- Thưa Ngoại trưởng Condoleezza Rice, tiến tŕnh
b́nh thường hóa quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ trong
hơn 10 năm qua đă chứng kiến nhiều mốc quan trọng,
đỉnh cao là việc trao đổi các chuyến thăm giữa các
nhà lănh đạo cấp cao hai nước. Xin bà vui ḷng cho
biết sự nh́n nhận của bà về ư nghĩa và tầm quan
trọng của chuyến thăm Việt Nam sắp tới của Tổng
thống Bush đối với quan hệ Việt - Mỹ nói riêng và
khu vực châu Á - Thái B́nh Dương?
- Tổng
thống Bush và cả tôi đều rất mong đợi chuyến thăm Việt Nam v́
Việt Nam là một quốc gia đă và đang có những thay đổi to lớn.
Đất nước này đang thay đổi to lớn từ bên trong. Việt Nam sẽ
gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Quan hệ kinh tế
giữa hai nước đang tiến triển. Chúng ta tiếp tục đối thoại về
tiến tŕnh dân chủ hóa và nhân quyền. Mối quan hệ Việt - Mỹ sẽ
trở thành một mối quan hệ rất rộng lớn. Bởi vậy tôi cho rằng
chuyến thăm của Tổng thống Bush tới Việt Nam sẽ cực kỳ quan
trọng đối với hai nước, nó chứng tỏ rằng Việt Nam có thể là
một đối tác rất quan trọng đối với Mỹ và cũng là một đối tác
rất quan trọng ở châu Á đối với Mỹ.
-
Việc đăng cai Hội nghị APEC phản ánh vị trí ngày càng cao của
Việt
Nam trên
trường quốc tế sau hơn 20 năm đổi mới và hội nhập quốc tế.
Trong bối cảnh ṿng đàm phán Doha đang gặp khó khăn, phía Mỹ
mong chờ những ǵ từ Hội nghị APEC lần thứ 14 này tại Hà Nội?
- APEC
là một tổ chức rất quan trọng, trong đó con người tin vào buôn
bán tự do. Tôi đă từng tham dự một vài hội nghị cấp cao APEC.
Các nước tham gia APEC là những nước được hưởng lợi từ buôn
bán tự do. Việt Nam sẽ có lợi khi gia nhập WTO. Tôi cảm nhận
các nước APEC đều nhận thức đúng về tầm quan trọng của buôn
bán tự do. Đây là một tiếng nói quan trọng đối với những ǵ
đang diễn ra trên thế giới trong lĩnh vực buôn bán v́ chúng ta
rất muốn ṿng đàm phán Doha thành công.
WTO thực
sự là một trong những công cụ quan trọng nhất của chúng ta để
sử dụng hệ thống buôn bán quốc tế giúp các nước đưa hàng hóa
ra thị trường để tạo ra nhiều công ăn việc làm và ngoài việc
tạo nhiều công ăn việc làm c̣n thúc đẩy sự thịnh vượng. Bởi
vậy, tôi hy vọng rằng thông điệp sẽ được đưa ra từ APEC là tầm
quan trọng của buôn bán tự do và tầm quan trọng của việc tuân
thủ các luật lệ của hệ thống buôn bán tự do như việc bảo vệ
quyền sở hữu trí tuệ. APEC thường đưa ra các thông điệp rất
tốt liên quan tới các vấn đề này và trong bối cảnh ṿng đàm
phán Doha đang gặp khó khăn, th́ đây là thời điểm tốt để APEC
có một tiếng nói chung về tầm quan trọng của buôn bán.
- Chuyến
thăm Việt Nam sắp tới của Tổng thống Bush diễn ra ngay sau khi
WTO đă kết nạp Việt Nam làm thành viên. Theo bà, triển vọng
quan hệ giữa Việt Nam và Mỹ sẽ như thế nào khi hai nước là
những thành viên b́nh đẳng trong ngôi nhà chung của WTO?
- Việc
gia nhập WTO cho thấy Việt Nam đă có những bước đi rất nhanh
chỉ trong một thời gian rất ngắn khi chúng ta nói về Việt Nam
trong tổ chức quốc tế này, nói về khối lượng buôn bán ngày
càng tăng với Mỹ và về mối quan hệ buôn bán b́nh thường giữa
Mỹ và Việt Nam. Đây sẽ là một lợi ích rất to lớn cho cả Việt
Nam và Mỹ xét từ góc độ tạo thêm công ăn việc làm và mở cửa
thị trường cho các sản phẩm hàng hóa. Tôi nghĩ rằng Việt Nam
cần lấy làm tự hào về điều này. Chúng tôi hiểu rằng Việt Nam
đă có những nỗ lực rất lớn. Và, lần này khi đến Việt Nam,
chúng tôi sẽ ngồi đối diện với một thành viên khác trong WTO,
do vậy các cuộc trao đổi không chỉ về cách thức đẩy mạnh mối
quan hệ buôn bán song phương mà c̣n về cách thức để làm cho
mối quan hệ song phương này mang lại lợi ích cho toàn bộ khu
vực. Việt Nam nên lấy làm tự hào v́ đă gia nhập WTO.
- Bà
Ngoại trưởng là một trong những phụ nữ rất thành đạt ở Mỹ và
cũng được biết tới nhiều ở Việt
Nam.
Trong lịch sử của chúng tôi, nhiều phụ nữ Việt Nam cũng đă đảm
trách các cương vị lănh đạo cấp cao. Trong chuyến thăm Việt
Nam lần đầu tiên lần này, bà muốn chia sẻ ǵ với phụ nữ Việt
Nam?
- Ồ, đây
là một câu hỏi rất thú vị. Tôi muốn nói với phụ nữ Việt Nam
rằng tôi hy vọng họ sẽ đảm nhận một vị trí xứng đáng trong hệ
thống chính trị. Thường th́ phụ nữ chỉ có mặt trong lĩnh vực
kinh doanh và giáo dục, nhưng ít khi có sự hiện diện trong hệ
thống chính trị. Tôi hy vọng ở một đất nước như Việt Nam đang
mở cửa cùng với buôn bán đang tăng trưởng và ngày càng có
nhiều tiếp xúc với thế giới bên ngoài th́ sẽ ngày càng có
nhiều phụ nữ tham gia vào lĩnh vực chính trị.
Chúng ta
đă rút ra được một vài vấn đề rất quan trọng là một khi phụ nữ
tham gia vào lĩnh vực kinh tế, giáo dục th́ con cái sẽ được
giáo dục tốt hơn, đất nước sẽ phát triển tốt hơn, nhất là khi
chúng ta nói tới những vùng nông thôn mà ở đó trong các làng
bản c̣n nghèo nàn th́ việc phụ nữ tham gia kinh doanh là cách
tốt để các làng bản đó bắt đầu có được sự thịnh vượng. Tôi tin
rằng tôi sẽ t́m thấy có nhiều tấm gương điển h́nh như thế ở
Việt Nam và tôi hy vọng sẽ được gặp gỡ những người phụ nữ Việt
Nam trong chuyến thăm sắp tới.
- Xin
cảm ơn và xin chúc bà Ngoại trưởng có một chuyến thăm tốt đẹp
tới Việt
Nam.
- Cảm ơn.
Tôi rất mong đợi chuyến thăm này.