Mối Đại Nghi OSHO/Tâm Hà Lê Công Đa   Câu hỏi thứ nhất:   Tại sao nhập đại định là điều đáng sợ?     Nhập đại định là một đại tử, cái lớn nhất mà một người có thể kinh qua. Cái chết bình thường chẳng có nghĩa lý gì nếu so sánh với nó, bởi vì với cái chết bình thường bạn còn mang theo hạt mầm cho sự tái sanh. Thế nên cái chết bình thường không phải là cái chết thực sự. Một người chết thực sự trong đại định -một cái chết hoàn toàn. Kinh hoàng là như thế. Thiền gọi đó là ‘Đại Tử’.   Tại sao gọi đó là cái chết -bởi vì khi vào đại định bạn không còn có mặt. Bạn chỉ hiện hữu khi bạn ồn ào vọng động, bạn chỉ có mặt khi tâm của bạn chứa đầy rác rến, bạn chỉ có mặt khi tâm của bạn nổi cơn điên. Trong cơn điên bạn hiện hữu; trong lành mạnh bạn biến mất.   Hệ thần kinh là một cần thiết cơ bản cho cái ngã tồn tại. Một khi hệ thần kinh biến mất, cái tâm lăng xăng biến mất, bạn không còn có mặt. Không còn gì nữa cả, bạn không còn nhận ra mình trong mối tương quan với một cái gì đó. Một cái gì đó không hề biết, chưa từng được biết, chưa bao giờ nghĩ đến, một cái gì đó hoàn toàn xa lạ, hoàn toàn tuyệt thông, cách lìa gián đoạn với bạn –kinh hoàng là như thế.   Nhập đại định là một tự sát. Đó là tất cả những gỉ được gọi là sannyas -thiền giả.   Ở Ấn Độ có một từ gọi chung cho cả cái chết lẫn trạng thái tối thượng thiền –tam ma địa, samadhi. Samadhi có hai ý nghĩa: chết và chứng đắc tối hậu tình trạng siêu thức. Rất mực có ý nghĩa, nó chỉ ra hai khía cạnh của đại định. Một đằng là bạn chết –cái con người đã từng hiện hữu đó sẽ không bao giờ còn có mặt nữa. Cái con người cũ đó đã bốc hơi tan biến. Không còn có thể được sửa đổi, canh cải hay tiếp nối trong bất cứ cách thế nào. Nó không liên hệ gì đến cái tâm thức mới đang ươm mầm trổi dậy ở trong bạn. Cái mới là tuyệt đối hoàn toàn mới.   Như vậy, một mặt là bạn chết, còn mặt khác, một loại hình sống mới, một đời sông vô ngã, bắt đầu. Hãy lưu ý rằng đây không phải là một đời sống khiêm tốn. Vô ngã chẳng dính líu gì với khiêm tốn. Khiêm tốn cũng chỉ là một trong những cách thế biểu hiện của bản ngã, một cách vi tế hơn. Một con người vô ngã thực sự không kiêu căng cũng không khiêm tốn. Nếu bạn thấy ai đó rất mực khiêm tốn, y chẳng khác gì một người đang đứng ngược đầu, cũng cùng một cái ngã đó trong tư thế trồng chuối ngược –shirshasan.   Kiêu căng có thể trở thành khiêm tốn. Thế nhưng một khi cái ngã biến mất, nó đơn thuần biến mất chẳng hề lưu lại dấu vết đằng sau -kể cả sự khiêm tốn. Kinh hoàng là như thế. Ta run sợ khi thực hiện một bước nhảy. Đó là bước nhảy tự sát.   Bạn hỏi rằng: Tại sao nhập đại định là điều đáng sợ?     