Khi đưa địa chỉ của cựu Đại Tướng Cao Văn Viên cho PBH, Thổ Công Hoa Thạnh Đốn gật gù:
- Cũng phải mất nửa tiếng. Tôi đã tới khu người già ở Burke này cách nay trên 10 năm. Nhưng hy vọng chưa quên đường. Nhưng nếu được cụ Viên chỉ đường thì .. khỏe hơn.

Tôi bấm máy nói chuyện với Cụ Cao rồi trao lại cho PBH. Nghe xong, anh cười bảo tôi:
- Chuyện nhỏ! Chúng mình sẽ đến đúng 6pm.

"Anh Tư" – danh xưng mà tôi quen dùng khi nói chuyện với Cụ Cao, sau ngày liên lạc lại vào năm 2000 - cười bắt tay chúng tôi tại phòng khách cư xá OLD KEENE MILL:

- Cảm ơn các anh đã đến.
PBH trân trọng:
- Kính chào Đại Tướng! Tôi rất vinh dự được gặp Đại Tướng!
Cụ Cao cười xòa, giơ tay mời chung tôi ngồi đối diện:
- Tôi đã là một cư sĩ Phật Giáo. Mọi chuyện trên đời đối với tôi không còn hệ trọng nữa. Xin anh cứ kêu tôi bằng Anh Tư, như anh Hoàng Ngọc Liên.

Sau ít phút hỏi thăm xã giao, PBH đứng lên:
- Tôi có chút việc phải đi, xin phép Anh Tư. Xin cho biết chừng nào thuận tiện để tôi trở lại?
Tôi nhìn cụ Cao. Cụ mỉm cười:
- Tôi rảnh. Anh muốn ở tới chừng nào cũng được.
- Bây giờ là 3 giờ. Khoảng 6 giờ anh trở lại là vừa khéo! Tôi có nhiều chuyện muốn thưa với Anh Tư.
PBH nghiêng đầu:
- Xin Anh Tư cho chúng tôi được hân hạnh kính mời anh dùng cơm chiều nay.
Cụ Cao ngần ngừ rồi gật đầu:
- Được rồi, tôi nhận lời!
Chờ cho anh bạn hào hoa đi khỏi, tôi được cụ Cao cho hay những điều tôi muốn biết.

* * *
Hai năm trước đây, do một cơ duyên, tôi đã liên lạc được với cựu Đại Tướng Cao Văn Viên (CVV), nguyên Tổng Trưởng Quốc Phòng và Tổng Tham Mưu Trưởng Quân Lực Việt Nam Cộng Hòa (TTMT/QLVNCH). Sau khi đọc 1 cuốn sách, do tôi gởi tặng, Ông đã kêu phone cho tôi và nói chuyện trong khoảng 60 phút. Trong cuộc điện đàm lần đó (2000), tôi chưa được biết cặn kẽ những điều mà tôi muốn được làm sáng tỏ, sau khi miền Nam Việt Nam sụp đổ.

Lần này, được Nhiếp Ảnh Gia Phạm Bội Hoàn yểm trợ các phương tiện ăn ở, di chuyển, tôi từ thủ phu? Sacramento của Tiểu bang California, đã tới Washington D.C. từ JUN 14 đến JUN 16th. 2002 và đã được Ông CVV tiếp chuyện trong 180 phút chiều ngày 14 tại nơi ông cư ngụ, thành phố Burke thuộc Tiểu bang Virginia. Đây là
một ưu ái mà Ông CVV dành cho tôi, một người từng làm việc dưới quyền ông trong thời gian từ 1960 đến 1964 (Ông là Tư Lệnh Lữ Đoàn Nhảy Dù, tôi là SQ trong bộ TM. Trại Hoàng Hoa Thám, Bà Quẹo, Gia Định, Nam Việt Nam).

Tôi đã ghi chép được nhiều điều, nhưng Ông không muốn tôi phổ biến tất cả. Hiện ông là một Cư Sĩ Phật Giáo, hàng ngày chăm lo đọc sách, hầu như không màng đến thế sự và bỏ ngoài tai những chuyện thị phi của người đời, kể cả những điều người ta chê trách Ông và thực ra không phải hoàn toàn đúng như vậy.

