yogurt cái ở giai đoạn (3) trên. Soy yogurt có thể
làm bằng máy yogurt maker theo sự chỉ dẫn của nhà sản
xuất máy. Máy yogurt maker có bán tại các department
stores.
Cách Thức Làm Yogurt Đậu Nành
(Phương Pháp Thông Thường)
Đối với những vùng sâu và vùng xa đô
thị, chúng ta có thể làm sữa chua từ hạt đậu nành.
Trước hết chúng ta biến hạt đậu nành thành sữa đậu nành
sau đó từ sữa đậu nành này biến chế thành sữa chua:
Nguyên Liệu:
- 100 grams đậu nành khô
- 1 lít ¼ nước uống (drinking water)
- 1 túi vải 30 x 30cm (dùng để lọc sữa)
- 8 tablespoons yogurt cái có bán trên
thị trường, loại không pha trộn bất cứ thứ ǵ (Dannon
Plain Yogurt, Whole Soy Yogurt, Silk Soy Plain Yogurt,
..v..v.)
- 5 - 10 tablespoons đường mía nâu
(optional)
Cách Làm:
Giai Đoạn Một: Làm Sữa Đậu Nành
1- Cho đậu nành khô vào trong chậu
nước lạnh, vớt bỏ những hạt lép nổi lên mặt nước, xả
sạch, ngâm đậu trong nước lạnh khoảng 6 đến 8 tiếng đồng
hồ, tùy chất luợng đậu nên ngâm thử để xem thời gian cần
thiết, nếu ngâm nhanh, đậu c̣n cứng khó xay và có vị
chát; nếu ngâm quá lâu, khi thành sữa sẽ không c̣n mùi
thơm. Sau khi ngâm, vớt ra rồi dùng cối xay chuyên dùng
xay gạo, đậu... hoặc dùng máy xay sinh tố để xay đậu đă
ngâm mềm, xay từng ít một với một lượng nước vừa đủ cho
máy hoạt động làm nát nhuyễn đậu. Trút đậu xay vào túi
vải, vắt nhồi thật kỹ. Cho thêm chút ít nước vào xác đậu
nhồi vắt lại một hai lần nữa rồi bỏ xác đậu. Sau khi
nhồi vắt, phần nước đậu lược được có thể nhiều hơn đôi
chút với phân lượng 100gr đậu / 1 lít, khi nấu, sữa sẽ
cạn bớt là vừa đậm đà.
2- Nấu sữa vừa sôi, hạ lửa nhỏ, để sôi
nhẹ tránh trào sữa, bọt sẽ dậy khá nhiều, sau khi nấu
khoảng 7 - 10 phút, tắt bếp để nguội bớt, khuấy nhẹ tay
cho tan bọt sữa, nếu c̣n phần nào bọt không tan th́ vớt
bỏ.
3- Có thể thêm vài tablespoons đường
mía nâu tuỳ sở thích. Tuy nhiên nếu cho nhiều đường th́
càng khó đông khi làm yogurt ở giai đoạn 2. (optional)
4- Tùy chất lượng đậu, có loại đậu sau
khi nấu sữa có màu hơi xám chứ không trắng. Có loại đậu
chỉ cần 80gr / 1 lít nước là ngon, có loại đậu phải dùng
đến 120gr / 1 lít nước. Trung b́nh là 100gr / 1 lít
nước.
Giai Đoạn Hai: Làm Sữa Đậu Nành Chua
(Soy Yogourt)
1. Để nguội sữa đậu nành vừa nấu cho
đến khi nhiệt độ xuống khoảng 42 - 45°C th́ thêm 8
tablespoons yogurt cái và khuấy đều. (Yogurt cái
(starter cultures) sẽ không sống ở nhiệt độ quá thấp hay
quá cao, tức quá lạnh hay quá nóng).
2. Múc sữa vừa pha yogurt cái vào hũ
thủy tinh, đậy nắp lại, sắp các hủ này vào nồi to (nồi
này phải có nắp đậy lại khi đă chế nước nóng vào hầu gĩư
sức nóng để yogurt mau đông).
3. Nấu một ấm nước gần độ sôi (khoảng
70-75°C), chế nước nóng này vào nồi đựng các hũ yogurt,
chế tới cổ hũ yogurt (Đừng chế ngập hũ, nước vào hũ
yogurt, yogurt không đông được).
4. Đậy nắp nồi đựng hũ yogurt lại để
gĩư hơi nóng, (khoảng 42-45°C) khoảng 7 tiếng đồng hồ là
yogurt đông.
5. Cho yogurt vào tủ lạnh, yogurt ăn
lạnh mới ngon. Nên để dành một hũ làm hũ cái cho lần sau.
(1 cup (250 mL) cho 4 lít sữa)
Ghi chú: Yogurt cái (starter culture)
dùng cho lần đầu phải là loại « live culture », có thể ở
dạng khô hay dạng lỏng, có bán tại các health food
stores hay qua mạng internet. Dạng khô thường có giá
đắt hơn. Nếu mua loại thể lỏng nên mua loại yogurt
original hay c̣n gọi là plain yogurt và ngoài nhăn hiệu
thực phẩm có ghi: « live culture ». Chúng tôi dùng loại
Whole Soy Yogurt và Silk Soy Yogurt để làm yogurt cái.
Nên biết là có nhiều tên hiệu khác nhau, trong đó có một
số không có ghi « live culture », tức là yogurt đă qua
tiến tŕnh tiệt trùng pasteurized, không làm cái được.
Tâm Diệu
với sự cộng tác của Tâm Linh trong
việc viết recipe và thử nghiệm.
CƯỚC CHÚ:
(*)This information is provided by:
Karl E. Weingartner, Ph. D.
Karl E. Weingartner, Ph. D. Senior
Food Scientist & Assistant Professor University of
Illinois at Urbana-Champaign
Urbana, IL 61801 Phone: (217) 333-6422
Fax: (217) 333-5838 Email:
kweingar@uiuc. edu
Dưới đây là một vài kinh nghiệm của
chúng tôi:
(1) Có nhiều soymilk trên thị trường
và không phải thứ nào cũng có thể làm yogurt được.
Chúng tôi mua loại sữa đậu nành đóng trong hộp giấy đă
pasteurized, loại plain hay original. Yogurt cũng vậy,
nên dùng plain yogurt live cultures, những thứ có pha
trộn hay đă pasteurized đều không kết quả.
(2) Cần để ư nhiệt độ sữa đậu nành khi
pha yogurt cái cũng như nhiệt độ ủ. Nếu quá nóng, hay
quá lạnh đều không đạt được kết quả, tức không đông đặc.
Nên mua một cái nhiệt kế (khoảng 5USD) để đo nhiệt độ là
tốt nhất.
(3) Yogurt cái để dùng làm mồi trong
lần kế tiếp không được để quá 5 ngày.
(4) Có một vài lư do khiến yogurt
không được đông đặc như phẩm chất của sữa đậu nành yếu
kém, yogurt cái không được tốt, không phải là live
cultures hay khi pha vào sữa trong t́nh trạng quá nóng,
nhiệt độ ủ quá cao hay quá thấp hay các hũ thuỷ tinh
đựng sữa không được sạch sẽ.
(http://www.thuvienh
oasen.org/ ac-soy-yogurt. htm
E-mail:
thuvienhoasen@ yahoo.com)