Thứ nhất: Đó là cái chết. Thứ hai: Tất cả những gì bạn biết về tâm mình, tất cả những gì bạn biết về chính mình, tất cả những gì bạn đã và đang dính mắc vào, đều do xã hội mang lại. Toàn bộ những cái đó chỉ là đồ vay mượn. Căn cước của bạn cũng là một vay mượn nốt. Bạn không hề biết mình là ai, bạn là những gì người khác nói về mình, gán cho mình. Trong đại định, tất cả những ý kiến này đều biến mất, chỉ còn trơ lại bạn trần truồng, không y phục phủ che cái tuyệt đối cô đơn của bạn. Tôi gọi là tuyệt đối bởi vì không có cách thế gì thay đổi được. Bạn có thể tiếp tục chơi trò chơi sống chung với mọi người, thế nhưng trong tận cùng sâu thẳm bạn vẫn mãi là kẻ cô đơn. Cô đơn là một cái gì đó không thể bị hư hỏng, nó chính là bản tánh của chúng ta.   Bạn có thể dựng lên bao nhiêu ảo tưởng chung quanh mình, bạn có thể tạo ra những biện pháp an toàn, phương tiện an ninh cho mình, những chương mục ngân hàng, những cuộc tình say đắm, bạn bè thân hữu, gia đình … dĩ nhiên tôi chẳng có gì để chống đối. Tất cả đều tốt thôi nếu như bạn hiểu rằng đó chỉ là một cuộc chơi. Thì cứ việc chơi cho tận tình nhưng đừng bao giờ để mình bị phỉnh gạt. Ẩn chìm đâu đó vẫn là nỗi cô đơn. Nỗi cô đơn này không hề thay đổi bởi những mối liên hệ buộc ràng –cho dù ngay cả những cuộc tình say đắm nhất.   Thế nên khi bạn vào đại định, toàn bộ thế giới của bạn biến mất. Không phải chỉ bạn tan biến đi mà tất cả thế giời của bạn đều tan biến: những chữ nghĩa, ngôn từ, những ý kiến, tư tưởng… Người Cơ Đốc đã rất có lý khi nói rằng, “Khởi thủy là Đức Chúa Lời.” Và tận cùng cũng vẫn  là lời. Ngày mà lời im tiếng, bạn trở về lại với cội nguồn. Ngôn ngữ thuộc về xã hội, tâm là một sản phẩm cũa xã hội. Nhưng bạn không là xã hội, bạn là một cá thể. Thế nhưng tất cả mọi đảm bảo an sinh của chúng ta đều đến từ xã hội. Thế nên cái khoảnh khắc mà bạn bước vào đại định, bạn bắt đầu cảm thấy bất ổn. Không còn nhận ra mình là ai, bạn bắt đầu run sợ -một trạng thái hốt hoảng cùng cực.   Thiền gọi đó là “Mối Đại Nghi”. Nó xảy dến cho tất cả những ai đang bước đến lằn mức đại ngộ: khoảnh khắc của đại nghi -bởi vì cái cũ đã biến mất mà cái mới chưa hiện đến. Tất cả những gì mà xưa nay bạn đặt để niềm   tin vào nay đã không còn giá trị, trong khi đó chưa có một cái gì rõ ràng cho thấy sẽ sẵn sàng thay thế cái cũ. Thế là bạn rơi vào cảnh giới u minh mờ mịt. Bạn run rẩy, đau khổ, băn khoăn, lo lắng, nghi ngờ và muốn quay trở lại, muốn bám cứng vào cái bờ bến cũ mà bạn đã bỏ đi.   Thế nhưng đã không còn con đường trở lại! Một khi bạn đã đạt đến khoảnh khắc của Đại Nghi, bạn không còn cách gì quay trở lại. Bạn chỉ còn một con đường là bước tới thôi. Cũng giống như lý thuyết cơ bản về sự trưởng thành của con người, của ý thức: rằng, không có cách gì có thể quay trở lại. Bất cứ cái gì mà bạn đã được biết, bạn sẽ biết luôn cho tới già, tới chết, không có cách gì để đi trở ngược lại tình trạng không biết. Bạn đạt đến tới đâu là bạn đã tới đó, không có cách gì chạy trốn thực tại này. Chỉ còn một con đường duy nhất là đi tới.   