Như trên đã viết, Ông CVV không muốn tôi phổ biến tất cả những điều ghi chép trong buối được Ông tiếp kiến - (cũng có những điều Ông bảo tôi đừng chép), nên trong phạm vi bài viết này, tôi chỉ ghi lại Ba Yếu Tố, mà theo Ông CVV, là những nguyên do đưa đến sự sụp đổ Việt Nam Cộng Hòa (VNCH) vào năm 1975, như sau:

Thứ nhứt- VNCH đã bị ép buộc phải ký hiệp định Paris năm 1973 rất bất lợi cho Miền Nam vì không có điều khoản bắt quân Cộng Sản Bắc Việt (CSBV) phải rút khỏi Miền Nam Việt Nam. Một cuộc ngưng bắn "da beo" được thực hiện, Cộng Quân vẫn còn tại chỗ!

Thứ hai- Những điều mà Tổng Thống Nixon hứa phản ứng quyết liệt (react violently) , nếu CSBV vi phạm hiệp định đã không được thực hiện vì Ông bị vụ Watergate bó tay. Trong "phản ứng quyết liệt" có cả việc ấn định các phi vụ B.52 và nhật tu hàng ngày, dành cho các mặt trận, mà Từ bộ TTM đến các Tư Lệnh Vùng, Quân Đoàn đều có đường giây "nóng" với các Căn Cứ Không Quân Mỹ ở N. Banom (Thái Lan). Ông Nixon từ chức, các "phản ứng quyết liệt" không còn được thi hành!

Thứ ba- Cũng sau khi Tổng Thống Nixon từ chức, quân viện Hoa Kỳ dành cho VNCH dự định từ 1.6 tỷ, xuống còn 1 tỷ, sau đó bị cắt thêm 300 triệu, tức chỉ còn 700 triệu!. Sự kiện này khiến VNCH bắt buộc phải hạn chế các phương tiện chiến tranh. Do vậy mà sau khi mất Phước Long (6/1/75), trong phiên họp tại Cam Ranh ngày 14/3/75), Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu quyết định bỏ Miền Cao, rút quân theo Liên Tỉnh Lộ 7, dần dà kéo theo sự sụp đổ VNCH.
(Xin đọc thêm: The Final Collapse by General Cao Van Viên)

Ngoài 3 nguyên do trên, theo Cựu Đại Tướng Cao Văn Viên, người Việt Nam nào cũng hiểu là còn nhiều nguyên do khác khiến VNCH sụp đổ. Người viết không dám lạm bàn thêm .

Dĩ nhiên, trong 3 giờ tiếp với Ông CVV, người viết ghi chép được khá nhiều điều, cả chuyện công và chuyện tư. Nhưng Ông không muốn phổ biến những sự việc mà ông cho là có thể gây hiểu lầm là tự đề cao mình, hay người viết đề cao cấp chi? huy cũ.

Ông là nhân chứng "biết quá nhiều" về cả hai nền Cộng Hòa của Nam Việt Nam. Nếu ông không tiết lộ thì có những sự thật lịch sử sẽ không được làm sáng tỏ. Như vậy, sẽ thiệt thòi cho người muốn tìm hiểu chiến tranh VN, cuộc chiến mà "chúng ta" tuy bại trận nhưng không thua trận. Nhưng người viết phải tôn trọng ý Ông.

Hiện nay, Ông CVV – vì lý do sức khỏe, hầu như không muốn tiếp xúc với ai, nên ít người liên lạc được với Ông. Năm nay Ông đã 81 tuổi (sanh năm 1921), sức khỏe sút kém, chứng thấp khớp
khiến ban đêm ông bị đau nhức, mất ngủ, nhưng tinh thần ông sảng khoái, thanh thản. Đối với người viết, ông không có điều gì dấu giếm, tuy rằng có thể sau này sẽ viết ra những sư. việc mà bây giờ Ông không muốn phổ biến.

Hoàng Ngọc Liên