Trung Quốc muốn tạo dấu ấn tại APEC

Trung Quốc ngày nay hướng ra ngoài nhiều hơn Có lẽ Chủ tịch Hồ Cẩm Đào sẽ là người bận rộn tại hội nghị thượng đỉnh APEC vì vị trí có nhiều ảnh hưởng của người cầm cương một cường quốc đang trỗi dậy trong khu vực. Chủ tịch Trung Quốc đến Đà Nẵng chiều nay, mở đầu chuyến công du chính thức Việt Nam và sẽ có mặt ở Hà Nội vào ngày mai 16/11. Trung Quốc sẽ tìm cách nhân dịp này thể hiện ảnh hưởng của họ trong những vấn đề không chỉ liên quan đến thương mại. Một trong những vấn đề Chủ tịch Trung Quốc muốn đem ra bàn là chương trình hạt nhân của Bắc Hàn, một chuyện mà lãnh đạo các nước có mặt như Mỹ, Nhật và Nam Hàn đều quan tâm. Ông Hồ Cẩm Đào theo dự trù sẽ hội đàm riêng với Tổng thống Hoa Kỳ, George W Bush, và Thủ tướng Nhật, Shinzo Abe. Ngày hôm nay đại diện của Mỹ, ông Christopher Hill, đã gặp hai ông Kenichiro Sasae của Nhật và ông Chun Yung-Woo của Nam Hàn để tìm cách thống nhất với nhau trước về chuyện Bắc Hàn, chuẩn bị cho việc tái mở đàm phán sáu bên, dự trù vào tháng 12. Tháng trước chính Bắc Kinh đã dùng ảnh hưởng của họ để thuyết phục Pyongyang quay trở lại bàn đàm phán.   Hướng ra ngoài Theo một số nhà quan sát, việc Trung Quốc trở nên năng động hơn tại các hội nghị thượng đỉnh cho thấy sự thay đổi trong chính sách đối ngoại của Bắc Kinh. Tuy Trung Quốc không phải là lực chính trong APEC nhưng diễn đàn này là nơi để ông Hồ Cẩm Đào có dịp gặp mặt đối mặt và trao đổi với các lãnh đạo quan trọng khác. Trước đây cho đến thập niên 1990, Bắc Kinh thường chỉ đàm phán song phương nhưng nay Bắc Kinh muốn hướng ra ngoài nhiều hơn. Mới đây họ đã tổ chức hội nghị hợp tác với châu Phi qui tụ hầu hết các nguyên thủ quốc gia của lục địa này. Bắc Kinh trải thảm đỏ đón các lãnh đạo châu Phi Các nhà bình luận Trung Quốc nói sự kiện đó sẽ giúp Phi châu 'thoát khỏi cảnh nghèo đói và bước vào một trật tự thế giới mới' - hàm ý nhấn mạnh đến vị trí ngày một quan trọng hơn của Trung Quốc. Các nước châu Phi được Trung Quốc viện trợ phát triển, đổi lại Bắc Kinh nhận sự ủng hộ tuyệt đối của họ cho chính sách Một Trung Quốc. Hợp tác với ASEAN là một thí dụ khác cho thấy Bắc Kinh muốn trấn an các nước trong khu vực vốn vẫn coi Trung Quốc là một mối đe dọa về kinh tế cũng như quân sự. Ngay như trong chuyện tranh chấp ở Trường Sa, Trung Quốc cũng tránh đối đầu kể từ sau vụ họ xây dựng một số cơ sở trên đảo Mischief năm 1999. Thay vào đó Bắc Kinh chủ động kêu gọi các bên liên quan cùng hợp tác thăm dò dầu trong vùng - một sáng kiến xem chừng đã làm yên lòng, ít ra là Việt Nam và Philippines. Trong chuyến công du chính thức lần này, bên cạnh Việt Nam, ông Hồ Cẩm Đào cũng sẽ thăm Lào, Ấn Độ và Pakistan.   Khu mậu dịch tự do APEC từ lâu đã nói đến chuyện thành lập khu mậu dịch tự do Á châu Thái bình dương nhưng chưa có nước nào thực sự bắt tay vào việc, ngay cả việc nghiên cứu khả thi. Khối này cộng lại chiếm gần phân nửa mậu dịch trên thế giới và chiếm 70% mức tăng trưởng toàn cầu. Nay giới chức Mỹ cho biết họ sẽ kêu gọi thực hiện một cuộc nghiên cứu để đánh giá xem một khu vực thương mại tự do như vậy có thực sự có lợi cho các nước thành viên APEC hay không. Nhưng các phóng viên tiên đoán ý tưởng này sẽ gặp sự chống đối từ Bắc Kinh vốn đang cổ xúy cho khu mậu dịch tự do Trung Quốc-ASEAN. Trung Quốc muốn trấn an ASEAN Tháng trước, nhân kỷ niệm 15 năm quan hệ Trung Quốc-ASEAN, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào tái khẳng định mục tiêu như đã đề ra thành lập khu mậu dịch tự do trước năm 2010. Trung Quốc đã trở thành đối tác lớn thứ tư của ASEAN sau Mỹ, Nhật và EU. Ngược lại các nước trong ASEAN cũng là đối tác lớn thứ tư của Trung Quốc. Tuy nhiên mặc dù trong năm ngoái thương mại song phương đạt mức 130,3 tỉ đôla Mỹ, ASEAN lo lắng khi thấy Trung Quốc đang thu hút được nhiều đầu tư trực tiếp hơn. Bắc Kinh trấn an những người bạn láng giềng rằng sẽ mua bán với họ nhiều hơn và cho vay tiền để phát triển với điều kiện ưu đãi. Philippines nhận được 900 triệu đôla để lắp đặt một hệ thống xe lửa là một thí dụ. Một số nhà phân tích so sánh Trung Quốc bây giờ cũng như hồi đó khi sự trỗi dậy của Nhật Bản đã làm cho Hoa Kỳ lo lắng. Căng thẳng xảy ra vào năm 1984 khi xuất siêu của Nhật sang Mỹ lên tới 36,8 tỷ đôla. Nhưng trong năm 2005 con số này với Trung Quốc đã là 202 tỉ đôla và có chiều hướng còn tăng nhiều nữa.

              [BANTIN]