Tất cả mọi điểm trưởng thành đều là những điểm bất khả hồi. Thế là bạn có thể gặp khó khăn, bạn có thể ở trong tình trạng đau đớn, bạn có thể điên cuồng, nhưng tuyệt đối không còn con đường quay trở lại. Trong khoảnh khắc của Đại Nghi này người ta cần đến một vị Thầy, bởi vì lúc này bạn hoàn toàn bơ vơ không chỗ dựa, chẳng khác gì một hài nhi vừa mới ra đời.   Đứa bé rất mực an ổn trong cái bào thai của mình, không có vấn đề gì cả. Ở đó nó hoàn toàn cảm thấy đảm bảo, thoải mái. Trong đời nó sẽ không còn có một nơi nào đảm bảo và thoải mái như thế nữa. Chín tháng trong bụng mẹ là cảnh sống thần tiên huy hoàng cuối cùng của một đời người –không lo lắng, không trách nhiệm; rất mực ấm cúng, bềnh bồng, thoải mái, ngay cả không còn phải lo lắng đến chuyện thở -bà mẹ đã chu toàn tất cả. Rồi bỗng dưng đứa bé chui ra khỏi bào thai sau chín tháng. Nó hoàn toàn bơ vơ. Nó cần đến người mẹ. Có thể là nó muốn quay trở về lại cái bào thai cũ của mình, nhưng vô phương; đó cũng là cách thế tự nhiên của vạn pháp, không thể phản hồi. Bạn đã rời bỏ ngôi nhà đó, bạn không thể quay về. Bạn phải tìm kiếm cho mình một ngôi nhà ở đâu đó phía trước mặt. Bạn lại phải xây cho mình một ngôi nhà ấm cúng với đủ mọi tiện nghi thôi. Sự cần thiết của người mẹ là như thế, bằng không, đứa bé sẽ chết.   Chức năng của một vị Thầy cũng hoàn toàn giống y như thế, chính xác là như thế. Khi bạn đạt đến tình trạng Đại Nghi, bạn chẳng khác gì một hài nhi vừa rời khỏi bào thai –đó là chiếc bào thai mà bạn xây đắp lên với xã hội, với đồng loại, với những mối tương quan, bây giờ bạn đang lìa bỏ chiếc bào thai này. Bạn đang đi vào đại định, vào yên lặng vô cùng. Bạn đang bước chân vào một chiều kích khác: chiều kích của vô ngôn, vô tự, không tâm. Bạn sẽ trở thành một hài nhi trở lại, bơ vơ cần giúp đỡ -và còn hơn thế nữa, bởi vì đứa trẻ cần trợ giúp nhiều hơn về mặt thể chất, còn bạn là về mặt tinh thần. Nó công phu hơn –sâu thẳm vô cùng.   Bạn cần ai đó cho bạn thêm chút đỉnh can đảm, đẩy bạn đi tới, khuyến dụ bạn tiến về phía trước, cám dỗ bạn, hứa hẹn bạn một ngàn lẻ một thứ chuyện…   Một khi bạn đã vượt ra khỏi khoảnh khắc Đại Nghi thì đại định không còn gì để phải sợ hãi nữa; mà là tràn đầy ân sủng, là satchidananda –là chân lý, là lương thức, là cực lạc. Đó là cảnh giới vô thượng. Thế nhưng trước đó, trước khi vật chướng ngại cuối cùng rơi xuống, trước khi bạn lìa bỏ tất cả mọi bám víu vào cảnh giới cũ, bạn sẽ cảm thấy gần như mình đã bị bứng gốc, giống như một cành cây bị bứng gốc rễ ra khỏi mảnh đất mà nó đã quen thuộc lớn lên –như đứa trẻ bị bứng ra khỏi chiếc bào thai thoải mái của mình. Tình trạng giống y như vậy sẽ xảy ra … Thế nên, bạn cảm thấy đại định rất mực đáng sợ.   Tuy nhiên ta phải kinh qua đó. Phải kinh qua ngọn lửa của đại định thì bạn mới trở thành vàng ròng. Phải kinh qua ngọn lửa của đại định mới có thể đốt cháy được cái tâm và từ đó không tâm sẽ trở thành ngọn lửa thiêng trong bạn. Đó là một ân sủng nếu như bạn có thể hiểu được. Một đằng là sự đóng đinh lên thập giá và một đằng là sự phục sinh. Tâm Hà Lê Công Đa

              [ NSLONGHOA ]